I SA/Ol 681/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kantecka po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego T.L. o sprostowanie postanowienia zawartego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia "[...]" r. oraz postanowienia z dnia "[...]" r., sygn. akt I SA/Ol 681/10 w sprawie ze skargi B. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]"r. , nr "[...]" w przedmiocie odmowy uzupełnienia decyzji postanawia odmówić sprostowania postanowień. Wyrokiem z dnia "[...]"r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę B. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]"w przedmiocie odmowy uzupełnienia decyzji oraz zasądził od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie) na rzecz radcy prawnego T. L. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawna udzieloną z urzędu. Postanowieniem z dnia "[...]"r. Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznał radcy prawnemu T. L. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie) kwotę 120 złotych (sto dwadzieścia) powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawna udzieloną z urzędu (sporządzenie opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku). Po uprawomocnieniu się ww. orzeczeń wypłacono pełnomocnikowi skarżącej łączną kwotę 360 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy pranej udzielonej z urzędu. W dniu 21 lutego 2012r. wpłynął do sądu wniosek radcy prawnego T.L. o sprostowanie w wyroku WSA z dnia "[...]"r. oczywistej omyłki pisarskiej, zawartej w określeniu wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej ustanowionej z urzędu, poprzez pominięcie po wyrazach kwotę 240 zł – wyrazów powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług oraz o sprostowanie oczywistej pomyłki pisarskiej w postanowieniu z dnia "[...]"r. poprzez pominięcie po wyrazach kwotę 120 zł – wyrazów powiększoną o należny podatek od towarów i usług. W uzasadnieniu podniesiono, że sąd zasądzając na rzecz pełnomocnika wynagrodzenie tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej ustanowionej z urzędu powiększył wynagrodzenie pełnomocnika o stawkę podatku VAT. Tymczasem pełnomocnik z dniem 10 grudnia 2009r. zawiesił działalność gospodarczą. Nie był płatnikiem VAT, jak również nie wystawiał faktur VAT tylko rachunki, na podstawie których sąd wypłacał przyznane wynagrodzenie. Tym samym zasądzone powyższymi rozstrzygnięciami koszty winny wynosić odpowiednio 240 zł i 120 zł – bez podatku VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje : Zgodnie z art. 156 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.), Sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Sprostowanie wyroku może nastąpić zarówno z urzędu (o czym wprost stanowi art. 156 § 1 p.p.s.a.), jak i na żądanie strony, co wynika z treści art. 159 p.p.s.a. Do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy o wyrokach, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.(art.166 p.p.s.a). Wykładnia gramatyczna przepisu art. 156 § 1 p.p.s.a. wskazuje, że wszystkie opisane w nim nieprawidłowości muszą mieć charakter oczywisty, tzn. niebudzący wątpliwości, bezsporny, pewny. Oczywistość wadliwości może wynikać z samej natury niedokładności, błędu lub omyłki, jak też z porównania ich z innymi niebudzącymi wątpliwości okolicznościami. (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2009, wyd. III, s. 416-417). Wynikająca z art. 156 § 1 p.p.s.a możliwość prostowania niedokładności, błędów pisarskich albo rachunkowych lub innych oczywistych omyłek w wyroku jest konstrukcją procesową, która ma na celu naprawienie jego wadliwości przez nadanie mu takiego brzmienia, jakie sąd zamierzał, a która jednocześnie nie może prowadzić do zmiany lub uchylenia tego orzeczenia, co jest dopuszczalne tylko w drodze jego zaskarżenia środkiem odwoławczym (zob. T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005 r., str. 486). Tym samym wskazać należy, że przedmiotem sprostowania nie mogą być te elementy wyroku, które wynikają np. z błędnej interpretacji przepisów prawa (vide: postanowienie NSA z dnia 16 listopada 2007r., sygn. akt II OZ 1165/07, publ. w internetowej bazie orzecznictwa NSA). Z uzasadnienia postanowienia zawartego w wyroku sądu oraz w postanowieniu z dnia "[...]"r. wynika, że zasądzone odpowiednio kwoty 240 zł i 120 zł za udzieloną z urzędu pomoc prawną nie były wynikiem ani błędu rachunkowego ani omyłki pisarskiej, lecz wynikała z przepisów prawa. Kwoty te sąd oparł m.in. o treść § 2 ust 3 oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), zgodnie z którym w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Ponadto pełnomocnik strony skarżącej pismem z dnia 22 marca 2011 r. zwróciła się o przyznanie jej wynagrodzenia tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu, powiększonego o należny podatek VAT (k.69). Zatem jeżeli pełnomocnik nie zgadzał się z wysokością i zasadą zasądzonych kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu winien był złożyć w ustawowym terminie zażalenie na orzeczenie o kosztach zawartych w wyroku, bądź postanowieniu z dnia "[...]" Dodatkowo wskazać należy, że profesjonalnemu pełnomocnikowi winna być znana utrwalona linia orzecznicza Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie opodatkowania podatkiem od towarów i usług czynności profesjonalnych pełnomocników, wykonywanych przez nich w ramach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Sąd ten konsekwentnie prezentuje pogląd, iż adwokat świadczący z urzędu usługi w postępowaniu sądowym nie korzysta z wyłączenia określonego w art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o VAT z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz. U. z 2011r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.) i w konsekwencji posiada w tym zakresie status podatnika podatku od towarów i usług, ponieważ powołane czynności stanowią działalność gospodarczą w ujęciu art. 15 ust. 2 ustawy VAT (por. np. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2007 r., sygn. akt I FSK 1220/05, wyrok NSA z dnia 2 października 2007 r., sygn. akt I FSK 1265/07; wyrok NSA z dnia 22 października 2008 r., sygn. akt I FSK 1475/08). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 156 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.