I SA/Ol 84/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Błesiński po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego T. L. o sprostowanie postanowienia zawartego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 29 lipca 2010r. w sprawie ze skargi M. Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej wspólnika spółki cywilnej za zaległości podatkowe spółki postanawia odmówić sprostowania postanowienia. Wyrokiem z dnia 29 lipca 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę M. Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej wspólnika spółki cywilnej za zaległości podatkowe spółki oraz zasądził od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie) na rzecz radcy prawnego T. L. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych obejmującą należny podatek od towarów i usług za udzieloną z urzędu pomoc prawną. Po uprawomocnieniu się ww. orzeczenia wypłacono pełnomocnikowi skarżącego kwotę 292,80 zł brutto tytułem kosztów nieopłaconej pomocy pranej udzielonej z urzędu. W dniu 21 lutego 2012r. wpłynął do sądu wniosek radcy prawnego T. L. o sprostowanie w wyroku WSA z dnia 29 lipca 2010r. oczywistej omyłki pisarskiej, zawartej w określeniu wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej ustanowionej z urzędu, poprzez zastąpienie kwoty 292,80 zł kwotą 240 bez podatku VAT w wysokości 52,80 zł. W uzasadnieniu podniesiono, że sąd zasądzając na rzecz pełnomocnika wynagrodzenie tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej ustanowionej z urzędu powiększył wynagrodzenie pełnomocnika o stawkę podatku VAT. Tymczasem pełnomocnik z dniem 10 grudnia 2009r. zawiesił działalność gospodarczą. Nie był płatnikiem VAT, jak również nie wystawiał faktur VAT tylko rachunki, na podstawie których sąd wypłacał przyznane wynagrodzenie. Tym samym zasądzone powyższym postanowieniem koszty winny wynosić 240 z zamiast 292,80 zł – bez podatku VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje : Zgodnie z art. 156 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.), Sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Sprostowanie wyroku może nastąpić zarówno z urzędu (o czym wprost stanowi art. 156 § 1 p.p.s.a.), jak i na żądanie strony, co wynika z treści art. 159 p.p.s.a. Wykładnia gramatyczna przepisu art. 156 § 1 p.p.s.a. wskazuje, że wszystkie opisane w nim nieprawidłowości muszą mieć charakter oczywisty, tzn. niebudzący wątpliwości, bezsporny, pewny. Oczywistość wadliwości może wynikać z samej natury niedokładności, błędu lub omyłki, jak też z porównania ich z innymi niebudzącymi wątpliwości okolicznościami. (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2009, wyd. III, s. 416-417). Wynikająca z art. 156 § 1 p.p.s.a możliwość prostowania niedokładności, błędów pisarskich albo rachunkowych lub innych oczywistych omyłek w wyroku jest konstrukcją procesową, która ma na celu naprawienie jego wadliwości przez nadanie mu takiego brzmienia, jakie sąd zamierzał, a która jednocześnie nie może prowadzić do zmiany lub uchylenia tego orzeczenia, co jest dopuszczalne tylko w drodze jego zaskarżenia środkiem odwoławczym (zob. T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005 r., str. 486). Tym samym wskazać należy, że przedmiotem sprostowania nie mogą być te elementy wyroku, które wynikają np. z błędnej interpretacji przepisów prawa (vide: postanowienie NSA z dnia 16 listopada 2007r., sygn. akt II OZ 1165/07, publ. w internetowej bazie orzecznictwa NSA). Z uzasadnienia postanowienia zawartego w wyroku sądu wynika, że zasądzona kwota 292,80 zł za udzieloną z urzędu pomoc prawną nie była wynikiem ani błędu rachunkowego ani omyłki pisarskiej, lecz wynikała z przepisów prawa. Kwotę tę sąd oparł m.in. o treść § 2 ust 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), zgodnie z którym w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Zatem jeżeli pełnomocnik nie zgadzał się z wysokością i zasadą zasądzonych kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu winien był złożyć w ustawowym terminie zażalenie na orzeczenie o kosztach zawartych w wyroku. Dodatkowo wskazać należy, że profesjonalnemu pełnomocnikowi winna być znana utrwalona linia orzecznicza Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie opodatkowania podatkiem od towarów i usług czynności profesjonalnych pełnomocników, wykonywanych przez nich w ramach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Sąd ten konsekwentnie prezentuje pogląd, iż adwokat świadczący z urzędu usługi w postępowaniu sądowym nie korzysta z wyłączenia określonego w art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o VAT z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz. U. z 2011r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.) i w konsekwencji posiada w tym zakresie status podatnika podatku od towarów i usług, ponieważ powołane czynności stanowią działalność gospodarczą w ujęciu art. 15 ust. 2 ustawy VAT (por. np. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2007 r., sygn. akt I FSK 1220/05, wyrok NSA z dnia 2 października 2007 r., sygn. akt I FSK 1265/07; wyrok NSA z dnia 22 października 2008 r., sygn. akt I FSK 1475/08). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 156 § 1 i 2 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.