I SA/Ol 829/15
PostanowienieWSA w Olsztynie2016-01-08
Skład orzekający: Anna Ambroziak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która uzyskuje stałe dochody i posiada oszczędności, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli te koszty nie przekraczają jej możliwości finansowych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych został odmówiony, ponieważ skarżący, pomimo posiadania stałych dochodów i oszczędności, jest w stanie uiścić wpis od skargi w kwocie 500 zł bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i wymaga od strony wykazania, że nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący D. J. B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od nich w postępowaniu administracyjnym dotyczącym solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Skarżący wskazał na swoje miesięczne dochody netto, posiadane oszczędności oraz ponoszone koszty utrzymania, dołączając stosowne dokumenty. Referendarz sądowy rozpatrzył wniosek, analizując sytuację materialną skarżącego.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. J. B. o zwolnienie od kosztów sądowych, częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. J. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu spółki z o.o. za zaległości podatkowe spółki postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, częściowego zwolnienia od kosztów sądowych WSA/post.1-sentencja postanowienia
W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" skarżący D. J. B. reprezentowany przez adw. W. R. wniósł o przyznanie prawa pomocy w części, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Następnie we wniosku, złożonym na urzędowym formularzu, skarżący – D.J. B. (dalej zwany: skarżący, strona, wnioskodawca) wniósł o zwolnienie od kosztów sadowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłaty sądowej. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada majątku poza oszczędnościami w kwocie ok. "[...]" zł. Wskazał, iż źródłem utrzymania są dochód z wynagrodzenia za pracę w kwocie "[...]" zł miesięcznie netto. W uzasadnieniu wniosku wskazał na okoliczności wydania zaskarżonej decyzji. Stwierdził, że jest zatrudniony na umowę o pracę i z tego tytułu uzyskuje niewielkie dochody. Nie ma możliwości zaciągnięcia kredytu. Nie korzysta z pomocy rodziny. Oświadczył, że ponosi koszty opłat stałych za mieszkanie matki, przy czym czynszu nie opłaca. Matka umożliwiła mu zamieszkiwanie w mieszkaniu bez odpłatności dla niej. Do wniosku załączył odpisy: faktur za media, dwa orzeczenia o niepełnosprawności, zawiadomienie o wysokości opłat za mieszkanie, oświadczenie o wysokości wynagrodzenia z dnia 09.11.2015 r., wyciągi z rachunku bankowego nr "[...]"
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że wpis od skargi od decyzji w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu spółki z o.o. za zaległości podatkowe spółki wynosi 500 zł ( § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 221, poz. 2193 ze zm.).
W świetle zaś art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012r. , poz. 270 ze zm. dalej cyt. jako "p.p.s.a."), zwolnienie od kosztów sądowych, częściowe zwolnienie od kosztów sadowych czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z treści zaś przytoczonych przepisów wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej jego otrzymanie. Co do zasady strony zobowiązane są bowiem do ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Prawo pomocy, zwane potocznie prawem ubogich, stanowi natomiast instytucję wyjątkową i z tego też powodu, powinno być przyznawane wyłącznie, gdy strona wiarygodnie wykaże, że nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. Obowiązkiem strony jest przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, iż nie jest w stanie ponieść określonych kosztów postępowania.
Analizując oświadczenie skarżącego złożone na formularzu wniosku, stwierdzić należy, iż przedstawiona sytuacja materialna skarżącego nie przemawia za uznaniem, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wnioskodawca uzyskuje stałe miesięczne dochody w kwocie "[...]" netto. Przy czym wyjaśnił, że ponosi tylko opłaty stałe za mieszkanie, nie opłaca czynszu. Przyjmuje leki. Na potwierdzenie ponoszonych wydatków wnioskodawca przedstawił dwa rozliczenia opłat za wodę i ścieki za okres od 01.04.2015 r. do 30.09.2015 r. i dwie faktury VAT za energię elektryczną za okres od 17.05-03.09.2015r., z których wynika, że średnie miesięczne wydatki z tego tytułu wynoszą ok. 162 zł( dzieląc kwotę każdej z faktury przez okres za jaki została wystawiona). Nadto z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że posiada oszczędności w kwocie "[...]" zł. Przedstawiona zatem sytuacja materialna i życiowa skarżącego w zestawieniu z wysokością kosztów sądowych, do których poniesienia zobligowany jest na tym etapie postępowania skarżący (500 zł z tytułu wpisu od skargi) nie pozwalają na przyjęcie, że poniesienie tych kosztów doprowadzi do uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego. Skarżący dysponując stałymi dochodami, w tym oszczędnościami w kwocie "[...]" przewyższającymi wpis od skargi, jest więc w stanie bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie.
Podkreślić również należy, że Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wyrażał pogląd, że strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, nawet gdyby miało to nastąpić z uszczerbkiem koniecznym dla niej i jej rodziny (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt I FZ 227/11, orzeczenia.nsa.gov.pl).
W tych okolicznościach, w ocenie rozpoznającego wniosek, należało przyjąć, że skarżący jest w stanie uiścić pełne koszty sądowe bez uszczerbku koniecznego dla jego utrzymania.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło