I SA/Ol 672/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Czajkowski po rozpoznaniu w dniu 24 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Spółki A w M. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]", Nr "[...]", w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiące marzec oraz kwiecień 2009 r. postanawia: wstrzymać wykonanie decyzji. WSA/post.1 - sentencja postanowienia W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Spółka A, zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania wymienionej wyżej decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiące marzec oraz kwiecień 2009 r. Wskazując w uzasadnieniu, że wykonanie zaskarżonej decyzji grozi niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, Spółka podniosła, że nie jest w stanie uiścić kwot naliczonych zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę bez poważnego zakłócenia lub przerwania procesu funkcjonowania i rozwoju. Wstrzymanie wykonania jest zasadne zarówno z uwagi na interes prywatny skarżącej, tj. uzasadnioną groźbę likwidacji jej bytu prawnego lub postawienia w stan upadłości, jak i ze względu na ważny interes publiczny, jakim jest utrata wielu miejsc pracy. Spółka prowadzi działalność gospodarczą głównie na terenie województwa "[...]". Zatrudnia 89 osób, lecz biorąc pod uwagę możliwości rozwojowe, niewykluczone, że w przyszłości zwiększy poziom zatrudnienia do 100 osób. Działalność Przedsiębiorstwa sprzyja tym samym realizacji konstytucyjnego obowiązku dążenia do pełnego zatrudnienia nałożonego na organy publiczne. Jak podniesiono we wniosku, wykonanie zaskarżonej decyzji przyczyni się do utraty płynności finansowej, ograniczenia działalności, konieczności zbycia środków trwałych, a w konsekwencji również redukcji zatrudnienia. Pomimo osiąganych w ostatnich latach przychodów, Spółka nie posiada środków wystarczających na uiszczenie zaległości podatkowej, bez zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. Wskazano m.in., że przychody ze sprzedaży hurtowej i detalicznej paliw płynnych spadły w ostatnim okresie zwłaszcza na stacjach paliw w B., B. i W. Aby zatem utrzymać wyniki finansowe z lat poprzednich, Spółka w latach 2011 – 2014 zrealizowała liczne inwestycje na łączną kwotę 6.414.072,276 zł, w szczególności zakupiła ciągniki siodłowe i naczepy, jak również uruchomiła przy stacjach paliw bezobsługowe myjnie samochodowe oraz serwisy ogumienia. Stronę obciążają przy tym zobowiązania cywilnoprawne. Na pokrycie płatności wynikających z bieżącej działalności gospodarczej zawarła w dniu "[...]" umowę kredytu w rachunku bieżącym na kwotę 2.000.000 zł, jak również w dniu "[...]" podpisała aneks do umowy o kredyt w rachunku bieżącym z dnia "[...]", na mocy której uzyskała kredyt w wysokości 2.000.000 zł. Środki trwałe stanowią natomiast przedmiot zabezpieczenia ww. kredytu oraz innych zobowiązań Spółki. Ewentualna egzekucja administracyjna z rachunku bankowego uniemożliwi prowadzenie działalności gospodarczej. Strona wskazała przy tym, że względu na brak możliwości zaoferowania zabezpieczenia spłaty, mało prawdopodobne jest udzielenie jej kolejnego kredytu. Podsumowując Spółka podniosła, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiązałoby się w jej sytuacji z utratą płynności finansowej, koniecznością zbycia środków trwałych i zmniejszenia zatrudnienia bądź nawet postawieniem w stan upadłości lub likwidacji. Podkreśliła, że nigdy nie uchylała się od spełnienia ciążącego na niej obowiązku podatkowego, a jej wniosek dotyczy jedynie umożliwienia realizacji tego obowiązku bez skutku w postaci popadnięcia w poważne kłopoty. Wskazała, że posiadany przez nią majątek pozwoliłby na spłatę zadłużenia, ale byłby to sposób zapłaty o charakterze likwidacyjnym. Istnieje również ryzyko, że ewentualne prowadzenie egzekucji spowoduje niemożność opłacenia bieżących zobowiązań podatkowych i w rezultacie powstanie nowych zaległości. Pismem z dnia 9 września 2014 r. Sąd wezwał Spółkę A do złożenia w terminie 7 dni dokumentów źródłowych potwierdzających powołane we wniosku o wstrzymanie decyzji okoliczności, w tym odnośnie zaciągniętych kredytów i kosztów ich obsługi, zabezpieczeń środków trwałych, zadłużeń, jak również innych okoliczności dotyczących obecnych możliwości płatniczych (bilansu, rachunku zysków i strat, sprawozdań z działalności, zeznań i deklaracji podatkowych, itp.). W odpowiedzi, przy piśmie z dnia 17 września 2014 r. Spółka nadesłała kopie dokumentacji finansowej i podatkowej, w tym m.in. zestawienie sprzedaży paliw oraz usług transportowych za okres od stycznia 2011 r. do sierpnia 2014 r., umowy kredytu w rachunku bieżącym z dnia "[...]", aneksu do umowy kredytu w rachunku bieżącym z dnia "[...]", umowy kredytu w rachunku bieżącym z dnia "[...]", zestawienie zaległości wobec kontrahentów na dzień 15 września 2014 r. na łączną kwotę 9.071.452,41 zł wraz z fakturami sprzedaży, umowę przelewu wierzytelności z umów ubezpieczenia na zabezpieczenie z dnia 10 lipca 2012 r., zestawienie hipotek na łączną kwotę 15.000.000 zł, zestawienie ponoszonych opłat, podatków i ubezpieczeń w latach 2012 – 2014, zeznanie CIT – 8 za lata 2012 i 2013, deklaracje roczne PIT - 4R i PIT – 8AR za lata 2012 i 2013, deklaracje VAT – 7 za styczeń 2012 r. - lipiec 2014 r., zestawienie inwestycji za lata 2011 – 2014 oraz dane dot. stanu zatrudnienia na dzień 15 września 2014 r. Z przedłożonej dokumentacji oraz ze złożonego wraz z nią oświadczenia z dnia 15 września 2014 r. wynika, że Spółka prowadzi 8 stacji paliw usytuowanych na terenie województw "[...]" i "[...]", w tym 5 stacji własnych. Wnioskodawczyni ponownie wskazała na uwarunkowania rynkowe prowadzonej przez nią działalności, brak spójnych przepisów oraz bieżącej pracy i koordynacji agend państwowych przy imporcie paliw, a także zamykanie rynku rosyjskiego poprzez wprowadzone embarga, które skutkuje spadkiem popytu na usługi transportowe. Podniosła, że obciążają ją kredyty bankowe na łączną kwotę 6.000.000 zł. Koszty obsługi kredytów w 2013 r. wyniosły 63.464,17 zł, zaś w 2014 r., do końca sierpnia wyniosły 33.376,44 zł. Ponadto strona zaciągnęła kredyty kupieckie u dostawców towarów na łączną kwotę 10.075.003,18 zł. Spółka przedstawiła również dane dotyczące stanu inwestycji wykonanych oraz koniecznych do zrealizowania, bez planowania dalszego rozwoju firmy. Wskazała też, że zatrudnia obecnie 90 pracowników. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności będącej przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego prawa złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Rozpoznając wniosek skarżącej Spółki, należało zwrócić uwagę, iż wymieniony w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania danego rozstrzygnięcia ma charakter zamknięty. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest bowiem stanem niepożądanym, zaś prawo wnoszenia skarg do sądu administracyjnego nie może zakłócać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Wskazując zaś na ukształtowane na gruncie ww. przepisu orzecznictwo sądowe i dorobek przedstawicieli doktryny, podnieść należy, iż przyjmuje się, że "szkoda", o jakiej mowa w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a, nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi bowiem o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (vide: post. NSA z 20.12.2004 r. w sprawie sygn. akt GZ 138/04, niepubl.). Pojęcie "trudnych do odwrócenia skutków" jest zaś interpretowane w doktrynie jako prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie NSA z 13.05.2010 r., sygn. akt II FZ 182/10, opubl. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, w związku ze złożonym wnioskiem skarżąca dostatecznie wykazała, iż wykonanie zaskarżonej decyzji niesie ze sobą realne i obiektywne niebezpieczeństwo wywołania negatywnych skutków, o jakich mowa w przytoczonej powyżej regulacji prawnej. Uwiarygodniła również, że w istotny sposób może ono wpłynąć na przepływy finansowe w prowadzonym przez stronę przedsiębiorstwie, jak i stan aktywów koniecznych do bieżącego finansowania działalności. Rozpoznając wniosek, Sąd miał na względzie, z jednej strony wysokość dochodzonych przez organy podatkowe zaległości podatkowych na łączną sumę 2.087.099 zł, z drugiej zaś – sytuację majątkową i finansową Spółki wynikającą się z przedłożonej na wezwanie Sądu przy piśmie z dnia 17 września 2014 r., obszernej dokumentacji finansowej za okres od 2011 r. (m.in. zeznania i deklaracje podatkowe, wykaz zaległości wobec kontrahentów na łączną kwotę 9.071.452,41 zł, zestawienie hipotek oraz ponoszonych opłat, umowy kredytowe). Sąd uznał, że w świetle tej dokumentacji, przekonywującą jest argumentacja strony skarżącej, iż wykonanie decyzji nakładającej obowiązek zapłaty tak znacznej kwoty zobowiązania podatkowego, w sytuacji, gdy spoczywa na Spółce w związku z prowadzoną działalnością szereg innych zobowiązań, może skutkować drastycznym pogorszeniem sytuacji nie tylko jej samej, ale również innych podmiotów, w szczególności jej kontrahentów i pracowników. W tym kontekście jako uzasadnione jawią się zaprezentowane we wniosku uwagi o istnieniu realnego niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w związku z prowadzoną przez Spółkę działalnością, w ramach której zatrudnia 90 pracowników. To z kolei determinuje uznanie, że w sprawie zachodzi przesłanka zastosowania instytucji ochrony tymczasowej unormowanej w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd podkreśla jednocześnie, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest jedynie środkiem tymczasowej ochrony strony skarżącej do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd i stosownie do art. 61 § 6 p.p.s.a. upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy przepisu art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.