I SA/Ol 679/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Czajkowski po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.G. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]", w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od sierpnia 2014 r. do marca 2015 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz dokonania zabezpieczenia na majątku postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji. WSA/post.1 - sentencja postanowienia P.G. w złożonej skardze na wymienioną wyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", zawarł także wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organów obu instancji. W uzasadnieniu podniósł, że za wstrzymaniem wykonania decyzji przemawia niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wysokość przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług (4.086.998 zł) oraz odsetek za zwłokę (98.104 zł) przekracza zaś jego możliwości płatnicze. Sytuacja materialna skarżącego wynika m.in. z akt sprawy oraz treści decyzji organów obu instancji, które uznały, że stosunek przewidywanego zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami za zwłokę do jego aktualnej sytuacji, rodzi uzasadnioną obawę, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Skarżący podał, że powyższy wniosek złożył wyłącznie z ostrożności procesowej, w związku z niebezpieczeństwem wszczęcia kolejnych postępowań zabezpieczających. W oparciu o decyzję wydaną w niniejszej sprawie wystawiono osiem zarządzeń zabezpieczenia z dnia "[...]" i zastosowano środek zabezpieczający. Pismem z dnia 3 czerwca 2015 r. zostały wniesione zarzuty w sprawie prowadzenia postępowań zabezpieczających. Jednocześnie wniesiono skargę na czynności zabezpieczające polegające na zajęciu zabezpieczającym rachunku bankowego. Postanowieniem z dnia "[...]" Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał zgłoszone zarzuty za uzasadnione i umorzył postępowanie zabezpieczające. Następnie pismem z dnia "[...]" uchylił zajęcie zabezpieczające rachunku bankowego. Postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej umorzył zaś w całości postępowanie w sprawie ze skargi na czynność zabezpieczającą, z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie zaś do art. 61 § 3 zd. 1 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności będącej przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że decyzja wydana w przedmiocie dokonania zabezpieczenia jest w istocie rozstrzygnięciem godzącym w uprawnienia podmiotu. Dokonanie zabezpieczenia na majątku poprzez zajęcie ruchomości, czy też nieruchomości może w istocie znacznie ograniczać jego prawa. Dlatego też możliwość wstrzymania takiego rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny, a tym samym badania wystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie jest wykluczona (p. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt I FZ 432/10, z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FZ 62/14, z dnia 3 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1719/14, opubl.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd orzekający w niniejszej sprawie stoi przy tym na stanowisku, że treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., rozszerzającego instytucję ochrony tymczasowej także na akty wydane lub podjęte we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, objęte są nie tylko akty będące przedmiotem zaskarżenia, tj. akty II instancji, ale także akty wydane w I instancji. Zwrócić również należy uwagę, iż użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. NSA w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., o sygn. akt GZ 138/04 (niepubl.) stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Zaś trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 8 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, Lex nr 1241556). Z powołanego przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika również, iż to wnioskodawca powinien wykazać, że wykonanie zaskarżonego aktu spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie skarżący istnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., nie uprawdopodobnił. To zaś prowadzi do konkluzji, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został należycie uzasadniony. Nie budzi wątpliwości, że dążąc do wstrzymania wykonania decyzji, to skarżący powinien uwiarygodnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych. Orzekając w tym przedmiocie, Sąd powinien ocenić wniosek strony skarżącej, ale również materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, w aspekcie wystąpienia, bądź też braku wystąpienia, przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Niemniej nie zmienia to okoliczności, że uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na składającym wniosek (postanowienie NSA z dnia 31 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 632/11, opubl.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Rozpoznając wniosek, sąd administracyjny powinien zatem przeanalizować akta sprawy w całości, jednak jedynie w kontekście konkretnych okoliczności, które strona w takim wniosku wskazała jako przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Wnioskodawca nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego przez niego wniosku (postanowienia NSA: z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06, z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04 opubl.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest instytucją o charakterze wyjątkowym i skarżący powinien starannie uzasadnić swój wniosek, zwłaszcza jeżeli ma zostać wstrzymany akt związany z zabezpieczeniem na majątku podatnika określonej kwoty zaległości podatkowych (4.086.998 zł) wraz z odsetkami za zwłokę (98.104 zł). Samo wskazanie, że wysokość przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług oraz odsetek za zwłokę przekracza możliwości płatnicze skarżącego nie jest wystarczające do przyjęcia, iż w sprawie zaistniało niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Treść złożonego wniosku nie daje tym samym podstaw do uznania sytuacji finansowej strony za taką, która w wyniku zabezpieczenia należności określonej w decyzji mogłaby ulec znacznemu pogorszeniu, czy też zagrozić jej bytowi. Na powyższą ocenę nie mogła mieć zaś wpływu obszerna argumentacja dotycząca umorzenia postępowania zabezpieczającego, skoro podstawy prowadzenia tego postępowania zostały zbadane przez organy w toku tego postępowania prowadzonego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.). Reasumując należy stwierdzić, że w związku z tym, iż zgłoszony w niniejszej sprawie wniosek nie zawierał uzasadnienia odnoszącego się do przesłanek zastosowania instytucji ochrony tymczasowej, Sąd nie miał prawnej możliwości ustalenia, czy sytuacja skarżącego rzeczywiście uzasadnia udzielenie mu tej ochrony. Z powyższych względów, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.