I SA/Ol 704/13
PostanowienieWSA w Olsztynie2016-09-20
Skład orzekający: Małgorzata Klimek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy do ustalenia wysokości wynagrodzenia adwokata z urzędu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, w sprawie której postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zostało wszczęte przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., należy stosować przepisy dotychczasowego rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r., czy też nowe przepisy?Ratio decidendi
Do ustalenia wysokości wynagrodzenia adwokata z urzędu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, w sprawie której postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zostało wszczęte przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., należy stosować przepisy dotychczasowego rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. Przepis przejściowy § 22 nowego rozporządzenia stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jego wejścia w życie stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W niniejszej sprawie postępowanie w II instancji rozpoczęło się przed dniem wejścia w życie nowego rozporządzenia i nie zostało zakończone przed tym dniem, co uzasadnia stosowanie przepisów dotychczasowych.Stan faktyczny
Skarżąca K. K. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej. WSA w Olsztynie wyrokiem z 22 stycznia 2014 r. oddalił skargę. Następnie WSA przyznał skarżącej prawo do pomocy prawnej z urzędu, w związku z czym wyznaczono adwokat M. R. Pełnomocnik złożyła skargę kasacyjną, w której wniosła o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. NSA wyrokiem z 16 czerwca 2016 r. oddalił skargę kasacyjną, nie orzekając o wynagrodzeniu pełnomocnika. WSA w Olsztynie rozpoznał wniosek adwokat M. R. o przyznanie wynagrodzenia.Rozstrzygnięcie
Przyznano od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie) na rzecz adwokat M. R. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zakresie sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej oraz należny od tej kwoty podatek od towarów i usług.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 20 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat M. R. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy umorzenia zaległości podatkowej postanawia przyznać od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie) na rzecz adwokat M. R. kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zakresie sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej oraz należny od tej kwoty podatek od towarów i usług WSA/post.1 - sentencja postanowienia
Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Olsztynie oddalił skargę K. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej
w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej.
Postanowieniem z dnia 7 lutego 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Olsztynie przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata (k.79). Na podstawie tego postanowienia Okręgowa Rada Adwokacka w Olsztynie wyznaczyła dla skarżącej jako pełnomocnika z urzędu – adwokat M. R. (k.43).
W dniu 12 marca 2014r. pełnomocnik strony złożyła skargę kasacyjną od wyżej wymienionego wyroku. W skardze kasacyjnej zawarty został wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wraz z oświadczeniem, że wynagrodzenie z tytułu pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu nie zostało opłacone w całości ani w części (strona 3 skargi kasacyjnej).
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 czerwca 2016 r. sygn. akt II FSK 1317/14 oddalił skargę kasacyjną. Sąd II instancji nie orzekł o wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu.
Po sprawdzeniu w aktach sądowych ustalono, że pełnomocnik skarżącej, adwokat M. R., nie brała udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 16 czerwca 2016 r.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje.
Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.) - dalej p.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Stawki wynagrodzenia i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata
z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Przepis przejściowy, tj. § 22 powyższego rozporządzenia stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
W analogicznej sytuacji Sąd Najwyższy, analizując treść przepisu art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, który stanowi, że w sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, dotychczasowe przepisy o kosztach sądowych – w postanowieniu z 28 czerwca 2006 r. sygn. akt III CZ 36/06 stwierdził, że przez pojęcie "zakończenie postępowania w (danej) instancji" trzeba rozumieć wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji, a więc wydanie wyroku lub innego orzeczenia trwale zamykającego drogę do wydania wyroku. Podobnie należy rozumieć pojęcie "czasu zakończenia postępowania w danej instancji" użyte
w cytowanym § 22 rozporządzenia z 22 października 2015 r. (por. postanowienie WSA we Wrocławiu z 18 lutego 2016 r., IV SA/Wr 93/15, publ. CBOiS).
W rozpoznawanej sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Olsztynie został wydany w dniu 22 stycznia 2014r. Skoro ustawodawca w § 22 nowego rozporządzenia wskazał, że w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowego rozporządzenia należy stosować przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, to w niniejszej sprawie, w której sąd wydał orzeczenie kończące postępowanie w danej instancji, przed wejściem w życie nowego rozporządzenia (1 stycznia 2016 r.), do rozpoczętego postępowania w kolejnej instancji, toczącego się od momentu wydania tego wyroku, należy stosować przepisy dotychczasowego rozporządzenia, aż do czasu zakończenia postępowania w tej kolejnej (drugiej) instancji.
Postępowanie sądowe w II instancji rozpoczęło się więc przed dniem wejścia w życie nowego rozporządzenia i nie zostało zakończone przed tym dniem, a więc do wynagrodzenia za sporządzenie skargi kasacyjnej należy stosować przepisy dotychczasowego rozporządzenia regulującego wysokość opłat z tytułu jej sporządzenia.
Zgodnie z § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461), koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę
w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5 oraz 2) niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego. Zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata
w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. W sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, przedmiotową opłatę sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach (§ 2 ust. 1 i 3 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r.).
W niniejszej sprawie zastosowanie ma przepis § 18 ust. 1 pkt 2 lit b rozporządzenia dnia 28 września 2002r. Stosownie do jego treści stawka minimalna za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej przez adwokata, który nie prowadził sprawy w pierwszej instancji, wynosi 75 % stawki minimalnej określonej w pkt 1.
W niniejszej sprawie, z uwagi na przedmiot skargi, zastosowanie ma stawka minimalna, określona w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia, wynosząca 240 zł Mając powyższe na uwadze stwierdzono, iż wyznaczonemu adwokatowi należne jest wynagrodzenie
w kwocie 180 zł netto (240 zł x 75%), powiększonej o należny podatek VAT.
Z podanych przyczyn, w oparciu o art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., orzeczono jak
w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło