I SA/Ol 692/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zofia Skrzynecka po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2013 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi J.N. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 30 września 2010 r., sygn. akt I SA/Ol 431/10, postanawia odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi o wznowienie postępowania sądowego. WSA/post.1 - sentencja postanowienia. Wyrokiem z dnia 30 września 2010 r., sygn. akt I SA/Ol 431/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę J.N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. W dniu 9 września 2013 r. J.N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę o wznowienie postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt I SA/Ol 431/10. Skargę oparł na podstawie określonej w art. 272 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt SK 18/09, który został opublikowany w Dzienniku Ustaw w dniu 27 sierpnia 2013 r. pod pozycją 985. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 8 października 2013 r. wezwano stronę skarżącą do uiszczenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia, wpisu sądowego od skargi o wznowienie postępowania sądowego w kwocie 1.000 zł (k. 3 i 9 akt sąd.). Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru odpisu zarządzenia, zostało ono doręczone żonie skarżącego M.N. w dniu 16 października 2013 r. (k. 12 akt sąd.), a zatem termin do wykonania wynikającego z niego obowiązku upłynął w dniu 23 października 2013 r. W dniu 18 października M.N. złożyła dyspozycję przelewu bankowego ze swojego rachunku bankowego kwoty 1 zł tytułem: "Wznowienie postępowania sygn. akt. I SA/Ol 431/10" (k. 13 akt sąd.). W dniu 24 października 2013 r. (data nadania pisma w placówce pocztowej) skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi o wznowienie postępowania sądowego. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 18 października 2013 r. jego żona dokonała przelewu bankowego, po czym w dniu 24 października 2013 r. zorientowała się, że na skutek niezamierzonego błędu polegającego na wstawieniu po cyfrze 1 przecinka zamiast kropki, dokonała przelewu kwoty 1 zł zamiast 1.000 zł. Wnioskodawca dodał, że po zauważeniu pomyłki żona niezwłocznie przelała należną kwotę. Do wniosku o przywrócenie terminu dołączono wygenerowane elektronicznie dokumenty potwierdzenia wykonania przelewów na rachunek bankowy Sądu kwot 1 zł i 1.000 zł odpowiednio w dniach 18 i 24 października 2013 r. (k. 18 i 20 akt sąd.) Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Zgodnie zaś z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Przepis art. 87 tej ustawy stanowi z kolei, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Powołane wyżej unormowania określają ustawowe przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, aby wniosek mógł zostać uwzględniony, tj.: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin, 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, za który uznać należy dzień 24 października 2013 r., kiedy to według oświadczenia skarżącego, jego żona powzięła wiedzę o zaistniałej omyłce w wydanej przez nią dyspozycji przelewu na rachunek bankowy Sądu tytułem wpisu sądowego od skargi o wznowienie postępowania sądowego. W tym samym dniu na rachunek bankowy Sądu wpłynęła również kwota 1.000 zł tytułem wpisu sądowego, a zatem należy uznać, że skarżący, wnosząc o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego, dopełnił czynności, dla której zakreślono mu termin. Spełnienie warunków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej umożliwia zbadanie w dalszej kolejności, czy uchybienie tego terminu nie nastąpiło z winy strony. W tym zaś aspekcie przedmiotem oceny Sądu są wskazane przez stronę przeszkody uniemożliwiające jej uiszczenie w wyznaczonym terminie należnego w niniejszej sprawie wpisu sądowego. Wnioskodawca powołał się w tym zakresie na zaistnienie niezamierzonego błędu, jaki wystąpił przy dokonywaniu przelewu rachunku bankowego przez jego żonę, polegającego na wstawieniu przecinka zamiast kropki po cyfrze 1, co skutkowało przelaniem na rachunek Sądu tytułem wpisu sądowego kwoty 1 zł zamiast kwoty 1.000 zł. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia argumentacji przedstawionej we wniosku oraz zawartego tam stanowiska. Niewątpliwie, ze względu na to, że ustawodawca nie określił kryteriów oceny zachowania strony (co do wykazania braku winy), brak winy w uchybieniu terminu powinien być zatem oceniany przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności konkretnej sprawy. Przy czym, zgodnie ze stanowiskiem judykatury, przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2002 r., II SA/Wr 1329/01, niepubl.), czy też nie zachowała należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw (postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2000 r., SA/Sz 1117/99, niepubl.). Należy również podkreślić, że kryterium braku winy jako przesłanki przywracającej termin do uiszczenia wpisu wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (postanowienie NSA z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt I SA 4162/01, Lex nr 76309). Oceniając zatem kwestię winy strony bądź jej braku w uchybieniu terminu, należało odwołać się do obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. W świetle powyższego o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 226). Do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności z uwagi na różnorodność zjawisk życiowych zalicza się np.: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, itp. Przywrócenie nie jest natomiast dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt GZ 140/04, http://orzeczenia.nsa.pl). Podzielając przedstawione stanowisko judykatury, Sąd ocenił, że przywołane przez skarżącego okoliczności nie mogą świadczyć o braku jego winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Bezspornie w wyznaczonym do dokonania tej czynności terminie skarżący nie uiścił wpisu sądowego osobiście, lecz jak wynika ze stanu sprawy, powierzył dokonanie tej czynności żonie. W tej sytuacji istnienie przesłanki braku winy strony w niedochowaniu terminu do dokonania czynności procesowej należało rozpatrywać w aspekcie czynności podjętych przez żonę skarżącego. Jak zaś wynikało z argumentacji wnioskodawcy, jego żona, składając dyspozycję przelewu z należącego do niej rachunku bankowego, popełniła błąd polegający na wstawieniu przecinka zamiast kropki po cyfrze 1, co skutkowało przelaniem na rachunek Sądu tytułem wpisu sądowego kwoty 1 zł zamiast kwoty 1.000 zł. W ocenie Sądu, powyższe działanie żony skarżącego, która pomimo wskazanej we wniosku o przywrócenie terminu nieznajomości obsługi rachunku bankowego, nie zweryfikowała w terminie do dokonania czynności poprawności swoich działań, uznać należy za niedbalstwo. To z kolei nie pozwala przyjąć, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy osoby upoważnionej przez stronę do dokonania tej czynności, a konsekwencje działań tej osoby ponosi strona. Błędy bądź zaniechania ze strony osoby, której zlecono podjęcie określonych czynności, obciążają bowiem bezpośrednio zlecającego, o ile nie wynikają z przeszkód, które obiektywnie uznane zostałyby za niemożliwe do przezwyciężenia (postanowienie NSA z dnia 26 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 678/08). Z wyjaśnień skarżącego nie wynikało jednak, by wystąpiły nadzwyczajne, nieprzewidziane i nie dające się usunąć przeszkody, które uniemożliwiły wykrycie popełnionego błędu w terminie otwartym do dokonania czynności. Wprost przeciwnie z oświadczenia tego płynie wniosek, że jedynie wskutek pomyłki nie doszło do uiszczenia wpisu sądowego w terminie. Tymczasem, zdaniem Sądu, osoba właściwie dbająca o swoje sprawy, powinna podjąć stosowne kroki w celu ochrony swoich praw i uzupełnić wpis sądowy z zachowaniem trybu i terminu wskazanego w p.p.s.a. W związku z tym, że skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.