I SA/Ol 796/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Zofia Skrzynecka, Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca), sędzia WSA Renata Kantecka, Protokolant referent stażysta Milena Małyszko, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 18 grudnia 2014r. sprawy ze skargi J. C. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu wniosku J. C. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia "[...]" nr "[...]" w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na 2013r. Z motywów postanowienia i akt administracyjnych wynika następujący stan sprawy: Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał w dniu "[...]" ww. decyzję o przyznaniu J C. płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości. Decyzja zawierała pouczenie o przysługującym prawie do wniesienia odwołania do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Została doręczona adresatowi w dniu 11 kwietnia 2014r. (k. 130 akt administracyjnych). Następnie J. C. złożył w dniu 4 sierpnia 2014r. osobiście w Biurze Powiatowym ARiMR pismo z prośbą o ponowne rozpatrzenie wniosku o płatność rolnośrodowiskową na 2013r. Pismo zostało przekazane do Oddziału Regionalnego ARiMR. W odpowiedzi na wezwanie z 20.08.2014r. do sprecyzowania żądania wpłynęła odpowiedź strony, iż wnosi ona o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji z "[...]". W uzasadnieniu wniosku wskazano, że podczas kontroli przeprowadzonej przez ARiMR opisane zostały wszystkie szkody, jakie wystąpiły w uprawach. Kontrolerzy stwierdzili na miejscu jakie czynniki zaważyły na wystąpieniu szkód, w związku z czym nie dublował tych informacji w zgłoszeniu, bo wystąpienie siły wyższej było bezpośrednio zaobserwowane. Podniósł, że nie wiedział ani nie został pouczony przez kontrolujących, że musi poinformować o tym Biuro Powiatowe. Wskazał również na swój zły stan zdrowia, w związku z czym został uznany za trwale niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym. Na potwierdzenie dołączył do wniosku zaświadczenie lekarskie z dnia 04.06.2014r. wskazujące, że jest leczony przewlekłe z powodu niewydolności serca, utrwalonych zaburzeń rytmu serca, cukrzycy, choroby zwyrodnieniowej stawów i zaburzeń depresyjnych. Do wniosku dołączył także wypis z treści orzeczenia Lekarza Rzeczoznawcy Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 12.11.2013r. W uzasadnieniu postanowienia z dnia "[...]" Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR powołał się na art. 129 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013r. poz. 267 ze zm.), dalej k.p.a. Przedstawił treść art. 42, art. 58, art. 59 § 2 k.p.a. Stwierdził, że termin na wniesienie odwołania przez wnioskodawcę upłynął dnia 25 kwietnia 2014r. (14 dni od dnia doręczenia decyzji). Podał, że Lekarz Rzeczoznawca Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w przedstawionym przez stronę wypisie z treści orzeczenia z dnia 12.11.2013r. wskazał, że wnioskodawca jest całkowicie trwale niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym. Lekarz Rzeczoznawca nie stwierdził natomiast, że jest niezdolny do samodzielnej egzystencji. Podobnie zaświadczenie lekarskie z Zakładu Opieki Zdrowotnej w S. z dnia 04.06.2014r. nie potwierdza niezdolności strony do samodzielnej egzystencji. Z jego treści wynika, że pacjent jest leczony przewlekłe z powodu niewydolności serca, utrwalonych zaburzeń rytmu serca, cukrzycy, choroby zwyrodnieniowej stawów i zaburzeń nerwicowych, co powoduje niezdolność do pracy. Organ przywołał tezy z uzasadnień Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedstawione w wyrokach z dnia 14 kwietnia 2010r. sygn. akt II OSK 22/09, z dnia 23 lipca 2008r. sygn. akt I OSK 1353/07, z dnia 6 lipca 2007r. sygn. akt II OSK 1021/06. Stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż J. C. wielokrotnie pisemnie kontaktował się Biurem Powiatowym po wydaniu decyzji z dnia "[...]". Organ ocenił, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił wystąpienia niezależnych od niego okoliczności, które w okresie 12-25 kwietnia 2014r. uniemożliwiły mu złożenie odwołania w Biurze Powiatowym ARiMR lub nadanie go na poczcie. W ocenie organu odwoławczego nie uprawdopodobnił zatem, że uchybienie terminu do złożenia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nastąpiło bez jego winy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. C. wniósł o uchylenie ww. postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Potwierdził, że ww. decyzję odebrał w dniu 11 kwietnia 2014r., jednak ze względu na swój stan zdrowia, bez jego winy i z niezależnych przyczyn, nie był w stanie ocenić sytuacji związanej z tą decyzją, a tym bardziej napisać odwołania. Stan zdrowia uniemożliwiał skarżącemu załatwianie spraw, był pod stałą opieką lekarską, z niezależnych przyczyn nie mógł złożyć odwołania od tej decyzji w terminie 14 dni, wobec czego złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od razu jak tylko odzyskał trochę siły i miał realną możliwość podjęcia działania. Ponieważ sprawa ta jest dla niego bardzo ważna, wysłał pismo, gdy tylko poczuł się trochę lepiej, będąc w stanie podjąć jakiekolwiek działanie. Poniósł, że podjął działanie bezpośrednio po tym jak był w stanie ocenić sytuację w tej sprawie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił brak odniesienia się do wyjątkowych, wskazanych we wniosku okoliczności, związanych z jego stanem zdrowia w czasie, gdy upływał termin do złożenia odwołania do czasu, w którym był w stanie je złożyć, wynikającym z przedłożonych przeze niego dokumentów. Podejmując rozstrzygnięcie w zakresie wniosku nie próbowano nawet rozważyć sytuacji w jakiej się znalazł w związku z jego chorobami i schorzeniami. Powyższe skwitowano stwierdzeniem, że wniosek nie zostanie uwzględniony, ponieważ w dokumentach nie ma stwierdzenia, że wnioskodawca jest niezdolny do samodzielnej egzystencji. Dowolnie zatem uznano, bez wszechstronnego rozważenia wszystkich, wyjątkowych w ocenie strony, okoliczności sprawy, że jej sytuacja nie uzasadnia wniosku o przywrócenie terminu, bo nie stwierdzono niezdolności do samodzielnej egzystencji. Skarżący uważa powyższe za głęboko krzywdzące. Ponadto skarżący wskazał, że Jednostka Certyfikująca przeprowadziła kontrolę w gospodarstwie dwa dni przed kontrolą ARiMR, i nie stwierdziła żadnych naruszeń, co utwierdziło go w przekonaniu, że postępuje prawidłowo. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Pismem z dnia 05.12.2014r. skarżący złożył wniosek dowodowy o przesłuchanie świadków na okoliczność wpływu stanu jego zdrowia na możliwość wniesienia odwołania od ww. decyzji z dnia "[...]" Do wniosku dołączono także kopie: zaświadczenia lekarskiego z dnia 20.10.2014r. odnośnie leczenia prowadzonego od grudnia 2012r., oraz wypisu z treści orzeczenia lekarza rzeczoznawcy nr "[...]" uznającego skarżącego za trwale całkowicie niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym od 14.10.2013r. Na rozprawie w dniu 18.12.2014r. skarżący wycofał wniosek dowodowy z dnia 05.12.2014r. w zakresie przesłuchania świadków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jedn. tekst Dz. U. z 2014r. poz. 1647) oraz art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm., cyt. dalej jako p.p.s.a. ) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia "[...]". Postanowienie organu odwoławczego wydane w przedmiocie przywrócenia lub odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia jest ostateczne. Oznacza to, że na takie postanowienie nie przysługuje zażalenie, lecz skarga do sądu administracyjnego. Postanowienie, o którym mowa w art. 59 § 2 k.p.a. jest ostateczne z momentem jego wydania, a zatem należy uznać, że na takie postanowienie - również odmowne, nie służy zażalenie lub inny środek zaskarżenia, w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stosownie do art. 58 § 1 K.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie do art. 59 § 2 K.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Jako kryterium przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie to może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2004, s. 328). Organ administracji publicznej jest obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: a) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, b) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, c) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin, jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie zachował staranności, gdyż po otrzymaniu decyzji nie złożył odwołania w ustawowym terminie. Przedłożone zaświadczenie lekarskie z 4 czerwca 2014r., jest wykazem schorzeń skarżącego. Nie jest zaś zwolnieniem lekarskim. Tym samym nie potwierdza ono, że skarżący nie był zdolny do podejmowania czynności prawnych. W tym czasie nie był on chory, gdyż nie przebywał on zwolnieniu lekarskim. Przedstawione zaświadczenia lekarskie nie potwierdzają jego niezdolności do podejmowania czynności prawnych. Tym samym nie można uznać, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego, gdyż brak winy skarżącego nie został uprawdopodobniony. Uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Nie oznacza zatem udowodnienia braku winy, ale wskazanie z dużym stopniem prawdopodobieństwa, że dana czynność w określonym przez przepisy prawa czasie nie mogła zostać dokonana z przyczyn nieleżących po stronie zainteresowanego. W rozpoznawanej sprawie przedłożone zaświadczenie lekarskie nie jest wystarczające dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Przedstawione zaświadczenie lekarskie ma charakter ogólny i dotyczy ogólnej niezdolności do pracy skarżącego. Nie oznacza, że skarżący był pozbawiony możliwości działania. Należy wskazać, że określony w zaświadczeniu lekarskim stan zdrowia miał charakter trwały. Nie pozbawiał on jednak skarżącego możliwości podejmowania czynności faktycznych i prawnych. O czy świadczą okoliczności związane z prowadzeniem działalności rolniczej przez skarżącego i podejmowaniem prze niego czynności administracyjnym dotyczących płatności rolnych. W konsekwencji należy uznać, że stwierdzony w zaświadczeniach lekarskich stan zdrowia skarżącego nie był przeszkodą w złożeniu odwołania w ustawowym terminie. Ocena, czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu nie ogranicza się zatem do ustalenia, czy twierdzenia skarżącego o chorobie są wiarygodne, ale należy również uwzględnić to, czy wskazana przyczyna uchybienia terminowi stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy zainteresowany wskazał należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminu, przykładowo poprzez wyręczenia się inną osobą. W konsekwencji prawidłowo Organ uznał, że uchybienie terminowi nastąpiło z winy zainteresowanego. Brak winy nie został bowiem uprawdopodobniony. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, nie stwierdzając naruszenia prawa przez organ administracji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.