I SA/Ol 716/10
WyrokWSA w Olsztynie2010-12-16
Skład orzekający: Andrzej Błesiński, Włodzimierz Kędzierski, Wojciech Czajkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odmawiająca zwrotu należności celno-podatkowych z tytułu mienia przesiedleńczego jest prawidłowa w sytuacji sporu co do daty nabycia i użytkowania pojazdu przez osobę przesiedlającą się?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że organ nie zebrał i nie ocenił w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w szczególności nie odniósł się do istotnych okoliczności dotyczących użytkowania pojazdu oraz znaczenia dokumentu potwierdzającego własność. Wobec tego decyzja organu została uchylona jako wydana z naruszeniem zasad postępowania i oceny dowodów.Stan faktyczny
Skarżący J.B. zwrócił się o zwrot należności celno-podatkowych od samochodu osobowego marki Honda, który przywiózł do Polski jako część mienia przesiedleńczego po powrocie ze Stanów Zjednoczonych. Organ odmówił zwrotu, kwestionując datę nabycia i użytkowania pojazdu przez skarżącego przed przesiedleniem. Skarżący twierdził, że nabył pojazd 26 października 2008 r. i użytkował go etapami, poddając naprawom, a samochód został przywieziony do Polski 14 grudnia 2009 r.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej; orzekł, że decyzja nie podlega wykonaniu w całości; zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 559 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Błesiński Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Kędzierski (spr.) Sędzia WSA Wojciech Czajkowski Protokolant Ewa Grusza po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 16 grudnia 2010r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy zwrotu należności celno-podatkowych I. uchyla zaskarżoną decyzję ; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości ; III. zasadza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 559 (pięćset pięćdziesiąt dziewięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Dyrektor Izby Celnej decyzją z "[...]" . utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z "[...]"nr "[...]" odmawiającą zwrotu należności celno-podatkowych J. B., pobranych według zgłoszenia celnego "[...]" z "[...]"
Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Dyrektor Izby Celnej "[...]" ustalił i wywiódł, że strona pismem z 22.01.2010r. zwróciła się o zwrot należności zapłaconych w związku z dopuszczeniem do obrotu samochodu osobowego marki Honda. Strona wywiodła, że do Polski powróciła na stałe 19 czerwca 2009r., po 10 latach pobytu w Stanach Zjednoczonych. Samochód ten stanowi część mienia przesiedleńczego i podlega zwolnieniu z należności. J.B. posiada akt własności pojazdu z 12.01.2009r. lecz twierdzi, że pojazd zakupił w listopadzie 2008r. i w okresie około 2 miesięcy dokonywał jego napraw. Do Polski samochód przywieziony został 14 grudnia 2009r.
Dyrektor Izby Celnej dokonał oceny dokumentów przedstawionych przez stronę : "zamówienia pojazdu" z 26.10.2008r., wyceny szkód na podstawie oględzin.
Wskazał, że kwestia zwolnienia z należności celnych i podatkowych pojazdów wchodzących w skład tzw. "mienia przesiedleńczego" regulują przepisy art. 2-10 obowiązującego w dniu powstania długu celnego – rozporządzenia Rady (EWG) Nr 918/83, art. 112 ustawy o podatku akcyzowym i art. 47 ustawy o podatku od towarów i usług.
Zgodnie z ogólnymi zasadami określonymi w powołanych przepisach zwolnieniu podlega, za wyjątkiem szczególnie uzasadnionych okoliczności, jedynie to mienie, które pozostawało w posiadaniu oraz było używane przez osobę przesiedlającą się w jej poprzednim miejscu zamieszkania przez co najmniej 6 miesięcy przed datą, z którą osoba przesiedlająca się przestała zamieszkiwać w państwie trzecim, które opuściła oraz które jest przeznaczone do użytku w takim samym celu w nowym miejscu zwykłego zamieszkania.
Zwolnienie mogło być udzielone tylko tym osobom, których miejsce poprzedniego zwykłego zamieszkania znajdowało się poza obszarem celnym Wspólnoty nieprzerwanie przez okres co najmniej 12 miesięcy.
Poza sporem pozostawał fakt zamieszkiwania J.B.poza obszarem Wspólnoty przez okres powyżej 12 miesięcy.
Sporny pozostawał fakt okresu użytkowania samochodu przed przesiedleniem strony.
Dyrektor Izby Celnej nie uznał, za dowód nabycia samochodu przez J.B. przedłożonego dokumentu "zamówienia pojazdu" z 26.10.2008r. Z tego dokumentu wynika tylko – zdaniem Dyrektora Izby Celnej – że strona zamówiła pojazd. Z dokumentu tego nie wynika natomiast, iż w dniu tym nastąpiło przeniesienie własności.
Nie przesądza też o nabyciu przez J.B. przedmiotowego samochodu rachunek za naprawę samochodu. Dowód ten pozwala tylko na stwierdzenie wyceny szkód dokonanej na podstawie oględzin. Nie można jednak w oparciu o ten dokument ustalić czy wymienione w nim uszkodzenia zostały naprawione na zlecenie strony oraz czy uiszczono należność uwidocznioną w rachunku. Z akt własności wynika, że zakup i wydanie pojazdu nastąpiło 12.01.2009r.
Z polisy ubezpieczeniowej wynika, że pojazd ubezpieczony był na nazwisko "Wiesława B., Jerzy i Łukasz" od 16.01.2009r.
Z kopii dowodu rejestracyjnego wynika, że pojazd na nazwisko J. B.zarejestrowany został w styczniu 2009r.
Po dokonaniu oceny tych dowodów organ stwierdził, iż w sprawie brak jest dowodów dla potwierdzenia posiadania przez J.B. przedmiotowego samochodu przed dniem 16.01.2009r.
Powyższe ustalenia nie pozwalają na stwierdzenie, że strona posiadała i użytkowała samochód przed przesiedleniem przez okres określony w przepisie art. 3 lit. a rozporządzenia Rady (EWG) Nr 918/83.
Nie wystąpiły też w sprawie szczególne okoliczności, które pomimo braku upływu okresu 6 miesięcznego pozwoliłyby na zwolnienie pojazdu z należności celno-podatkowych.
J. B. na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie.
Zarzucając decyzji naruszenie przepisu art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 918/83 z 28 marca 1983r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz.Urz. WE L 105 z 23.04.1983r.), art. 112 ustawy z 06 grudnia 2008r. o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2009r. Nr 3, poz. 11 ze zm.) oraz art. 47 ustawy z 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) poprzez błędne przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje zwolnienie z należności celno-podatkowych od przywiezionego ze Stanów Zjednoczonych samochodu, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ja decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wniósł, że w dniu zgłoszenia samochodu przedstawił także listę "mienia przesiedleńczego".
Wskazał, że w trakcie postępowania przedstawił dowody – o których była mowa wyżej – dla wykazania zasadności zwolnienia samochodu od naliczenia od niego należności celno-podatkowych.
Wywiódł, że w Stanach Zjednoczonych zamieszkiwał od 09 lipca 1999r.
Samochód został sprowadzony przed upływem 12 miesięcy od powrotu skarżącego do kraju.
Podtrzymał stanowisko, że pojazd nabył 26.10.2008r. i po nabyciu "etapami" poddawał go naprawie, jednocześnie użytkując pojazd. 6 grudnia pojazd został całkowicie wyremontowany i w dniu tym zapłacono za naprawę.
Odnośnie dokumentu stwierdzającego nabycie pojazdu skarżący wywiódł, że dokument ten jest wystawiony na podstawie umowy kupna-sprzedaży; w sprawie niniejszej na podstawie "zamówienia pojazdu" z 26.10.2008r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga i zawarty w niej wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji zasługiwały na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Takie uregulowanie zakresu kognicji sądów administracyjnych oznacza, że sądy te są uprawnione i zobligowane do kontroli, czy postępowanie prowadzące do wydania aktu (decyzji) przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami regulującymi zasady postępowania oraz czy do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego zastosowano właściwą normę (normy) prawa materialnego.
Do postępowania w sprawie niniejszej miały zastosowanie przepisy ustawy z 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (t.jedn. Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.).
Postępowanie podatkowe winno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 ustawy), w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 122 ustawy), jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 ustawy), organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 187 § 1 ustawy), organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa).
Nie wymagają dowodu fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu. Z tym zastrzeżeniem, że fakty znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie (art. 187 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa).
Sąd stwierdził, że organ przedstawione przez stronę dokumenty ocenił, lecz wywiódł z nich wnioski odmienne od twierdzeń strony na okoliczności, które strona poprzez złożenie dokumentów chciała udowodnić.
Organ nie wskazał skąd posiada wiadomości, że sporządzone zamówienia z 26.10.2008r. nie jest – jak twierdzi skarżący – umową przenoszącą własność. W tym zamówieniu jest cena pojazdu, a zatem gdy przyjąć rozumowanie organu, to przyjmujący "tylko" zamówienie musiałby poszukiwać samochodu, który można by nabyć za kwotę wykazaną w zamówieniu.
Nie wynika też z akt sprawy, by organ zakomunikował stronie, iż zamówienie nie jest równoznaczne z nabyciem pojazdu, a o nabyciu pojazdu przesądza dopiero dokument potwierdzający nabycie własności.
Jeżeli organ wiedział, z urzędu, że jedynym dowodem stwierdzającym nabycie pojazdu jest dokument potwierdzający prawo własności, to winien to stronie zakomunikować.
Powzięcie przez stronę takiej wiadomości pozwoliłoby jej na ewentualne wskazanie innych dowodów.
Organ nie odniósł się także do sytuacji, że przepis, na który sam się powołuje, traktuje o użytkowaniu, a nie o prawie własności.
Te pojęcia są różne.
Skoro tak, to w świetle twierdzeń skarżącego, iż samochód nabył i użytkował – z przerwami na naprawy – od 26.10.2008r., wydaje się że przydatnym dowodem dla wyjaśnienia sprawy może być dowód z zeznań strony – jeżeli J. B. wyrazi zgodę na złożenie zeznań (art. 199 ustawy Ordynacja podatkowa).
Zwrócić też należy uwagę, że organ nie odniósł się do okoliczności, że w zamówieniu z 26.10.2008r. stan licznika samochodu wskazywał 65513 mil, natomiast w wycenie szkód z daty 6.12.2008r. stan licznika pojazdu wyrażał się liczbą 68513 mil.
Pomiędzy 26.10. a 6.12.2008r. wskazanie licznika zwiększyło się o 3000 mil. Ta okoliczność winna być oceniona w aspekcie twierdzeń skarżącego ewentualnie jego zeznań w charakterze strony – jeżeli wyrazi zgodę na złożenie zeznań.
Na obecnym etapie wyjaśnienia sprawy można stwierdzić, że nie został zebrany cały materiał dowodowy, a zebrany dotychczas nie był oceniony w całości, zaś ocena materiału dokonana została z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów.
Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję.
Orzekając, iż decyzja nie podlega wykonaniu, Sąd zastosował przepis art. 152, a o kosztach postępowania orzekł po myśli art. 200 powołanej wyżej ustawy.
Rozpoznając sprawę ponownie organ będzie miał na względzie wyżej poczynione uwagi, a w szczególności odniesie się do różnicy wskazań licznika w aspekcie twierdzeń skarżącego, iż samochód użytkował od 26.10.2008r., wyjaśni także znaczenie dokumentu potwierdzającego własność – jeżeli nie podzieli w tym przedmiocie stanowiska skarżącego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło