I SA/Ol 71/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kantecka po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. T. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie określenia i zabezpieczenia przewidywanych zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji WSA/post.1 - sentencja postanowienia A. T. (zwany dalej skarżącym), reprezentowany przez adwokata wniósł skargę na ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług oraz dokonania zabezpieczenia na majątku podatnika. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na czas trwania postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, że poddanie majątku pod zabezpieczenie spowodowałoby sparaliżowanie przedsiębiorstwa skarżącego. Naruszyłoby pewien rytm i proces inwestycyjny, do którego dąży skarżący. Ograniczyłoby jego możliwości oraz płynność finansową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), zasadą jest, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd natomiast może, na wniosek strony, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Zdaniem Sądu, wstrzymanie wykonania aktów administracyjnych na podstawie art. 61 p.p.s.a. może dotyczyć tylko tych aktów, które kwalifikują się do dobrowolnego lub przymusowego wykonania. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy zatem aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki, a także aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (zob. T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012). Wykładnia art. 61 § 3 p.p.s.a. prowadzi nadto do wniosku, że sąd może wstrzymać wykonanie takiego aktu, który nie został jeszcze wykonany. W sytuacji, gdy decyzja została już wykonana, wniosek o wstrzymanie jej wykonania staje się bowiem bezprzedmiotowy (zob. postanowienie NSA z 16 kwietnia 2004 r. OZ 26/04, powołane w Komentarzu J. P. Tarno do art. 61 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LexisNexis 2011, a także postanowienia NSA: z 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OZ 374/15 i z 8 lutego 2014 r., II FZ 1039/12). Skoro przedmiotem zaskarżonej decyzji jest określenie przybliżonych kwot zobowiązań skarżącego w podatku od towarów i usług za miesiące: luty 2013 r., od kwietnia 2013 r. do kwietnia 2014 r. wraz z odsetkami za zwłokę, a także orzeczenie o zabezpieczeniu na majątku podatnika przybliżonej kwoty zobowiązań podatkowych, to należy rozważyć, czy decyzji tej można przypisać przymiot wykonalności, a także jej ewentualny zakres. Podkreślenia wymaga zatem, że określenie przybliżonej kwoty zobowiązań podatkowych wraz z odsetkami stanowi element decyzji o zabezpieczeniu w sytuacji, gdy zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego (art. 33 § 4 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.). W tym zakresie zaskarżonej decyzji nie można uznać za akt zobowiązujący czy ustalający dla adresata nakaz powinnego zachowania lub zakaz określonego zachowania, ani też akt, na mocy którego nakładany jest na adresata jakikolwiek obowiązek. Decyzja ta nie rozstrzyga o wysokości zobowiązania podatkowego, ani nie podlega przymusowej egzekucji. Skutkiem jej wydania jest jedynie dokonanie zabezpieczenia na jej majątku, które nie może prowadzić do przymusowego wykonania obowiązku (zob. art. 1a pkt 19 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji t.j. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.). Skoro zatem nie jest to akt, któremu można przypisać przymiot wykonalności, to w konsekwencji brak jest podstaw do wstrzymania jego wykonania. Odnosząc się do wniosku o wstrzymanie wykonania pozostałej części zaskarżonej decyzji (orzeczenie o zabezpieczeniu na majątku podatnika przybliżonej kwoty zobowiązań podatkowych) podkreślić należy, że przepis art. 61 p.p.s.a. wskazuje na szkodę (majątkową, bądź niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, zaś jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 roku, GZ 138/2004). Sąd w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w postanowieniu z dnia 7 kwietnia 2005 roku wydanym w sprawie sygn. akt II OZ 201/2005 wskazał, iż wnioskujący musi dokładnie przytoczyć okoliczności, które przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody i negatywnych skutków zależy orzeczenie Sądu, które także musi dokładnie wskazywać przyczyny wstrzymania lub odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji lub aktu. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2004 roku, FZ 496/2004). To wnioskujący ma więc obowiązek dokładnego przytoczenia okoliczności, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody i negatywnych skutków zależy orzeczenie Sądu, które także musi dokładnie wskazywać przyczyny wstrzymania lub odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji lub aktu. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi zostać zatem w sposób dostateczny uzasadniony, tj. należy wskazać na okoliczności, z których wynikałoby, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających uznać, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (tak: J.P. Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 188, również postanowienie NSA z 30 listopada 2004 r., GZ 120/04). Zdaniem Sądu skarżący nie wykazał, że istotnie zaistniały okoliczności świadczące o możliwości wstrzymania wykonania decyzji. Wnioskodawca w żaden sposób nie uprawdopodobnił złożonego wniosku, ograniczając się jedynie do jego ogólnikowych sformułowań dotyczących sparaliżowania przedsiębiorstwa oraz ograniczenia płynności finansowej. Tymczasem spełnienie przesłanek art. 61 § 3 p.p.s.a. wymaga stwierdzenia prawdopodobieństwa wyrządzenia znacznej szkody lub też trudnych do odwrócenia skutków. Sąd w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to ona jest zobowiązana do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem Sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku. Tymczasem skarżący reprezentowany przez adwokata nie przedłożył jakichkolwiek dowodów obrazujących sytuację finansową podatnika i uzasadniających celowość wydania takiego rozstrzygnięcia przez Sąd. Z treści skargi wynika natomiast, że jakkolwiek skarżący uzyskuje niskie dochody to jednakże majątek przedsiębiorstwa ciągle rośnie. Majątek ten według pełnomocnika znacznie przewyższa zabezpieczoną kwotę. Podsumowując, wskazać należy, że strona składająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji winna przekonać Sąd o tym, że jej wykonanie, bez wątpienia, zrodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania dla niej trudnych do odwrócenia skutków. W niniejszej sprawie strona nie przedstawiła jednak takiej argumentacji, zaś wynikająca z akt podatkowych sytuacja majątkowa skarżącego nie stanowi wystarczającej podstawy do uwzględnienia wniosku skarżącego. Z tych względów, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.