I SA/Ol 722/18
WyrokWSA w Olsztynie2019-01-24
Skład orzekający: Jolanta Strumiłło, Renata Kantecka, Katarzyna Górska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ zarządzający konkursem o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego prawidłowo ocenił wniosek, odrzucając go z powodu niespełnienia kryterium merytorycznego dotyczącego pomocy publicznej i pomocy de minimis, podczas gdy wnioskodawca uważał, że poziom dofinansowania został prawidłowo obliczony zgodnie z przepisami unijnymi i krajowymi?Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko Instytucji Zarządzającej, że wnioskodawca nieprawidłowo obliczył poziom dofinansowania. Organ prawidłowo zastosował zapisy Regulaminu konkursu, który stanowił maksymalny poziom dofinansowania na 45% wydatków kwalifikowanych. Przepisy rozporządzeń unijnych dotyczące możliwości zwiększenia tego poziomu nie były obligatoryjne dla organizatora konkursu, a jedynie stanowiły potencjalną możliwość, którą organizator mógł, ale nie musiał uwzględnić przy tworzeniu regulaminu. Wnioskodawca, przystępując do konkursu, zaakceptował zasady zawarte w Regulaminie, w tym maksymalny poziom dofinansowania.Stan faktyczny
Spółdzielnia A. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego. Wniosek uzyskał pozytywną ocenę formalną, ale negatywną merytoryczną z powodu niespełnienia kryterium dotyczącego pomocy publicznej i de minimis. Organ uznał, że wnioskodawca zastosował błędny, zbyt wysoki poziom dofinansowania (60,99% zamiast dopuszczalnych 45%). Spółdzielnia wniosła protest, argumentując, że prawidłowo obliczyła poziom dofinansowania zgodnie z przepisami unijnymi i krajowymi, które dopuszczały wyższy poziom. Protest został odrzucony, co skłoniło spółdzielnię do wniesienia skargi do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło, Sędziowie sędzia WSA Renata Kantecka, asesor WSA Katarzyna Górska (sprawozdawca),, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2019 r. w Olsztynie sprawy ze skargi podmiotu A na informację Zarządu Województwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie nieuwzględnienia protestu oddala skargę.
Spółdzielnia A. (dalej: "wnioskodawca", "strona" lub "skarżąca") złożyła w dniu 29 marca 2017 r. wniosek o dofinansowanie projektu pn. "[...]" w konkursie nr "[...]"w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020 Oś priorytetowa 4 – Efektywność energetyczna, Działanie 4.3 Kompleksowa modernizacja energetyczna budynków, Poddziałanie 4.3.2. Efektywność energetyczna w budynkach mieszkalnych, organizowanym przez Zarząd Województwa (dalej: "IZ", "Instytucja zarządzająca" lub "organ"). Wniosek dotyczył dofinansowania w kwocie 892.333,27zł.
Wniosek został pozytywnie zweryfikowany w zakresie wymogów formalnych oraz uzyskał pozytywną ocenę kryteriów formalnych. Nie otrzymał jednak pozytywnej oceny kryteriów merytorycznych ze względu na niespełnienie kryterium merytorycznego ogólnego nr 6: "pomoc publiczna i pomoc de minimis".
W piśmie z dnia "[...]"r. informującym o negatywnej ocenie organ zauważył, że wniosek dotyczy dofinansowania wynoszącego 60,99% wydatków kwalifikowanych, zaś w §6 pkt 8 Regulaminu konkursu (dalej: "Regulamin") przewidziano dla tego rodzaju projektów maksymalny poziom dofinansowania wynoszący 45% wydatków kwalifikowanych na poziomie projektu. Ponadto w pkt12 tego paragrafu dla projektów podlegających zasadom udzielania pomocy publicznej na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 28 sierpnia 2015 r. w sprawie udzielania pomocy na inwestycje wspierające efektywność energetyczną w ramach regionalnych programów operacyjnych na lata 2014-2020 (dalej: "rozporządzenie MIiR") - wskazano minimalny wkład własny beneficjenta wynoszący 55% wydatków kwalifikowanych na poziomie projektu. IZ wskazała, że projekt objęty jest pomocą publiczną ze schematem pomocowym określonym w rozporządzeniu). Według organu zgodnie z ww. zapisami Regulaminu, według wskazanego przez wnioskodawcę schematu pomocowego możliwy poziom dofinansowania wynosi 45% i nie został przez IZ powiększony o dodatkowe 20 punktów procentowych. Zdaniem IZ, oznacza to, że wnioskodawca zastosował błędny poziom dofinansowania, niezgodny z poziomem dopuszczonym w konkursie, co skutkowało negatywną oceną ww. kryterium.
Strona wniosła protest, w którym podniosła m. in., że wybrała prawidłowo rodzaj pomocy i możliwy do uzyskania poziom dofinansowania, gdyż z treści §11 ust.1 rozporządzenia MIiR wynika, że maksymalną intensywność pomocy określa się zgodnie z art.38 ust.4 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (dalej": "rozporządzenie nr 651/2014"), zaś ust.2 rozporządzenia MIiR mówi, że maksymalną intensywność pomocy zwiększa się zgodnie z art.38 ust.5 rozporządzenia nr 651/2014.
Strona zauważyła, że na podstawie rozporządzenia MIiR minimalna pomoc dla przedsiębiorcy na podniesienie efektywności energetycznej wynosi 30% i można ją, zgodnie z rozporządzeniem nr 651/2014, zwiększyć o 10% w przypadku średnich firm i 20% w przypadku firm małych. Ponadto §11 ust.3 rozporządzenia MIiR, na które powołuje się KOP, wyraźnie wskazuje, że do 31 grudnia 2020 r. maksymalną intensywność pomocy z §1 pkt1 zwiększa się również o 5 punktów procentowych – gdy inwestycja jest realizowana na terenie województwa "[...]" oraz o 15% w innych województwach. To, zdaniem strony, oznacza, że zgodnie z rozporządzeniem MIiR minimalna pomoc to 45% wydatków kwalifikowanych, jednakże rozporządzenie to wskazuje także kwotę maksymalną, o jaką może ubiegać się przedsiębiorca w województwie innym niż "[...]": tj. 65% dla małego przedsiębiorcy oraz 55% dla średniego. Strona, aby otrzymać punkty na etapie oceny merytorycznej punktowej, obniżyła poziom dofinansowania z 65% do 60,99%.
Wskazała także strona, że powyższe kwestie były już wyjaśniane na etapie oceny formalnej, gdzie wyjaśnienia strony zostały przyjęte. Ponadto firma przygotowująca dla strony studium wykonalności zwracała się, mailem, do IZ o interpretację zapisów Regulaminu i określonej w nim minimalnej wartości dofinansowania, na co otrzymała informację, taką jak przedstawiona przez stronę w proteście.
Strona podniosła, że skoro poziom dofinansowania określany jest na podstawie rozporządzenia MIiR, to jego minimalna wartość stanowi 45% wydatków kwalifikowalnych, a maksymalna zależna jest od typu beneficjenta i lokalizacji inwestycji. Wobec tego IZ nie musiała zwiększać pomocy, bowiem ww. rozporządzenie jest dokumentem nadrzędnym i skoro IZ powołuje się na nie w dokumentacji konkursowej, to winno ono być respektowane w całości.
Protest nie został uwzględniony przez Instytucję zarządzającą, o czym wnioskodawca został powiadomiony pismem IZ z dnia "[...]"r.
W piśmie tym organ podtrzymał wcześniejsze stanowisko i wskazał, że wnioskodawca przyjął maksymalny możliwy poziom dofinansowania wskazany w rozporządzeniu MIiR. Jest to zdaniem IZ błąd, gdyż rozporządzenie MIiR wskazuje jedynie na możliwość zwiększenia 30% intensywności wsparcia pod pewnymi wskazanymi warunkami o 20%, 10% 15% oraz 5%, do łącznej maksymalnej wysokości 65% (§ 11 pkt2). Maksymalną intensywność pomocy, o której mowa w §1 pkt11 zwiększa się zgodnie z art.38 ust.5 rozporządzenia nr 651/2014. Intensywność pomocy można zwiększyć o 20 punktów procentowych w przypadku pomocy na rzecz małych przedsiębiorstw i o 10 punktów procentowych w przypadku pomocy na rzecz średnich przedsiębiorstw. Ponadto zgodnie z art.38 ust.6 rozporządzenia nr 651/2014, intensywność pomocy można zwiększyć o 15 punktów procentowych w przypadku inwestycji prowadzonych na obszarach objętych pomocą, które spełniają warunki określone w art. 107 ust. 3, lit. a) Traktatu, oraz o 5 punktów procentowych w przypadku inwestycji prowadzonych na obszarach objętych pomocą, które spełniają warunki określone w art. 107 ust 3 lit. c:) Traktatu).
Organ wskazał, że instytucja organizująca konkurs władna jest zwiększyć wartość udzielanej pomocy o 5%, 10%, 15% lub 20%. Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym na lata 2014-2020 skorzystała z tej możliwości i zwiększyła intensywność wsparcia w przedmiotowym konkursie z 30% tylko do 45%, co zostało wskazane w Regulaminie konkursu (§ 6 pkt8 i pkt12).
Organ podkreślił (w związku z zarzutem w proteście), że przedmiotem oceny formalnej, dokonanej na etapie oceny kryteriów formalnych było spełnienie kryterium pomocy publicznej i pomocy de minimis. Dlatego projekt mógł otrzymać pozytywną ocenę formalną w przedmiocie poziomu dofinansowania, gdyż oceniany był poziom dofinansowania w stosunku do maksymalnego poziomu dofinansowania obowiązującego dla danego poddziałania, tj. w przypadku niniejszego konkursu jest to maksymalnie 85%.
IZ zwróciła uwagę na to, że z Regulaminu wynika kilkustopniowość oceny formalno-merytorycznej, wobec czego spełnienie kryterium "pomoc publiczna, pomoc de minimis" jest weryfikowane na etapie oceny merytorycznej. Zgodnie z listą sprawdzającą stanowiącą załącznik nr9 do Regulaminu, ocenie podlega to, czy projekt jest zgodny z zapisami rozporządzeń dotyczących pomocy publicznej/pomocy de minimis wskazanymi w Szczegółowym Opisie Osi Priorytetowej danego działania/poddziałania.
Konkludując, organ uznał, że wnioskodawca zastosował błędny poziom dofinansowania, dla projektów objętych pomocą publiczną, zgodnie z Rozporządzeniem nr 651/2014, lecz niezgodnie z dopuszczonym w przedmiotowym konkursie poziomem dofinansowania dla projektów podlegających zasadom pomocy publicznej ze względu na zatwierdzony przez IZ w Regulaminie konkursu poziom równy 45%. Dlatego sporne kryterium zostało ocenione negatywnie.
Strona nie zgodziła się ze stanowiskiem organu i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, żądając stwierdzenia, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, a także przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez IZ. Strona zawnioskowała również o zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego.
W skardze zawarto także wniosek dowodowy – o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi, takich jak wniosek o dofinansowanie projektu wraz z załącznikami, uzupełnienie wniosku do oceny formalnej i merytorycznej, informacja o wynikach oceny projektu, protest, informacja o wyniku rozpatrzenia protestu, regulamin konkursu.
W skardze postawiono zarzuty naruszenia:
1. art.41 ust.1 i 2 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (dalej: "ustawa wdrożeniowa") w zw. z §6 ust.6 i ust.8 oraz §5 ust.1 Regulaminu konkursu poprzez błędną wykładnię przepisów rozporządzenia MIiR oraz rozporządzenia nr 651/2014 i niewłaściwe określenie poziomu dofinansowania, a także niewłaściwe określenie rodzaju wnioskodawcy i beneficjenta, którym jest przedsiębiorstwo, a co za tym idzie, dokonanie oceny projektu na podstawie kryteriów sprzecznych z Regulaminem i wytycznymi zawartymi w ww. rozporządzeniach,
2. art.37 ust.1 ustawy wdrożeniowej poprzez nierzetelny dostęp do informacji dotyczących warunków wyboru projektów i udzielenie błędnej informacji mailowej co do wielkości możliwego dofinansowania, a przez to brak rzetelnej i obiektywnej oceny wniosku, prowadzący do niewłaściwego przyjęcia, że nie spełniono kryterium merytorycznego ogólnego obligatoryjnego nr 6,
3. art.43 ust.2 ustawy wdrożeniowej poprzez uznanie wyjaśnień skarżącej na etapie oceny formalnej w zakresie wielkości dofinansowania, a następnie odrzucenie projektu na podstawie tych samych uwag, w ramach oceny kryteriów merytorycznych,
4. brak rzetelności, przejrzystości i prawidłowości rozpoznania protestu przez IZ poprzez powielanie argumentów Komisji Oceny Projektu, niedostrzeżenie ewidentnych uchybień merytorycznych dokonanych podczas oceny wniosku oraz nieodniesienie się do wszystkich argumentów wskazanych w proteście, w tym do treści pochodzącego od IZ maila dotyczącego poprawności wyliczonego dofinansowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podzieliła stanowisko IZ co do tego, iż z rozporządzenia MIiR odczytywanego wprost wynika, iż dofinansowanie wynosi 45%. Jednakże jest ono ściśle powiązane z rozporządzeniem nr 651/2014, z uwagi na fakt, iż zgodnie z §8 rozporządzenia MIiR pomoc ma na celu wspieranie rozwoju gospodarczego i społecznego województwa objętego regionalnym programem operacyjnym na lata 2014-2020 i jest udzielana na inwestycje umożliwiające przedsiębiorcom osiągnięcie efektywności energetycznej, zgodnie z art.38 rozporządzenia nr 651/2014. Natomiast zgodnie z §11 ust.1 rozporządzenia MIiR, maksymalną intensywność pomocy, o której mowa w§1 pkt1 określa się zgodnie z art.38 ust.4 rozporządzenia nr 651/2014. 2. Maksymalną intensywność pomocy, o której mowa w §1 pkt1 zwiększa się zgodnie z art.38 ust.5 rozporządzenia nr 651/2014. Do dnia 31 grudnia 2020 r. maksymalną intensywność pomocy, o której mowa w §1 pkt1 zwiększa się również o 5 punktów procentowych w przypadku, gdy inwestycja jest realizowana na obszarze województwa "[...]" albo o 15 punktów procentowych w przypadku, gdy inwestycja jest realizowana na obszarze województwa innego niż województwo "[...]".
Według skarżącej oznacza to, że maksymalna intensywność pomocy wynosi 30% i można ją zwiększyć dodatkowo o 10% w przypadku średniej firmy i o 20% w przypadku małej firmy, jaką jest skarżąca. Daje to 50%. Jednocześnie na mocy §11 do dnia 31 grudnia 2020 r. pomoc można zwiększyć o 15%, jeśli inwestycja jest realizowana poza województwem "[...]" czyli w przypadku skarżącej na terenie województwa "[...]". To daje łącznie maksymalnie 65% dofinansowania. Podkreślono w skardze, że we wniosku, w celu otrzymania dodatkowych punktów, zmniejszono ten poziom do poziomu 60,99%, aby podwyższyć wynik na liście rankingowej zgodnie z kryteriami punktowymi.
Skarżąca podkreśliła, że wobec przytoczonych zapisów pomoc została wyliczona we wniosku prawidłowo. Regulamin nie wykluczał jakiś paragrafów z zapisów rozporządzenia MIiR, jak choćby §11 ust.2 dotyczącego zwiększenia pomocy o 10 lub 20%.W Regulaminie nie ma takich zapisów.
Skarżąca wskazała na różnice wynikające z cech podmiotowych wnioskodawców. Gdyby wnioskodawcą była np. wspólnota mieszkaniowa, która również mogła być beneficjentem środków w tym naborze, to wówczas ją obowiązywałoby wprost rozporządzenie MIIiR i dla niej dofinansowanie wyniosłoby 45%, gdyż wspólnota mieszkaniowa nie jest przedsiębiorcą, wobec czego nie może zwiększyć dofinansowania na podstawie §11 ust.2, w którym jest mowa tylko o MŚP czyli o przedsiębiorcach. Według skarżącej, podczas oceny prawdopodobnie nie wzięto pod uwagę określonego typu wnioskodawcy, gdyż beneficjentami w konkursie mogły być różne podmioty, spółdzielnie mieszkaniowe, wspólnoty mieszkaniowe, jednostki samorządu terytorialnego, ich związki i stowarzyszenia oraz jednostki organizacyjne jednostek samorządu terytorialnego. Rodzaj pomocy i jej wielkość jest określana nie tylko z uwagi na rodzaj rozporządzenia, ale również z uwagi na rodzaj beneficjenta, co nie zostało wzięte pod uwagę przy ocenie projektu.
Zdaniem skarżącej, na prawidłowość wyliczenia we wniosku wielkości dofinansowania i poprawności zastosowania rozporządzeń wskazuje informacja mailowa, otrzymana od Inspektora Biura Projektów Energetyka i Rewitalizacja, zajmującego się prowadzeniem konkursu. IZ w odpowiedzi na protest w ogóle się nie odniosła do tej okoliczności, co również jest nieprawidłowością w ocenie projektu, gdyż wnioskodawca powinien otrzymać odpowiedź na wszystkie zarzuty stawiane w proteście. Także z tego powodu projekt powinien zostać przedłożony do ponownej oceny. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca powołała się na wyroki: NSA z dnia 17 marca 2011 r., II GSK 213/11 oraz WSA w Krakowie z dnia 21 lipca 2016 r. I SA Kr 404/16, dotyczące reguł wyboru projektów oraz procedury odwoławczej .
W cenie skarżącej, ocena projektu dokonana przez komisję była nierzetelna, a rozpatrujący protest powielił argumenty komisji i nie dostrzegł ewidentnych uchybień formalnych i merytorycznych, poczynionych w ramach oceny wniosku. Ponadto zapisy dokumentacji konkursowej były na tyle nieostre, że ich zasady spowodowały naruszenie bezstronności i rzetelności oceny projektu. Podczas oceny nie wzięto pod uwagę nie tylko zapisów rozporządzenia i wybrano z niego jedynie niektóre fragmenty, ale również pominięto rodzaj beneficjenta będącego przedsiębiorstwem, dla którego pomoc przyznawania jest również zgodnie z rozporządzeniem, a nie wspólnota mieszkaniowa czy jednostka samorządu terytorialnego. Błędy i niedopatrzenia oceniających na etapie oceny formalnej i formalno -merytorycznej skutkowały nierównym traktowaniem beneficjentów i miały bezpośredni wpływ na wynik oceny końcowej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Podniósł także, że poziom dofinansowania możliwego do uzyskania uzależniony był od realizacji projektu w oparciu o właściwy program pomocowy, co wynika z §6 Regulaminu. Organ wskazał, że wnioskodawcę obciąża obowiązek przedstawienia informacji i danych niezbędnych do rozstrzygnięcia, czy instytucja może udzielić pomocy na projekt zgodnie z danym programem pomocowym, w oparciu o który realizowany ma być projekt. To nie Komisja Oceny Projektu, ale wnioskodawca powinien wyliczyć maksymalną intensywność pomocy dla projektu, w oparciu o właściwy program pomocowy. W niniejszej sprawie poziom dofinansowania został ustalony na 45% wydatków kwalifikowanych. W niektórych innych przypadkach poziom pomocy określa rozporządzenie, lecz w tej sprawie wynikał z Regulaminu, przy czym od momentu wpływu pierwszej wersji wniosku poziom ten nie ulegał zmianie.
Organ zauważył, że postanowienia ogólne Regulaminu wyraźnie wskazują, iż przystąpienie do konkursu jest równoznaczne z akceptacją przez wnioskodawcę jego zapisów (§1 ust.3 Regulaminu), a więc także kryteriów wyboru projektów, w oparciu o które została dokonana ocena projektu. Bowiem kryteria te stanowią integralną część Regulaminu konkursu. Ponadto, zgodnie z §7 ust. 5 Regulaminu, zarówno Regulamin jak i dokumentacja konkursowa są zamieszczone na stronie internetowej RPO oraz na Portalu Funduszy Europejskich. Skarżąca miała więc świadomość tego, jakimi warunkami obwarowane jest uczestnictwo w niniejszym konkursie, w tym jakie kryteria oceny obowiązują podczas ubiegania się o dofinansowanie, w tym także w kwestiach związanych z pomocą publiczną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Kwestia sporna między stronami dotyczy wysokości dofinansowania, o jakie mogła ubiegać się skarżąca. A dokładniej tego, czy we wniosku o dofinansowanie należało przyjąć jego górną granicę procentowo określoną w Regulaminie konkursu w wysokości 45% wydatków kwalifikowanych na poziomie projektu, czy też możliwe było jej przyjęcie w wyższej wysokości, stosując wprost przepisy obu rozporządzeń, wskazujące na górną granicę 65% ww. wydatków.
Sąd podzielił w tej kwestii stanowisko Instytucji zarządzającej.
Złożony przez skarżącą wniosek o dofinansowanie rozpatrywany był w oparciu o przepisy ustawy wdrożeniowej tj. ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 w brzmieniu obowiązującym na moment ogłoszenia konkursu (t.j. DzU 2016, poz.217) określającej w art.37 ust.1 zasady postępowania obowiązujące organ. Zasady te nakazują dokonywanie oceny wyboru projektu w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewniający wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Rolą sądu jest dokonanie oceny, czy organ przeprowadził wybór projektu z poszanowaniem ww. zasad. Rozpatrując skargę wniesioną na negatywną ocenę projektu, sąd administracyjny powinien badać zasadność oceny projektu, czyli sięgać do argumentacji, na podstawie której projekt został oceniony. Należy wszakże zaznaczyć, że kontrola sądu administracyjnego przeprowadzana w tym zakresie, powinna zmierzać do oceny, czy argumentacja oceniającego nie jest dowolna, czy mieści się w granicach danej sprawy, czy nie jest oderwana od kryteriów wynikających z regulaminu konkursu. Zatem sądowa kontrola legalności działań instytucji zarządzającej w procesie wyboru projektu do dofinansowania jest ograniczona. Sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej oceny projektu, dokonanej przez ekspertów, np. poprzez odmienną ocenę założeń tego projektu i przyznanie określonej liczby punktów ocenianemu projektowi, lecz uprawniony jest do kontroli sporządzonej oceny w kontekście przestrzegania kryteriów tej oceny, takich jak równość, przejrzystość, bezstronność, niezmienność i rzetelność, wywodzonych z przepisów ustawy wdrożeniowej, a także z punktu kompletności tej oceny oraz jasności przyjętych kryteriów (wyrok NSA z 17 grudnia 2013 r., II GSK 2249/13, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 września 2017 r. I SA/Ol 380/17, CBOSA). Podkreślić przy tym należy, że sąd nie jest kolejną, trzecią instancją badającą poprawność wniosku, lecz dokonuje kontroli prawidłowości oceny działania organu. Może zatem sąd stwierdzić, czy ocena wniosku dokonana w ramach przeprowadzonego konkursu, dokonana została w sposób zgodny z obowiązującą organ procedurą. Procedura ta wynika zarówno z powszechnie obowiązujących przepisów zawartych w ustawie wdrożeniowej oraz SZOOP, jak i z zapisów Regulaminu konkursu. Zgodnie z art.41 ust.1 i 2 ustawy wdrożeniowej, właściwa instytucja przeprowadza konkurs na podstawie określonego przez siebie regulaminu. Regulamin konkursu określa m. in. przedmiot konkursu, termin, miejsce i formę składania wniosków o dofinansowanie projektu i sposób uzupełniania w nich braków formalnych oraz poprawiania w nich oczywistych omyłek, wzór umowy o dofinansowanie projektu, kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia, maksymalny dopuszczalny poziom dofinansowania projektu lub maksymalną dopuszczalną kwotę dofinansowania projektu, formę i sposób udzielania wnioskodawcy wyjaśnień w kwestiach dotyczących konkursu.
Na podstawie art.43 ust.1 i 2 ustawy wdrożeniowej w razie stwierdzenia we wniosku o dofinansowanie projektu braków formalnych lub oczywistych omyłek właściwa instytucja wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku lub poprawienia w nim oczywistej omyłki w wyznaczonym terminie nie krótszym niż 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Uzupełnienie wniosku o dofinansowanie projektu lub poprawienie w nim oczywistej omyłki nie może prowadzić do jego istotnej modyfikacji.
Szczegółowo zasady oceniania wniosków o dofinansowanie w konkursie, w którym brała udział skarżąca, określał Regulamin konkursu nr "[...]" organizowanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020 Oś priorytetowa 4 – Efektywność energetyczna, Działanie 4.3 Kompleksowa modernizacja energetyczna budynków, Poddziałanie 4.3.2. Efektywność energetyczna w budynkach mieszkalnych.
W §11 ust.13 Regulaminu zapisano, że wnioski pozytywnie ocenione w ramach oceny kryteriów formalnych poddawane są ocenie w ramach kryteriów merytorycznych zatwierdzonych dla RPO przez Komitet Monitorujący RPO i określonych w Szczegółowym Opisie Osi Priorytetowych (SZOOP).
Zgodnie z §11 ust.15 Regulaminu, ocena kryteriów merytorycznych jest oceną kilkustopniową, obejmującą najpierw ocenę kryteriów merytorycznych ogólnych (obligatoryjnych) i specyficznych (obligatoryjnych), a następnie kryteriów merytorycznych punktowych oraz premiujących. Zgodnie z §11 ust.22 Regulaminu, niespełnienie co najmniej jednego z kryteriów merytorycznych ogólnych (obligatoryjnych) oraz specyficznych (obligatoryjnych) powoduje negatywną ocenę wniosku o dofinansowanie projektu, w oparciu o art.46 ust.5 ustawy wdrożeniowej. Zatem powyższa ocena ma charakter zerojedynkowy.
Oceniany projekt otrzymał, na podstawie §11 ww. Regulaminu, negatywną ocenę z powodu niespełnienia kryterium merytorycznego ogólnego numer 6: "pomoc publiczna i pomoc de minimis".
W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów ustawy wdrożeniowej i Regulaminu poprzez dokonanie oceny wniosku, w ramach spornego kryterium. Ocena ta jest zgodna z zasadami Regulaminu. Rację ma organ twierdząc, że przystępując do konkursu, skarżąca zaakceptowała jego zasady. Bowiem w Regulaminie znajduje się zapis mówiący, że przystąpienie do konkursu jest równoznaczne z akceptacją przez wnioskodawcę postanowień niniejszego Regulaminu (§1 ust.3). Dlatego skarżąca powinna zaakceptować zawarte w nim zasady także w odniesieniu do określonego w §6 ust.8 maksymalnego poziomu dofinansowania wynoszącego 45% wydatków kwalifikowanych. W ramach skargi do WSA nie może skarżąca kwestionować ważności zapisów Regulaminu.
Zdaniem Sądu nie wystąpiła zarzucana w skardze niezgodność pomiędzy zapisami Regulaminu a treścią wskazanych w skardze rozporządzeń. Bowiem §11 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 28 sierpnia 2015 r. w sprawie udzielania pomocy na inwestycje wspierające efektywność energetyczną w ramach regionalnych programów operacyjnych na lata 2014-2020 (dz.u.2015.1363) wskazuje, że maksymalna intensywność pomocy jest zwiększana zgodnie z przepisami rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 traktatu (DzU. UE.L 2014, poz.187.1) . To zaś rozporządzenie mówi rzeczywiście, w art.38 ust.5, a także w ust.6, o możliwości zwiększenia, przy czym nie jest to zwiększenie obligatoryjne, lecz zależne od organizatora konkursu. Ww. przepisy, zawarte w obu rozporządzeniach, dotyczące zwiększenia pomocy, adresowane są nie do podmiotu składającego wniosek o dofinansowanie, lecz do organizatora konkursu, uwzględniającego (albo nie) ich treść podczas tworzenia zasad konkursu, co przekłada się następnie na treść regulaminu konkursu. Tak więc treść obu rozporządzeń ma znaczenie, ale nie na etapie składania wniosku i rozpatrywania wniosku. Nie doszło więc, podczas oceny wniosku skarżącej, do naruszenia przepisów rozporządzeń wskazanych w skardze.
Zauważyć przy tym należy, że kwestia prawidłowości zapisów Regulaminu nie może być przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie. Sąd bada, czy w trakcie oceny wniosku nie doszło do naruszenia przez organ zasad jego oceny, wynikających z ustawy wdrożeniowej, SZOOP oraz Regulaminu. Nie mieści się w kompetencjach Sądu dokonywanie oceny zgodności zapisów Regulaminu z treścią innych przepisów, tj. powołanych w skardze rozporządzeń.
W ocenie Sądu, kierowanie do IZ przed złożeniem wniosku, pytań w sprawie możliwej wysokości dofinansowania, nie mogło doprowadzić do wiążących prawnie odpowiedzi. Z treści pytań wynika, że miały ogólny i teoretyczny charakter i takie też były odpowiedzi. Ich uzyskanie nie zwalniało skarżącej z odpowiedzialności za treść złożonego wniosku. Ponadto pytania nie zostały zadane przez skarżącą, lecz przez inny podmiot, jeszcze przed przystąpieniem przez skarżącą do konkursu. Z art.41 ust.2 ustawy wdrożeniowej wynika, że w regulaminie konkursu powinien się znaleźć między innymi opis sposobu, w który Instytucja będzie udzielała wnioskodawcy wyjaśnień w kwestiach dotyczących konkursu. Zatem rzeczywiście, na IZ spoczywają w trakcie konkursu pewne obowiązki informacyjne, ale wobec wnioskodawcy, czyli podmiotu, który złożył już wniosek o dofinansowanie, a nie wobec każdego, kto zwróci się o udzielenie wyjaśnień. W związku z powyższym IZ ww. przepisu nie naruszył. Ponadto za niezasadny uznał Sąd zarzut naruszenia art.37 ust.1 ustawy wdrożeniowej poprzez nierzetelny dostęp do informacji dotyczących warunków wyboru projektów i udzielenie błędnej informacji mailowej co do wielkości możliwego dofinansowania, a przez to brak rzetelnej i obiektywnej oceny wniosku, prowadzący do niewłaściwego przyjęcia, że nie spełniono kryterium merytorycznego ogólnego obligatoryjnego nr 6.
Wbrew twierdzeniom skarżącej, przepisy ustawy wdrożeniowej w brzmieniu obowiązującym podczas toczącego się konkursu nie pozwalały na tak daleko idącą modyfikację wniosku, jak zmiana zakresu dofinansowania. Treść art.43 ust.1 i 2 ustawy wdrożeniowej uległa zmianie w tym zakresie dopiero od 2 września 2017 r. Do tej daty przepisy te miały następujące brzmienie: "1. W razie stwierdzenia we wniosku o dofinansowanie projektu braków formalnych lub oczywistych omyłek właściwa instytucja wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku lub poprawienia w nim oczywistej omyłki w wyznaczonym terminie nie krótszym niż 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. 2. Uzupełnienie wniosku o dofinansowanie projektu lub poprawienie w nim oczywistej omyłki nie może prowadzić do jego istotnej modyfikacji." Po zmianie wynikającej z art.1 pkt2 ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 oraz niektórych innych ustaw (DzU 2017, poz.1475) przepis ten przyjął brzmienie: "1. W razie stwierdzenia braków w zakresie warunków formalnych we wniosku o dofinansowanie projektu właściwa instytucja wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 7 dni i nie dłuższym niż 21 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. 2. W razie stwierdzenia oczywistej omyłki we wniosku o dofinansowanie projektu właściwa instytucja poprawia tę omyłkę z urzędu, informując o tym wnioskodawcę, albo wzywa wnioskodawcę do poprawienia oczywistej omyłki w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 7 dni i nie dłuższym niż 21 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.". W niniejszej sprawie należało zastosować art.43 ustawy wdrożeniowej w brzmieniu sprzed 2 września 2017 r., bowiem konkurs został rozpoczęty w poprzednim stanie prawnym. Ponadto Regulamin w §10 pkt8 zawierał zastrzeżenie, że możliwe jest uzupełnienie wniosku o braki formalne lub poprawienie oczywistych omyłek, przy czym nie może ono prowadzić to do istotnej modyfikacji wniosku. Dlatego nie mógł organ wezwać strony do modyfikacji wniosku w spornym zakresie. Poprawienie wniosku w zakresie wysokości dofinansowania, o które ubiegała się skarżąca, byłoby istotną modyfikacją wniosku, której nie dopuszczały ani ustawa, ani regulamin.
Dlatego, w ocenie Sądu, zaniechanie wezwania skarżącej do uzupełnienia wniosku nie stanowi naruszenia przepisów ustawy wdrożeniowej, w tym w szczególności art.43 ust.1 tej ustawy.
Sąd nie podziela stanowiska skarżącej co do konieczności różnicowania, na gruncie rozporządzenia MIiR, wnioskodawców będących, tak jak skarżąca, spółdzielniami mieszkaniowymi oraz innych, takich jak wspólnoty mieszkaniowe, które przedsiębiorcami nie są. Rozporządzenie MIiR dotyczy przedsiębiorców, a więc podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Wśród nich mogą występować zarówno spółdzielnie, jak i te wspólnoty mieszkaniowe, które zdecydowały się na prowadzenie działalności gospodarczej, posiadające w takim przypadku status przedsiębiorcy. Zatem to nie typ wnioskodawcy, lecz okoliczność faktyczna, tj. prowadzenie lub nieprowadzenie działalności gospodarczej różnicuje wnioskodawców w kwestii stosowania przepisów ww. rozporządzenia.
Z art.61 ust.8 ustawy wdrożeniowej wynika, że sąd może uwzględnić skargę w wypadku stwierdzenia, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny. W postępowaniu sądowym badane jest, czy został zachowany tryb postępowania określony przepisami prawa i kryteriami wyboru projektów zawartymi w przepisach i stosownych regulaminach konkursowych. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, sąd bada, czy miały one wpływ na wynik oceny.
W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się zarzucanych w skardze nieprawidłowości po stronie IZ. Dotyczy to zarówno zarzutów naruszenia wymienionych w skardze przepisów ustawy wdrożeniowej, jak i Regulaminu konkursu oraz przepisów obu ww. rozporządzeń.
W kwestii zawartego w skardze wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi (wniosek o dofinansowanie projektu wraz z załącznikami, uzupełnienie wniosku do oceny formalnej i merytorycznej, informacja o wynikach oceny projektu, protest, informacja o wyniku rozpatrzenia protestu, regulamin konkursu). Sąd wniosek ten oddalił na podstawie art.106 §5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. DzU 2018 poz. 1302 ze zm.). Bowiem wskazane przez stronę dokumenty znajdują się w aktach sprawy i podlegały ocenie Sądu z urzędu, bez względu na to, czy strona składała stosowny wniosek dowodowy.
W związku z powyższym, wobec niestwierdzenia, aby w związku z oceną projektu, dokonaną przez Instytucję zarządzającą doszło do naruszenia przepisów prawa, na podstawie art.61 ust.8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło