I SA/Ol 780/21

WyrokWSA w Olsztynie2022-03-31

Skład orzekający: Przemysław Krzykowski, Andrzej Brzuzy, Katarzyna Górska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną, oparty na przesłance braku udziału strony w postępowaniu z powodu choroby członka zarządu, powinien zostać uwzględniony, jeśli doręczenie decyzji nastąpiło w trybie zastępczym (awizo)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo doręczały korespondencję na adres spółki ujawniony w KRS, a doręczenia w trybie zastępczym (przez awizo) mają takie samo znaczenie prawne jak doręczenia do rąk adresata. Choroba członka zarządu, która uniemożliwiła odbiór korespondencji, nie stanowiła przeszkody w podjęciu przesyłek adresowanych na adres spółki ujawniony w KRS, zwłaszcza że czynności procesowe były dokonywane poza okresami hospitalizacji i choroby. Zaniedbania w organizacji pracy spółki, uniemożliwiające odbiór korespondencji, obciążają spółkę i nie mogą być podciągnięte pod okoliczności uprawdopodabniające brak winy.
Stan faktyczny
Spółka A zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2018 r. Spółka wniosła o wznowienie postępowania, twierdząc, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, nie otrzymała decyzji ani zawiadomień, a także kwestionowała opodatkowanie poddasza. Organy uznały, że doręczenia były skuteczne, a brak udziału strony był zawiniony. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Andrzej Brzuzy sędzia WSA Katarzyna Górska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta A w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2018 r. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako Kolegium, organ odwoławczy) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta ( dalej jako organ I instancji) wydaną w stosunku do Spółki A (dalej jako Spółka, skarżąca) w sprawie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta z dnia [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2018r. w kwocie 34.741 zł. Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ I instancji decyzją z [...] określił Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2018 r. za grunty i budynki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą położone w [...] przy ul. [...]. Decyzja została doręczona w trybie art. 150 w związku z art. 151 Ordynacji podatkowej, tj. poprzez dwukrotne awizowanie przesyłki. W dniu 28 sierpnia 2019 r. do organu I instancji wpłynął wniosek Spółki o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją, gdyż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Podniesiono, że Spółce nie została doręczona decyzja, jak również zawiadomienie o wszczęciu postępowania oraz zawiadomienie z art. 200 Ordynacji podatkowej o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Dodano również, że Spółka nie zgadza się z uznaniem poddasza za użytkowe, ponieważ nie jest ono użytkowane i dlatego nie sposób uznać, że jest ono związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Postanowieniem z [...] organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...]. Następnie decyzją z [...] odmówił uchylenia ww. decyzji na skutek braku stwierdzenia przesłanek z art. 240 § 1 pkt 4 i pkt 5 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że doręczał Spółce korespondencję zgodnie z art. 144 Ordynacji podatkowej za pośrednictwem pracowników urzędu jak również za pośrednictwem operatora pocztowego. Wprawdzie Spółka nie brała udziału we wszystkich czynnościach procesowych, to jednak nie można twierdzić, że nie było to wynikiem jej zawinienia. Organ wyjaśnił, że to w interesie strony jest wskazanie w KRS takiego adresu, który gwarantuje jej możliwość czynnego udziału w sprawie bez narażania się na negatywne skutki w postaci uznania pism za doręczone. Zdaniem organu Spółka nie dołożyła odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw, gdyż nie zorganizowała odbioru korespondencji w okresie nieobecności bądź choroby jedynego członka jej zarządu. Organ podał też, że telefonicznie kontaktował się z Prezesem Spółki R. M., do czego nie obligowały go przepisy prawa, w szczególności w celu zapewnienia stronie czynnego udziału w przeprowadzeniu dowodu z oględzin nieruchomości będącej przedmiotem podstępowania za 2018 r. Informacje o stanie zdrowia Prezesa Spółki oraz okoliczności jego hospitalizacji były przez organ uwzględniane przy wyznaczaniu dogodnego terminu oględzin. Zdaniem organu nie znajduje usprawiedliwienia dopuszczenie do sytuacji, w której choroba członka zarządu paraliżuje jej działalność. Zarząd Spółki powinien tak organizować jej funkcjonowanie, aby w każdym dniu roboczym istniała możliwość odebrania korespondencji. Odnośnie drugiej z wymienionych przesłanek wznowienia organ wyjaśnił, że w toku postępowania nie zostały ujawnione żadne okoliczności faktyczne lub dowody, które nie były znane w postępowaniu pierwotnym. Pełnomocnik Spółki przedstawił jedynie odmienną interpretację przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w, zakresie opodatkowania poddasza budynku. Nie została zatem spełniona przesłanka wznowienia wymieniona w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Utrzymując w mocy powyższą decyzję Kolegium w uzasadnieniu wskazało, że wprawdzie Spółka nie brała udziału we wszystkich czynnościach procesowych podejmowanych przez organ I instancji w sprawie, to jednak nie można stwierdzić, że ów brak udziału nie był przez nią zawiniony. Pełnomocnik Spółki wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentu, tj. wniosku strony o otrzymywanie zawiadomień o przesyłkach listowych w formie elektronicznej na okoliczność braku udziału w postępowaniu podatkowym bez własnej winy. Dokument ten potwierdza jednak okoliczność przeciwną do spodziewanej przez pełnomocnika. W jego treści znajduje się bowiem uwaga: W przypadku pism w postępowaniu: karnym, cywilnym, sądowo-administracyjnym, administracyjnym, podatkowym oraz pism sprawie o naruszenie dyscypliny finansów publicznych, otrzyma Pani/Pan zawiadomienie w formie papierowej. Oznacza to, że żądanie otrzymywania zawiadomień w formie elektronicznej obejmuje właściwie tylko korespondencję prywatną. Prezes Zarządu Spółki podpisując opisany dokument musiał zdawać sobie sprawę, że przy pomocy tej usługi nie otrzyma informacji o korespondencji urzędowej, a w tym pism wysyłanych w ramach postępowania podatkowego. Jeżeli zlecenie Poczcie Polskiej owej usługi było jedyną czynnością, którą Spółka podjęła mając na uwadze zapewnienie otrzymywania przesyłek urzędowych, to była to czynność chybiona. Tymczasem na członkach zarządu Spółki spoczywał obowiązek takiej organizacji pracy, aby w każdym czasie mogła ona być reprezentowana na zewnątrz i aby możliwe było terminowe dokonywanie czynności procesowych. Tym bardziej, w przypadku zarządu jednoosobowego, członek zarządu powinien zapewnić taką organizację w spółce, aby inny pracownik mógł go zastąpić, chociażby przy obsłudze korespondencji, przygotowaniu lub zleceniu przygotowania niezbędnych kroków prawnych. Wszelkie zaś negatywne skutki związane z brakiem ciągłości w administracyjnej obsłudze obciążają Spółkę i nie świadczą o braku winy w uczestniczeniu w postępowaniu. Organ odwoławczy podkreślił, że kwestionowana decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego za 2018 r. była doręczana Spółce poprzez podwójne awizowanie w okresie obejmującym przełom maja i czerwca 2019 r. W wymienionym okresie R. M., który pełni funkcję Prezesa Zarządu Spółki, nie był hospitalizowany, ani nie korzystał z zasiłku chorobowego. Nie podał on też żadnej inne przyczyny uniemożliwiającej mu odbiór korespondencji zawierającej ww. decyzję podatkową, co pozwoliłoby na jej zakwestionowanie w trybie odwoławczym. Rozważając kwestię spełnienia przesłanki wymienionej w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U z 2021 r., poz. 1540 ze zm., dalej jako O.p.) Kolegium wskazało, że przesłanka ta jest spełniona, gdy ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, okoliczności te będą miały charakter nowych w stosunku do poprzednio prowadzonego postępowania, okoliczności te lub dowody nie były znane w dniu wydania decyzji. Tego rodzaju okoliczność w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. Spółka składając wniosek o wznowienie podała, że nie zgadza się z uznaniem poddasza budynku za użytkowe, a tym samym opodatkowania go. Podała również, że wątpliwości budzi sposób ustalenia wysokości poddasza. Tymczasem okoliczności te ustalone zostały w postaci pomiarów dokonanych podczas oględzin budynku w dniu 16 kwietnia 2019 r., które odbyły się w obecności Prezesa Zarządu Spółki. Nie mogą być zatem kwalifikowane jako nieznane organowi, który wydał decyzję. Odmienna ocena tych okoliczności nie wypełnia przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Pełnomocnik Spółki eksponował w toku postępowania informacje pochodzące od Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w zakresie utrzymywania i konserwacji budynku zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Jednakże również te okoliczności były znane organowi podczas postępowanie pierwotnego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji. Powyższą decyzję zaskarżyła Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzająca ją decyzją organu I instancji oraz o zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Wniesiono także o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1. naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 O.p., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym utrzymaniu zaskarżonej decyzji organu I instancji w mocy w sytuacji, podczas gdy zarzuty zawarte w odwołaniu uzasadniały uchylenie tej decyzji w całości; 2. sprzeczne ze stanem faktycznym ustalenie, polegające na przyjęciu, iż fakt choroby prezesa jednoosobowej spółki nie stanowi o niezawinieniu spółki w braku udziału w postępowania w sytuacji, gdy z uwagi na ciężką chorobę prezesa zarządu jednoosobowej spółki, strona została faktycznie pozbawiona jedynej osoby działającej w jej imieniu, a tym samym nie można uznać, iż brak udziału w postępowaniu był działaniem przez nią zawinionym; 3. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 191 O.p. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego, a w konsekwencji błędnym przyjęciu, iż: 1) strona nie podjęła działań, by uczestniczyć w postępowaniu, w sytuacji gdy prezes zarządu, będąc w trakcie hospitalizacji kontaktował się z organem w celu ustalenia m.in. dogodnego terminu oględzin nieruchomości, a co za tym idzie podejmował próby współdziałania z organem; 2) strona nie podjęła żadnych czynności i działań niezbędnych do ochrony swoich interesów i zabezpieczenia się przed ujemnymi konsekwencjami w sytuacji choroby i niemożliwości działania członka zarządu, w sytuacji gdy strona dołożyła wszelkich starań, by być poinformowana o korespondencji kierowanej do niej za pośrednictwem Poczty Polskiej, jednocześnie była w kontakcie telefonicznym z pracownikiem urzędu prowadzącym sprawę podatku od nieruchomości, który znał sytuację zdrowotną członka zarządu, a w konsekwencji powyższego: naruszenie art. 240 § 1 pkt 4 O.p. poprzez jego błędną wykładnię i odmowę uchylenia w całości decyzji ostatecznej Prezydenta w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2018 r. w kwocie 34.741,00 zł w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie, strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; 4. art. 121 § 1 oraz 122 O.p. poprzez uznanie za uzasadnione i prawnie dopuszczalne wykorzystanie możliwości kontaktu telefonicznego ze stroną, gdy była ona hospitalizowana, do ustalania terminu dokonania oględzin przy jednoczesnym stwierdzeniu, iż sytuacja zdrowotna strony nie może być oceniania jako niezawiniony brak udziału w sprawie, tj. prowadzenie postępowania podatkowego w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych; 5. art. 240 § 1 pkt. 5 O.p. poprzez nie uchylenie w całości ostatecznej decyzji Prezydenta z dnia [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2018 r. w kwocie 34.741,00 zł podczas gdy w przedmiotowej sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne łub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. W uzasadnieniu dodatkowo podniesiono, że Spółka zdawała sobie sprawę z ciążącego na niej obowiązku złożenia deklaracji i skorzystała z uprawnienia przewidzianego w art. 3 a O.p., natomiast nie miała świadomości o działaniach podejmowanych w ramach prowadzonego postępowania, gdyż organ nieprawidłowo informował ją o prowadzonych czynnościach bezskutecznie próbując doręczyć stronie pismo w formie listu, posiadając jednocześnie; informacje, iż strona nie będzie miała możliwości jego odbioru w tradycyjnej formie. Organ zaniechał poinformowania strony o możliwości wyrażenia zgody na doręczania pism, za pośrednictwem komunikacji elektronicznej, czym dopuścił się naruszenia art. 144a ust. 1a O.p., co w konsekwencji spowodowało brak udziału strony w prowadzonym postępowaniu i błędne uznanie decyzji za doręczoną w trybie tzw. fikcji na skutek skierowania przesyłki do skarżącej na adres [...]. Doręczeń dokonywanych na ten adres, nie można również uznać za skutecznych, z uwagi na fakt, iż poza okolicznością, wskazaną powyżej działający w imieniu Spółki R. M., po powrocie ze szpitala oraz zwolnienia lekarskiego nie otrzymał pod wskazanym adresem awizo pochodzących z Urzędu Miasta informujących o pozostawaniu nieodebranej korespondencji. Już sam fakt, iż nieodebranie przesyłek nie było sytuacją incydentalną, a odnosiło się do wszystkich listów przesyłanych na ww. adres powinno oznaczać, iż zawiadomienie o oczekującej przesyłce nie zostało prawidłowo pozostawione. Jeśli zaś chodzi o przesłankę, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. to Spółka wskazała, że dowodem w sprawie, który nie był znany organowi I instancji nie jest fakt, że Spółka nie zgadza się z uznaniem poddasza za użytkowe, a tym samym opodatkowanie go nie stanowi nowej okoliczności. Takim dowodem nie są przeprowadzone pomiary podczas oględzin budynku w dniu 16 kwietnia 2019 r, a także informacje pochodzące od Konserwatora Zabytków. W toku niniejszego postępowania pełnomocnik strony skutecznie podważył wiarygodność podstawowego, a właściwie jedynego dokumentu (uznanego przez organ jako dowód), na którym opierał się organ podatkowy wydając decyzję w dniu [...]. Dowodem, na którym oparł się organ uznając, iż nieruchomość będąca przedmiotem postępowania nie może zostać uznana za zabytek miała być opinia Konserwatora Zabytków, która ostatecznie okazała się nie być opinią, a jedynie notatką sporządzoną z wizji lokalnej. Jak wskazał sam konserwator w odpowiedzi na pismo organu I intencji żadna kontrola na przedmiotowej nieruchomości nie odbyła się, zwrot użyty w pierwotnym piśmie przez konserwatora "bieżąca kontrola" oznacza jedynie wizję lokalną, która nie nosi znamion postępowania kontrolnego w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie zabytków. Taka wizja i sporządzona z niej notatka nie może stanowić dowodu w postępowaniu podatkowym, oznacza bowiem wyłącznie, iż konserwator stawił się przed budynkiem, nie wchodząc do środka i ocenił jego stan wyłącznie z zewnątrz, co jest niewystarczające by uznać, czy właściciel budynku wypełnia obowiązki wynikające z art. 5 ustawy o ochronie zabytków. Mając taką informację od Konserwatora Zabytków, organ winien był zażądać jakichkolwiek dokumentów, na potwierdzenie tez stawianych przez konserwatora jakoby budynek nie był utrzymany zgodnie z przepisami. Sam bowiem fakt, iż elewacja jest zniszczona nie oznacza, że cały budynek jest zaniedbany, gdyż dla takiej oceny istotne znaczenie ma przede wszystkim wnętrze budynku, stan sieci elektrycznej itp. Konserwator w ogóle nie podjął działań zmierzających do prawidłowego ustalenia stanu budynku. Nie może być zatem wystarczające oparcie się na jego "notatce z wizji lokalnej" jako wystarczającym dowodzie w postępowaniu. Tymczasem organ, z uwagi na niedopuszczenie do udziału strony, w postępowaniu nie posiadał tych informacji podczas wydania decyzji dotyczącej wymiaru podatku. Dlatego też w ocenie strony, organ wydając decyzję w dniu [...] opierał się na niepełnym materiale dowodowym, a co więcej - w toku postępowania wznowieniowego wyszły na jaw istotne okoliczności, które podważają przyjętą podstawę opodatkowania jak i opinię konserwatora budynku, która stanowiła istotną podstawę wydania tej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: W myśl art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022r. poz. 329, dalej jako p.p.s.a.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie zarówno skarżąca jak i organ wnieśli o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Naruszenia prawa, stanowiące podstawę do uwzględnienia skargi na decyzję, zostały wymienione w art. 145 § 1 p.p.s.a. W ocenie Sądu, opisanych w tym przepisie naruszeń prawa nie można jednak przypisać organom prowadzącym postępowanie w przedmiotowej sprawie. Stosownie do treści przepisu art. 240 § 1 pkt 4 O.p., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Na tle tego przepisu w piśmiennictwie (zob. S. Presnarowicz, Art. 240. W: Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany. System Informacji Prawnej LEX, 2019) wskazuje się, że w przypadku tej przesłanki wznowienia postępowania de facto muszą wystąpić dwie okoliczności jednocześnie: brak udziału strony w postępowaniu oraz brak zawinienia strony (przyczynienia się) w niewzięciu udziału w tymże postępowaniu. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że udział strony w każdym stadium postępowania dotyczy postępowania podatkowego zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji. Należy go rozumieć, jako udział strony w czynnościach mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i udział strony w czynnościach, które przewiduje Ordynacja podatkowa. Przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 4 O.p. zostaje spełniona zarówno wtedy, gdy strona w ogóle nie brała udziału w postępowaniu podatkowym, jak i wtedy, gdy brała jedynie w niektórych czynnościach istotnych dla rozstrzygnięcia. Natomiast brak winy ("nie z własnej winy") ma miejsce m.in. wówczas, gdy organ podatkowy nie zawiadamia strony o przeprowadzanych dowodach (art. 190 O.p.), o możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, by okoliczność faktyczną można było uznać za udowodnioną (art. 192 O.p.), czy też nie zapoznano strony z całokształtem zebranego materiału dowodowego (art. 200 § 1 O.p.) (wyrok NSA w Rzeszowie z 17.08.1999 r., sygn. akt SA/Rz 282/99, LEX nr 42510). Z kolei w wyroku z 22.10.2009 r. sygn. akt I SA/Go 304/09, LEX nr 533821 WSA w Gorzowie Wielkopolskim podkreślił, że wznowienie postępowania z tej przyczyny na podstawie art. 241 § 2 pkt 1 O.p., następuje tylko na żądanie strony, wniesione w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji. Aby można było mówić o jej spełnieniu, muszą wystąpić jednocześnie dwa warunki: brak udziału strony w postępowaniu oraz brak zawinienia strony (przyczynienia się) w niewzięciu udziału w tymże postępowaniu. "Nieuczestniczenie w postępowaniu, które stanowi podstawę wznowienia, musi nastąpić bez winy strony. Oznacza to, że jest ono wynikiem błędu proceduralnego organu, którego konsekwencją było niedopuszczenie strony do postępowania. Brak uczestnictwa uważa się za powstały bez winy strony również wówczas, gdy był on wynikiem wystąpienia niemożliwych do przezwyciężenia przeszkód (np. siły wyższe)" - wyrok NSA z 13.03.2002 r., sygn. akt III SA 2415/01, LEX nr 121850. Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przez organ art. 240 § 1 pkt 4 O.p, poprzez stwierdzenie, iż w okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodzi przesłanka braku winy skarżącego w niebraniu udziału w postępowaniu, dająca podstawę do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, podczas gdy został on pozbawiony możliwości uczestnictwa w sprawie w związku z niezawiadomieniem go o zakończeniu postępowania – w ocenie Sądu nie zasługuje on na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wymaga przede wszystkim zauważenia, że zaskarżona decyzja wydana została w trybie nadzwyczajnym - wznowienia postępowania. Tryb ten umożliwia ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy podatkowej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją wydano było dotknięte kwalifikowaną wadą przewidzianą w art. 240 § 1 O.p. Tego rodzaju wadą jest także powołana przez skarżącego we wniosku o wznowienie postępowania okoliczność, że strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 240 § 1 pkt 4 O.p.). Stosownie do art. 241 § 2 pkt 1 O.p., wznowienie postępowania z tej przyczyny następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji. Warunkiem jednak uwzględnienia przedmiotowego żądania strony przez organ podatkowy i wznowienia postępowania, jest uprzednie ustalenie, że sprawa, której dotyczy to żądanie, została zakończona decyzją ostateczną. W kontrolowanej sprawie, wobec kwestionowania przez skarżącego skuteczności doręczenia mu decyzji o odpowiedzialności za zaległości Spółki, w pierwszej kolejności rozważenia wymaga, zatem czy przedmiotowa decyzja jest ostateczna. Wymaga w tym miejsca zaznaczenia, że zastosowanie trybu doręczenia przesyłki, o którym mowa w art. 150 O.p., aktualizuje się wówczas, gdy brak jest możliwości doręczenia przesyłki pod adresem znanym organom podatkowym, jako miejsce zamieszkania skarżącego albo adres do doręczeń w kraju, a nie wtedy, gdy brak jest możliwości doręczenia przesyłki w dowolnym miejscu. Zgodnie z art. 150 O.p., "w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej (§ 1). Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej (§ 3). W przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4)". Zdaniem Sądu, w okolicznościach kontrolowanej sprawy, wbrew twierdzeniom skarżącego, organy prawidłowo przyjęły, że decyzja wymiarowa Prezydenta z dnia [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2018 została skutecznie doręczona skarżącemu. Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę pragnie zauważyć, że co do zasady doręczeń dokonuje się na formalnie zgłoszony przez podatnika adres. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sposób jednolity podkreśla się, że skoro prawodawca przewidział specjalny system ewidencyjny podatników i płatników, służący organom podatkowym i prowadzonym przez nie postępowaniom, to wykluczone jest, aby organy te posiłkowały się innymi danymi. W orzecznictwie wielokrotnie prezentowany był pogląd, że zaniechanie dokonania przez podatnika zgłoszenia aktualizującego w przypadku zmiany adresu zamieszkania, może prowadzić do skutku w postaci kierowania korespondencji przez organ podatkowy pod adres nie będący w rzeczywistości adresem zamieszkania, lecz mogące stąd wynikać ewentualne negatywne skutki obciążają podatnika, a nie organ podatkowy (tak wyroki NSA: z 28 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 3102/15; z 3 grudnia 2019 r., sygn. akt II FSK 112/18; z 8 lipca 2019 r., sygn. akt I FSK 486/17 – dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę pragnie podkreślić, że w przywołanym powyżej wyroku NSA z 28 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 3102/15 (wydanym na tle zbliżonego do przedmiotowego stanu faktycznego sprawy) zauważono również, że doręczenia dokonywane w trybie zastępczym (przez awizo, a więc z upływem terminu, w którym adresat może je odebrać), mają takie samo znaczenie prawne, jak doręczenia do rąk adresata, toteż okoliczność, że doręczenia dokonywane były właśnie w trybie zastępczym, ani nie powodowała prawnej nieskuteczności tych czynności, ani nie nakładała na organy administracji publicznej obowiązku dodatkowej weryfikacji skuteczności tak dokonanych doręczeń. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie organ prawidłowo doręczał korespondencję na adres siedziby Spółki ujawniony w KRS. Oczywistym jest, że reprezentant Spółki powinien zadbać o to aby z powodu jego nieobecności Spółka nie ponosiła negatywnych konsekwencji nieodbierania korespondencji. Zauważyć należy, że adres: [...] to adres siedziby Spółki ujawniony w KRS i wobec tego korespondencja musiała być właśnie tam kierowana. Odnosząc się argumentacji podnoszonej przez pełnomocnika strony skarżącej, że Prezesa Zarządu złożył w siedzibie Poczty wniosek o otrzymywanie zawiadomień o przesyłkach listowych w formie elektronicznej, wobec powyższego doszło w niniejszej sprawie do wadliwości w procesie doręczenia pism kierowanych do Spółki zauważyć należy następujące okoliczności. W treści przywołanego dokumentu znajduje się uwaga: "W przypadku pism w postępowaniu: karnym, cywilnym, sądowo-administracyjnym, administracyjnym, podatkowym oraz pism w sprawie o naruszenie dyscypliny finansów publicznych, otrzyma Pani/Pan zawiadomienie w formie papierowej". Oznacza to, że żądanie otrzymywania zawiadomień w formie elektronicznej obejmuje właściwie tylko korespondencję prywatną. Prezes Zarządu Spółki podpisując opisany dokument musiał zdawać sobie sprawę, że przy pomocy tej usługi nie otrzyma informacji o korespondencji urzędowej, a w tym pism wysyłanych w ramach postępowania podatkowego. Jeżeli zlecenie Poczcie Polskiej owej usługi było jedyną czynnością, którą Spółka podjęła mając na uwadze zapewnienie otrzymywania przesyłek urzędowych, to była to czynność chybiona. Dodatkowo zauważyć należy, że odnośnie ograniczenia możliwości brania udziału strony postępowania w postępowania zakończonym decyzją ostateczną z powodu hospitalizacji - organ odwoławczy trafnie zauważył, że z materiałów sprawy wynika, że Prezes Zarządu przebywał w szpitalu w terminie od 2 do 14 stycznia 2019 r. i od 17 do 31 stycznia 2019 r., natomiast w okresie od 1 do 29 marca 2019 r. korzystał z zasiłku chorobowego. Tymczasem liczne czynności procesowe, wyszczególnione przez organ, były dokonywane poza tymi okresami - wszczęcie postępowania podatkowego nastąpiło postanowieniem z dnia [...], a jego zakończenie decyzją z dnia [...]. W świetle powyższego, ani hospitalizacja, ani choroba w marcu 2019 r. nie stanowiły zatem przeszkody w podjęciu przesyłek adresowanych na ww. adres Spółki ujawniony w KRS. Zdaniem Sądu nie znajduje usprawiedliwienia dopuszczenie do sytuacji, w której choroba członka zarządu paraliżuje działalność Spółki. Rzeczą Spółki było takie zorganizowanie funkcjonowania, aby w każdym dniu roboczym istniała możliwość odebrania korespondencji, jak i możliwość podpisania właściwego środka odwoławczego przez osobę uprawnioną oraz wniesienia go we właściwym trybie. Zarząd spółki jako organ powołany do jej reprezentowania na zewnątrz obowiązany jest należycie organizować obsługę biurowo-administracyjną przedsiębiorstwa i za sposób funkcjonowania tej obsługi ponosi odpowiedzialność z tytułu form jej sprawowania i personelu do niej zaangażowanego (por. B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki: Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX). W ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosi się, że zaniedbania w tym zakresie nie mogą zostać podciągnięte pod okoliczności uprawdopodobniające brak winy. Nie stanowi bowiem o braku winy w takiej sytuacji zaniechanie przez zarząd wypełniania jego obowiązków wynikających z ustawy oraz umowy spółki (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2006 r., sygn. akt II FSK 616/05; z dnia 29 maja 2009 r., sygn. akt II FSK 320/08). Końcowo skarżącemu należy wyjaśnić, że tryb wznowienia postępowania nie jest instytucją prawną za pomocą, której strona może skutecznie podważyć doręczenie jej decyzji administracyjnej. Gdyby, bowiem okazało się, z czym jednak nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, że doręczenie było wadliwe, to oznaczałoby, że decyzja jako niedoręczona nie weszła do obiegu prawnego, a więc nie byłaby decyzją ostateczną, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 4 O.p. Tym samym, w sprawie zakończonej taką decyzją nie byłoby możliwe wdrożenie procedury wznowienia postępowania. Reasumując w ocenie Sądu organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ustalił istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności i uwzględniając prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy, wyjaśnił przesłanki, jakimi się kierował wydając zaskarżoną decyzję. Odnosząc się do podnoszonych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 191 O.p., art. 121 § 1 oraz 122 O. należy uznać, że nie zasługując one na uwzględnienie. Zdaniem Sądu zebrany w toku postępowania materiał dowodowy jest kompletny i został poddany przez organy wszechstronnej analizie, a wyprowadzone na jego podstawie wnioski należało uznać za spójne i logiczne. Organ uzasadnił swoją decyzję w sposób wyczerpujący, należycie przedstawiając podstawy prawne i faktyczne, które legły u podstaw rozstrzygnięcia. Okoliczność, że strona skarżąca nie zgodziła się z taką oceną nie świadczy o tym, że został naruszony obowiązek wszechstronnego zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W tym stanie rzeczy, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego, a zarzuty skargi nie są zasadne, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło