I SA/Ol 788/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Błesiński Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Kędzierski (spr.) Sędzia WSA Wiesława Pierechod Protokolant Referent stażysta Ewa Grusza po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 27 stycznia 2011r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie określenia daty powstania długu celnego, określenia kwoty podatku akcyzowego, opłaty paliwowej oraz podatku od towarów i usług 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 297 (dwieście dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. określa, że zaskarżona decyzja w całości nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia " [...]" . Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia " [...]" nr " [...]" określającą E. G.kwoty długu celnego, kwoty podatku akcyzowego, opłaty paliwowej oraz podatku od towarów i usług. W wymienionej decyzji Naczelnik Urzędu Celnego stwierdził usunięcie spod dozoru celnego oleju napędowego w ilości 216 l w dniu 15 kwietnia 2005 r., 216 l w dniu 23 kwietnia 2005 r., oraz 216 l w dniu 6 maja 2005 r. Podstawą rozstrzygnięć było ustalenie, że E. G. prowadzący przedsiębiorstwo T. w G. nie dostarczył do kontroli organom celnym towarów będących pod dozorem celnym co stanowi usunięcie towaru spod dozoru celnego (w niniejszych sprawach: usunięcie paliwa ze zbiornika autobusu o nr rej. " [...]"), skutkującym powstaniem długu celnego na podstawie art. 203 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Ustalono, że zatrudnieni przez przedsiębiorcę kierowcy autokaru o nr rej. " [...]", przekraczali w wyszczególnionych dniach kwietnia i maja 2005r. granicę Wspólnoty przez przejście graniczne w G.i, dokonując przywozu oleju napędowego, znajdującego się w zbiorniku wyżej wymienionego pojazdu. Następnie kierowcy autokaru przekraczali granicę Wspólnoty przez to samo przejście graniczne, dokonując wywozu oleju napędowego, znajdującego się w zbiorniku wyżej wymienionego pojazdu. Na powyższą okoliczność każdorazowo sporządzono protokóły z przyjazdu i wyjazdu do RP wskazując m.in. ilość paliwa przy każdym przekroczeniu granicy, stan licznika przejechanych kilometrów i deklarowaną trasę przejazdu. Porównanie danych dało podstawę do stwierdzenia naruszenia art. 112 rozporządzenia Rady EWG nr. 918/83 z dnia 28.03.1983r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych.(Dz.U. WE L 105 z dn. 23.04.1983r. ze zm.) Wobec powyższego organ określił należne z tytułu każdorazowego usunięcia wskazanych ilości paliwa, kwoty podatku akcyzowego, opłaty paliwowej, oraz podatku od towarów i usług. Pełnomocnik E. G.wniósł na decyzję organu I instancji odwołanie, w którym zarzucił naruszenie: - art.20, art. 29, art.30 ust 2 lit.a, art. 35, art.203 oraz art. 214 Wspólnotowego Kodeksu Celnego; - art. 122, art. 180 §1, art. 187§1 i art. 191 Ordynacji podatkowej ; - art. 37 ust.3, art. 39 ust.1 ,art.73 ustawy Prawo celne; -§31 ust.1 pkt.1 oraz ust.7 i 8 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26.04.2004r. w sprawie obniżenia podatku akcyzowego ( Dz. U. nr.87. poz. 825 ze zm.) W uzasadnieniach wymieniony polemizował z ustaleniami przedstawionymi w decyzji wskazując na braki postępowania dowodowego. W szczególności dotyczyły one nieustalenia pojemności fabrycznie zamontowanego w autobusie pojemnika na paliwo, oparcia rozstrzygnięcia na nieprawidłowych danych co do ilości paliwa zużywanego przez pojazd w trakcie pracy silnika i na biegu jałowym, oparcie się na protokółach sporządzanych przy przekraczaniu granicy, które nie odzwierciedlały rzeczywistych stanów paliwa w zbiorniku. Ponadto zarzucił nieważność postępowania z uwagi na to, że postępowanie w sprawie dotyczy paliwa wprowadzonego na obszar celny na podstawie protokołów wjazdu: - nr 2226/2005, nr 2234/2005 w dniu 15 kwietnia 2005 r., - nr 2440/2005 w dniu 23 kwietnia 2005 r., - nr 2471/2005 w dniu 24 kwietnia 2005 r., - nr 2722/2005, 2731/2005 w dniu 6 maja 2005 r. Wskazał, że w odniesieniu do paliwa wprowadzonego na obszar celny Wspólnoty w wymienionych dniach Dyrektor Izby Celnej trzema decyzjami z dnia " [...]". uchylił decyzje Naczelnika Urzędu Celnego z dnia " [...]" r. o wymiarze należności i umorzył postępowanie odnośnie paliwa wprowadzonego na obszar celny na podstawie w/w protokołów. Zdaniem odwołującego się, wydanie decyzji ostatecznych nie pozwala na prowadzenie postępowania w zwykłym trybie w sprawach zakończonych decyzjami organu odwoławczego o umorzeniu postępowania. Na poparcie swoje stanowiska powołano wyrok NSA z 28 listopada 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 1458/99, oraz z dnia 29 kwietnia 1998 r., sygn. akt I SA/Gd 1279/96. Dyrektor Izby Celnej nie uwzględnił odwołania i w decyzji z dnia 22 września 2010r. podzielił ustalenia i wnioski organu I instancji o naruszeniu przepisów prawa wspólnotowego i krajowego ustanawiających warunki, na jakich paliwo wprowadzane na obszar Wspólnoty korzysta ze zwolnienia od należności celnych i podatkowych. Za prawidłowe uznał też określenie ilości paliwa usuniętego spod dozoru celnego oraz określenie wysokości należności publiczno-prawnych w decyzji. Nie zgodził się z zarzutem wydania decyzji w tych samych sprawach. Wyraził stanowisko, że nie występuje tożsamość spraw, gdyż powodem umorzenia postępowania powołanymi przez odwołującego decyzjami Dyrektora Izby Celnej z dnia " [...]" r. " było jego błędne wszczęcie poprzez doręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania pełnomocnikowi. Decyzje o umorzeniu postępowania miały jedynie procesowy (formalny) skutek, nie wywołując skutków materialnych". Natomiast w odniesieniu do wyroków powołanych przez stronę organ odwoławczy wskazał, że dotyczą one odmiennej sytuacji niż zaistniała w przedmiotowej sprawie. Na powyższe rozstrzygnięcie pełnomocnik E.G. złożył skargę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej i zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. Zaskarżonym decyzjom zarzucił naruszenie: - art.20, art. 29, art.30 ust 2 lit.a, art. 35, art.203 oraz art. 214 Wspólnotowego Kodeksu Celnego; - art. 122, art. 180§1, art. 187§1 i art. 191 Ordynacji podatkowej; - art. 37 ust.3, art. 39 ust.1 ,art.73 ustawy Prawo celne; - §31 ust.1 pkt.1 oraz ust.7 i 8 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26.04.2004r. w sprawie obniżenia podatku akcyzowego ( Dz. U. nr.87. poz. 825 ze zm.). W treści skargi podniesiono m.in. w pierwszym punkcie, że w sprawach zachodzi nieważność postępowania, gdyż w odniesieniu do tych samych zdarzeń – tj. wprowadzenia paliwa stwierdzonego wymienionymi protokołami podjęto już wcześniej rozstrzygnięcia. Tych samych protokołów wjazdu dotyczy bowiem zaskarżona decyzja, jak też decyzje ostatecznie z dnia " [...]". W tej sytuacji zaskarżona decyzja winna być uchylona, a postępowania umorzone, z uwagi na to, że zostały prawomocnie zakończone, w innym postępowaniu. W dalszej części skargi skarżący przedstawił zasadniczo takie same argumenty jak w odwołaniu, wskazując na nieprawidłowości postępowania, które doprowadziły do błędnych ustaleń. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o ich oddalenie. Przyznał, że decyzjami z " [...]". Dyrektor Izby Celnej uchylił w całości decyzje organu I instancji i umorzył postępowania w sprawie, z uwagi na doręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania pełnomocnikowi z pominięciem strony. Zdaniem organu nie można mówić o tożsamości uprzednich rozstrzygnięć z zaskarżonymi obecnie, gdyż decyzje o umorzeniu miały jedynie procesowy, formalny skutek. Nie wywołały natomiast skutków materialnych, co ma z kolei miejsce w odniesieniu do zaskarżonej decyzji. Wskazana decyzja określa bowiem, iż z mocy prawa powstał dług celny i zobowiązania podatkowe, jednocześnie nakładając na stronę obowiązek uiszczenia należności w określonej wysokości. Na rozprawie w dniu " [...]" 2011r. pełnomocnik organu złożyła odpisy decyzji Dyrektora Izby Celnej z " [...]"., które nie zostały dołączone do akt administracyjnych przesłanych Sądowi wraz ze skargą. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości dokonuje kontroli aktów administracyjnych z punktu widzenia ich zgodności z prawem .. Zasady i tryb tej kontroli określają przepisy ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.), j dalej jako - p.p.s.a. Według art. 133 i 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga o zasadności skargi na podstawie akt, w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast rodzaje rozstrzygnięć i przesłanki ich podjęcia, w odniesieniu do zaskarżonej decyzji, zostały wskazane odpowiednio w art. 145 i 151 p.p.s.a. W myśl art. 145§1 pkt 2 p.p.s.a. sąd jest obowiązany stwierdzić nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Analiza akt rozpoznawanych spraw dała postawy do stwierdzenia zaistnienia wymienionej przesłanki uwzględnienia skargi. Zgodnie z art. 247 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej jako - O.p., organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Powyższe wiąże się niewątpliwie z treścią art. 128 O.p., statuującego zasadę trwałości ostatecznych decyzji w postępowaniu podatkowym. Wymieniony przepis stanowi, że decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w niniejszej ustawie oraz w ustawach podatkowych. Ustalając istnienie przesłanki wydania w sprawie decyzji już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną uznać należy, że chodzi tu o sytuację, w której rozstrzygnięto już tę samą sprawę. O tożsamości spraw w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 4 O.p. można mówić, gdy występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy i tego samego przedmiotu rozumianego jako interesy prawne lub obowiązki, które następnie po wydaniu decyzji stają się prawem nabytym lub obowiązkami prawnie określonych podmiotów. Przedłożone decyzje Dyrektora Izby Celnej z " [...]".,( k-38 - 61 akt sądowych) zostały wydane na podstawie art. 233§1 pkt 2 lit a O.p. W sentencji każdej decyzji zawarte jest rozstrzygnięcie o uchyleniu w całości decyzji organu I instancji i umorzeniu postępowania w sprawie. "Sprawą" rozstrzyganą w każdej uchylonej decyzji było określenie daty powstania długu celnego oraz wymiar należności podatkowych w związku z wprowadzeniem na obszar celny Wspólnoty oleju napędowego odpowiednio w dniach 15, 23, 24 kwietnia oraz 6 maja 2005 przez E. G. Uchylenie przez organ odwoławczy decyzji o wymiarze należności publiczno-prawnych i umorzenie postępowania, jednoznacznie świadczy o tym, że w ocenie organu postępowanie było bezprzedmiotowe. Tylko w takim bowiem wypadku organ II instancji mógł wydać rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania w sprawie. Art. 208§1 O.p. wyraźnie stanowi, że organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy organ stwierdzi brak podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Na gruncie przepisów procedury podatkowej, ostatecznej decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie przysługuje przymiot trwałości w takim samym stopniu, jak każdej innej decyzji. Zatem nie jest możliwe ponowne wydanie decyzji określającej należności publicznoprawne bez uprzedniego usunięcia z obrotu prawnego decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie wymiaru należności wynikających z tego samego zdarzenia, w jednym z nadzwyczajnych trybów przewidzianych w Ordynacji podatkowej. Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym w skardze wyroku z dnia 29 kwietnia 1998r. sygn. akt.I SA/Gd 1279/96 (SIP lex. nr. 35931 ) sformułował tezę o zbliżonym brzmieniu na tle przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Stwierdził, że nowa decyzja w tej samej sprawie wydana w zwykłym trybie musi się spotkać ze skutecznym zarzutem nieważności (art. 156§1 pkt 3 k.p.a.) Zdaniem Sądu błędne jest stanowisko organu zawarte w zaskarżonej decyzji i powtórzone w odpowiedzi na skargę, że o tożsamości sprawy przesądza treść rozstrzygnięcia. Sprawa, w której postępowanie umorzono, nie staje się przez to inną sprawą od tej, w której orzeczono o wymiarze należności. Dotyczy bowiem tych samych zdarzeń, tej samej strony, takiego samego stanu faktycznego i prawnego. Brak jest podstawy prawnej, w rozumieniu normy proceduralnej zawartej w Ordynacji podatkowej, która zezwalała by na odmienne traktowanie decyzji o umorzeniu postępowań ze względu na przyczynę oraz rozróżnianie przyczyn formalnych od materialnych (np. przedawnianie). Za wiążące należy uznać przede wszystkim sentencje rozstrzygnięć. Skoro postępowanie administracyjne zostało umorzone, to ponowne jego prowadzenie w trybie zwykłym nie jest dopuszczalne bez względu na powody rozstrzygnięcia przedstawione w jego uzasadnieniu. Powołany wyżej art. 128 O.p. statuuje zasadę trwałości decyzji ostatecznych i bezsprzecznie odnosi się do rozstrzygnięcia, czyli umorzenia postępowania administracyjnego. Poza oceną w niniejszym postępowaniu sądowym pozostaje natomiast zgodność z prawem decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia " [...]". Decyzje te nie zostały zaskarżone i korzystają z domniemania zgodności z prawem na mocy art. 212 i art. 128 O.p. Wobec stwierdzenia, że zaskarżona decyzja dotyczy sprawy rozstrzygniętej innymi decyzjami ostatecznymi Sąd był zobowiązany stwierdzić jej nieważność. W takim stanie rzeczy, na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 2 i art. 135 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji. Zgodnie z dyspozycją art. 200 w zw. art. 205 § 2 p.p.s.a., a także § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) w zw. z § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) zasądzono na rzecz skarżącego od Dyrektora Izby Celnej tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę 297 zł (180 zł - wynagrodzenie pełnomocnika + 100 zł - wpis sądowy + 17 zł - opłata skarbowa od pełnomocnictwa). O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a. ( pkt 3 wyroku).