I SA/Ol 851/13
WyrokWSA w Olsztynie2014-02-06
Skład orzekający: Wiesława Pierechod, Wojciech Czajkowski, Renata Kantecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która dokonuje sprzedaży złomu na własne nazwisko, nawet jeśli część tego złomu stanowi jej majątek prywatny, a część jest sprzedawana w ramach działalności innej osoby jako jej pełnomocnik, powinna być uznana za podatnika podatku od towarów i usług?Ratio decidendi
Sąd uznał, że regularna sprzedaż złomu na własne nazwisko, w określonych ilościach i wartościach, nawet jeśli część sprzedawanego towaru stanowi majątek prywatny lub jest sprzedawana jako pełnomocnik innej osoby, świadczy o prowadzeniu własnej działalności gospodarczej. W związku z tym, osoba taka jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Sąd nie dopatrzył się naruszeń przepisów proceduralnych ani błędnej oceny dowodów przez organy podatkowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji organów podatkowych określających zobowiązania J. K. w podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2008 r. do grudnia 2010 r. Organy uznały, że J. K. prowadził własną działalność gospodarczą w zakresie skupu i sprzedaży złomu, dokonując sprzedaży na własne nazwisko, mimo że część transakcji odbywała się jako pełnomocnik innej osoby. J. K. kwestionował te ustalenia, twierdząc m.in., że część sprzedawanego złomu stanowiła jego majątek prywatny i wnioskował o przeprowadzenie dowodu z opinii grafologicznej. Skarżący domagał się uchylenia decyzji organów obu instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skarg.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wiesława Pierechod (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Wojciech Czajkowski, sędzia WSA Renata Kantecka, Protokolant sekretarz sądowy Jolanta Piasecka, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 6 lutego 2014r. sprawy ze skarg J. K. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]", Nr "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2008r. oraz za miesiące: kwiecień, od czerwca do listopada 2008r., od stycznia do grudnia 2009r., od stycznia do grudnia 2010r., maj i grudzień 2008r. oddala skargi
Trzema decyzjami z dnia "[...]" Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł w stosunku do J. K. o zobowiązaniach w podatku od towarów i usług:
1. decyzją o nr "[...]" określił wysokość zobowiązań za styczeń i luty 2008r. i umorzył postępowanie za marzec 2008r.,
2. decyzją o nr "[...]":
– określił wysokość zobowiązań za kwiecień 2008r., czerwiec, sierpień i listopad 2008r., kolejne miesiące od lutego do czerwca 2009r., oraz za maj i sierpień 2010r.,
– umorzył postępowanie za lipiec, wrzesień, październik 2008r., styczeń 2009r. i kolejne miesiące od lipca 2009r. do kwietnia 2010r., czerwiec i lipiec 2010r. oraz kolejne miesiące od września do grudnia 2010r.,
3. decyzją o nr "[...]" określił wysokość zobowiązań za maj i grudzień 2008r.
Podstawą decyzji były ustalenia kontroli przeprowadzonej w zakresie podatku od towarów i usług, dotyczące działalności prowadzonej przez K. G. od kwietnia 2008r., pod nazwą A., a także wyniki tzw. kontroli krzyżowych (sprawdzających) w trzech podmiotach gospodarczych zajmujących się skupem i sprzedażą złomu w K. i jednym w miejscowości B. Ustalono, że J. K. uczestniczył w działalności K. G. jako jej pełnomocnik, wykonywał wszystkie czynności w zakresie prowadzenia tej działalności. W szczególności dokonywał sprzedaży złomu oraz innych odpadów użytkowych, którą dokumentowano fakturami VAT. Oprócz sprzedaży udokumentowanej fakturami, J. K. w okresie od stycznia 2008r. sprzedawał złom i inne odpady na własne nazwisko. Sprzedaż ta była potwierdzona "dowodami sprzedaży złomu".
Organ I instancji uznał, że J. K. od stycznia 2008r.prowadził we własnym imieniu i na własny rachunek działalność w zakresie pozyskiwania i sprzedaży złomu. Był zatem podatnikiem podatku od towarów i usług, obowiązanym do płacenia tego podatku. Wobec tego, że strona nie dopełniła tego obowiązku Organ określił wysokości zobowiązań przyjmując dane wynikające z dowodów sprzedaży złomu, pozyskane z dokumentacji pozostającej w czterech skontrolowanych podmiotach, i wyliczył kwotę zobowiązań, stosując stawkę 22% VAT.
W odwołaniach od ww. decyzji z dnia "[...]" podatnik, reprezentowany przez doradcę podatkowego T.K., wniósł o ich uchylenie w części dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego. Zarzucił naruszenie art. 122, art. 187 § 1 i art. 191, art. 124 oraz art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej, a także art. 15 ust. 1 i 2, art. 113 ust. 1, 9, 10 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług. Zaskarżone decyzje w jego ocenie nie zawierają wymaganego uzasadnienia prawnego i faktycznego. Organ podatkowy, nie dokonał interpretacji przepisu art. 15 w kontekście stanu faktycznego. Zdaniem odwołującego się, należało ustalić, czy dokonując każdej ze spornych transakcji działał jako podatnik podatku od towarów i usług tj. osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą. Ponadto należało ustalić, czy dokumenty przedstawione przez firmy prowadzące skup złomu dokumentują rzeczywiste zdarzenia gospodarcze, bowiem z uwagi na upływ czasu nie jest w stanie sobie przypomnieć, czy wszystkie transakcje wykazane w dokumentacji w rzeczywistości miały miejsce. Odwołujący się ma wątpliwości co do rozmiaru dokonywanej sprzedaży oraz autentyczności części podpisów znajdujących się na dokumentach potwierdzających sprzedaż złomu. Dlatego wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii grafologicznej co do autentyczności podpisów złożonych na dokumentach sprzedaży uznanych przez Organ I instancji za dowody sprzedaży dokonanej przez stronę.
Dalej podniósł, że organ podatkowy powinien określić rodzaj działalności gospodarczej, wykonywanej przez stronę oraz wyjaśnić, skąd pochodził sprzedawany złom. Podał, że całość złomu sprzedanego w styczniu i lutym 2008r. oraz część złomu sprzedawanego w kwietniu i maju 2008r. stanowiła jego majątek prywatny. Złom ten stanowiły bowiem niezdatne do używania, niestanowiące żadnej wartości handlowej maszyny rolnicze wykorzystywane w gospodarstwie rolnym, które prowadził do 2001r. Ponadto w kwietniu i maju 2008r.sprzedał złom pochodzący z rozbiórki wiaty stalowej pokrytej blachą oraz pozostałości po garażu wykonanego z rur oraz blachy, które były wykorzystywane w gospodarstwie rolnym.
Odwołujący się podał, że pozostały złom, sprzedawany w kwietniu 2008 i następnych miesiącach (objętych decyzjami organu I instancji - przypis Sądu) należał do K.G. Został zakupiony od osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, osobiście przez K. G. lub przez J. K., jako jej pełnomocnika, za środki pieniężne należące do K.G.. Wszelkie należności jakie otrzymał z tytułu dokonania przedmiotowych transakcji, zostały zwrócone K.G.. Zatem sprzedaż ta była związana z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą i nie może być mowy o uznaniu odwołującego się za podatnika podatku od towarów i usług z tytułu transakcji sprzedaży złomu. Niezależnie od powyższego, zdaniem odwołującego się, organ I instancji nieprawidłowo ustalił moment utraty przez podatnika zwolnienia podmiotowego, o którym mowa w art. 113 ustawy o podatku od towarów i usług i bezzasadnie przyjął, że prawo to utracił już w dniu 3 stycznia 2008r.
Decyzjami z dnia "[...]", Nr "[...]", Nr "[...]" i Nr "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej odpowiednio:
1. uchylił decyzję Nr "[...]" w części określającej wysokość zobowiązań za styczeń i luty 2008r. i w tym zakresie umorzył postępowanie w sprawie,
2. decyzję Nr "[...]":
– uchylił w części określającej wysokość zobowiązań za kwiecień 2008r. i umorzył postępowanie w sprawie,
– utrzymał w mocy w części dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego za miesiące czerwiec 2008r., sierpień 2008r., listopad 2008r., luty 2009r., marzec 2009r., kwiecień 2009r., maj 2009r., czerwiec 2009r., maj 2010r., sierpień 2010r.
3. decyzję Nr "[...]":
– uchylił w części dotyczącej określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za maj 2008r. i w tym zakresie orzekł o wymiarze zobowiązania w kwocie 16.918 zł (nieco niższej niż organ I instancji: 16.983 zł),
– utrzymał w mocy w części wymiaru zobowiązania podatkowego za grudzień 2008r.
W uzasadnieniach decyzji Dyrektor Izby Skarbowej powołał się na art. 5 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), i wyjaśnił, że podatnikiem jest każdy podmiot, który samodzielnie prowadzi działalność gospodarczą bez względu na cel lub rezultat tej działalności.
Organ odwoławczy wskazał, że od 01.08.2005r. odwołujący się prowadził zarejestrowaną w Ewidencji Działalności Gospodarczej działalność gospodarczą w przedmiocie skupu i sprzedaży surowców wtórnych, pod nazwą B. - J. K., z miejscem prowadzenia w N., którą zakończył w dniu 23.03.2006r. Działalność ta była opodatkowana zryczałtowanym podatkiem dochodowym od przychodów ewidencjonowanych; w zakresie podatku od towarów i usług nie był podatnikiem zarejestrowanym.
Dyrektor Izby Skarbowej podał, że w wyniku przeprowadzonych czynności sprawdzających ustalono, iż od dnia 03.01.2008r. strona wielokrotnie dokonywała sprzedaży złomu na rzecz firm: C. - P. P. w K.; D. - K. S. w K.; E. - M. S. w K.; F. - D.S. w B.. Powyższa sprzedaż została udokumentowana stosownymi formularzami i zaewidencjonowana w ewidencji przyjęcia odpadów, prowadzonych w tych podmiotach. Prowadzący punkty skupu w K. - P. P. (główny odbiorca złomu od podatnika), a także K. S. - oświadczyli ponadto, że J. K. w latach 2008 i 2010 dostarczał również złom, dokumentując sprzedaż fakturami VAT, wystawionymi przez firmę K. G. w B.. Na fakturach widnieją pieczątki firmy oraz podpis z up. J. K. bądź pełnomocnik J. K..
Na podstawie dokumentacji posiadanej przez punkty skupu tj. formularzy przyjęcia odpadów ustalono, że strona w okresie od stycznia 2008r. do sierpnia 2010r. dokonała 186 transakcji sprzedaży złomu i akumulatorów, obejmujących łącznie sprzedaż złomu w ogólnej ilości 185.750 kg, w tym 18.070 kg sprzedaż złomowanych akumulatorów.
Zdaniem organu odwoławczego, rozmiary dokonanej sprzedaży złomu w latach 2008-2010 oraz częstotliwość transakcji (od kilku do kilkudziesięciu w miesiącu) świadczą o tym, że od 2008r. strona ponownie rozpoczęła działalność gospodarczą w zakresie skupu i sprzedaży złomu. Z dowodów wynika, że pierwszej sprzedaży dokonała w dniu 3.01.2008r., w kwietniu zrealizowała sprzedaż złomu w ilości 55.428 kg, natomiast w maju w ilości 101.754 kg, co dowodzi, iż nabywała i gromadziła złom, który następnie odsprzedawała. Działania te były realizowane w sposób ciągły i zorganizowany, we własnym imieniu i na własny rachunek.
Organ podał, że strona wzywana do wyjaśnienia okoliczności nabycia i następnie odsprzedaży złomu, zgodnie z przedłożonymi formularzami przyjęcia odpadów, nie złożyła żadnych wyjaśnień twierdząc, iż nie prowadziła działalności gospodarczej w tym zakresie. Jednak wbrew powyższym twierdzeniom stan faktyczny ustalony na podstawie materiału dowodowego dowodzi, że w latach 2008-2010 strona prowadziła działalność gospodarczą w zakresie handlu złomem, spełniającą wymogi definicji zawartej w art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług.
Zarówno ilość sprzedanego złomu tj. ok. 185 ton, o ogólnej wartości brutto 160.031.20 zł, jak i różnorodny asortyment złomu, wśród którego znajduje się między innymi: złom pochodzący z części oraz blach karoserii samochodów, elementy konstrukcji stalowych, elementy wentylacyjne, dekarskie, części maszyn rolniczych, złom i blachy gospodarstwa domowego w tym np. wanny żeliwne, a także sprzedaż dużych ilości złomowanych akumulatorów, itp. wskazuje, iż strona prowadziła w sposób ciągły i zorganizowany skup takiego towaru od innych podmiotów, w tym z pewnością w dużej mierze od osób fizycznych. Ustalone okoliczności potwierdzają, iż strona prowadziła działalność handlową, polegającą na sprzedaży towaru nabywanego w celu dalszej odsprzedaży, w sposób częstotliwy (kilka do kilkudziesięciu razy w miesiącu), zorganizowany, w celach zarobkowych. Organ uznał za prawidłowe stanowisko organu I instancji, że strona była podatnikiem podatku od towarów i usług w odniesieniu do dokonywanych przez siebie czynności w latach 2006-2010, polegających na handlu złomem.
W ocenie organu odwoławczego wyjaśnienia pełnomocnika strony, złożone dopiero na etapie postępowania odwoławczego, odnośnie do sprzedaży złomu, jako stanowiącego majątek prywatny oraz złomu należącego do K. G., bez przedstawienia jakichkolwiek dowodów w tym zakresie, nie zasługują na uwzględnienie. Organ podkreślił, że w toku postępowania organ I instancji pismem z dnia 9 listopada 2012r. wzywał J. K. do udzielenia wyjaśnień odnośnie zebranych w toku kontroli krzyżowych dokumentów potwierdzających sprzedaż złomu na jego nazwisko. W odpowiedzi na to wezwanie pełnomocnik w piśmie z dnia 27 listopada 2012r. poinformował iż strona nie jest w stanie podać źródła pochodzenia sprzedawanego złomu i akumulatorów, natomiast w dalszej części stwierdził, że cały zakupiony oraz sprzedany w tym czasie złom należał do K. G.. Strona we dokonywała zakupu oraz sprzedaży złomu i akumulatorów we własnym imieniu i na własny rachunek. We wskazanym piśmie nie wspomniano o posiadaniu i sprzedaży złomu pochodzącego z maszyn rolniczych wykorzystywanych we własnym gospodarstwie rolnym. Natomiast w odwołaniu twierdzi się, że całość złomu sprzedanego w styczniu i lutym 2008r., oraz część złomu sprzedanego w kwietniu i maju 2008r., to rozebrane maszyny rolnicze, które strona wykorzystywała w gospodarstwie rolnym, prowadzonym do 2001r., oraz złom pochodzący z rozbiórki wiaty stalowej tj. budynku gospodarczego w gospodarstwie strony.
Mając na uwadze wcześniejsze wyjaśnienia pełnomocnika, organ uznał argumentację zawartą w odwołaniu za stworzoną dla potrzeb postępowania, gołosłowną, a ponadto nie znajdującą oparcia w zebranym materiale dowodowym.
Organ zwrócił uwagę, że podatnik już w 2005 i 2006 roku prowadził działalność polegająca na sprzedaży złomu. Otrzymuje miesięczną rentę wypadkową w wysokości 750 zł, zatem należy uznać, iż prowadzona działalność gospodarcza była istotnym, dodatkowym źródłem dochodu. W takiej sytuacji, zdaniem organu, będąc w posiadaniu przeznaczonych na złom maszyn rolniczych, przechowywanych już przez okres 5 lat od momentu zakończenia działalności rolniczej tj. w roku 2001, dokonałby zbycia posiadanego złomu już w latach 2005-2006, a nie jak twierdzi pełnomocnik dopiero po 8 latach tj. w roku 2008. Również asortyment złomu sprzedawanego w kwietniu 2008r., wśród którego znajduje się między innymi: kilka ton złomu pochodzącego z części samochodowych i blachy karoserii samochodowej nie potwierdza wyjaśnień pełnomocnika. Organ wskazał, że tylko w kwietniu podatnik sprzedał złom określony jako części maszyn rolniczych w ilości 25.600 kg, natomiast w maju w ilości 65.724 kg. Twierdzenia zatem, że sprzedany złom w takich ilościach pochodził z maszyn rolniczych posiadanych w gospodarstwie rolnym pozbawione jest racjonalnych podstaw. W opinii organu, także twierdzenia pełnomocnika, że pozostały złom sprzedany na własne nazwisko strony należał do K. G. i został sprzedany w ramach jej działalności, nie zasługują na uwzględnienie. Podatnik jako pełnomocnik firmy K. G. dokonywał sprzedaży złomu w ramach jej działalności. Sprzedaż ta była dokumentowana fakturami VAT. Z protokołów kontroli przeprowadzonej w firmie A. - K G. za okresy styczeń-grudzień 2009r. i od kwietnia 2008r. do grudnia 2010r., wynika, że wszystkie faktury sprzedaży zostały zaewidencjonowane w rejestrach sprzedaży. J. K., jako pełnomocnik K. G. oświadczył do protokołu, że wszystkie faktury dotyczące dostaw towarów w ramach firmy mocodawczyni wystawiał osobiście oraz je podpisywał.
Jako pozostające bez wpływu na dokonane rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Skarbowej ocenił twierdzenia odwołującego się, jakoby sprzedaż złomu udokumentowana formularzami wystawionymi na podatnika jako osobę fizyczną, jest sprzedażą złomu należącego do K. G., bez przedstawienia racjonalnego wytłumaczenia postępowania strony w tym zakresie, a także wobec braku logicznych wyjaśnień zarówno strony, jak i świadka K. G., dotyczących wzajemnych relacji zawodowych, zatem braku możliwości dokonania dodatkowych ustaleń.
Organ odwoławczy uznał za prawidłowe przyjęcie przez organ I instancji, iż dowody sprzedaży wystawione na nazwisko strony dokumentują sprzedaż prowadzoną w ramach działalności gospodarczej w zakresie skupu i sprzedaży złomu, podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Za bezzasadny Dyrektor Izby Skarbowej uznał wniosek zawarty w odwołaniu o przeprowadzeniu dowodu z opinii grafologicznej co do autentyczności podpisów złożonych na dokumentach sprzedaży, bowiem nie przedstawiono racjonalnych podstaw do przeprowadzenia tego dowodu. Poza luźnym stwierdzeniem o upływie czasu nie przedstawiono żadnych powodów czy przesłanek dających podstawę do zaistnienia postulowanej w odwołaniu wątpliwości czy wszystkie transakcje sprzedaży złomu w rzeczywistości miały miejsce, nie uściślono też w żaden sposób, które z podpisów i dlaczego nie są w ocenie strony autentyczne.
Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził natomiast, że w zaskarżonych decyzjach organ I instancji błędnie przyjął, iż strona w dniu 3.01.2008r., przekroczyła kwotę obrotu uprawniającą w 2008r. do zwolnienia od podatku od towarów i usług i od tego dnia jest podatnikiem podatku VAT zobowiązanym do jego zapłaty. Przedstawił treść art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o VAT i podał, że pierwszą czynność podlegającą opodatkowaniu na podstawie art. 5 tej ustawy strona wykonała 03.01.2008r. Zatem w świetle art. 113 ust. 9, traci prawo do zwolnienia z chwilą przekroczenia wartości sprzedaży w wysokości 49.727 zł (50.000:366 dni) x 364 dni (okres prowadzenia przez stronę działalności w 2008r.).
W odniesieniu do decyzji nr "[...]" organ odwoławczy w decyzji nr "[...]" podał, że strona osiągając w styczniu i lutym 2008r. obrót w wysokości 3.252,00 zł nie przekracza kwoty uprawniającej do zwolnienia w wysokości 49.727 zł, zatem jest podatnikiem zwolnionym od podatku od towarów i usług. Z uwagi na powyższe organ II instancji uchylił tę decyzję w zakresie określenia zobowiązania podatkowego za miesiące styczeń i luty 2008r., a postępowanie w sprawie umorzył. Przy czym zaznaczył, że decyzja organu I instancji o umorzeniu postępowania za marzec 2008r., wobec niewniesienia odwołania, stała się ostateczna.
Z kolei w decyzji nr "[...]" organ odwoławczy wskazał, że wartość sprzedaży za okres od 3.01. do końca kwietnia 2008r.nie przekroczyła kwoty uprawniającej do zwolnienia. Nastąpiło to dopiero z chwilą dokonania transakcji w dniu 05.05.2008r. Zatem decyzję nr "[...]" w zakresie określenia zobowiązania podatkowego za miesiąc kwiecień 2008r. należało uchylić, a postępowanie w sprawie umorzyć. W pozostałym zakresie organ nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania.
W decyzji nr "[...]" organ odwoławczy uznał, że podatnik utracił prawo do zwolnienia w dniu 05.05.2008r.Z transakcji dokonanej w tym dniu kwota 518,20 zł podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, natomiast kwota 361,80 zł jest kwotą zwolnioną. Wobec powyższego wartość sprzedaży brutto podlegającą opodatkowaniu wyliczył na kwotę 93.816,90 zł, a zobowiązanie podatkowe za maj 2008r. określił na kwotę 16.918 zł (nieco niższą niż organ I instancji). Nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji w pozostałym zakresie.
Odnosząc się do zarzutów skargi złożonej w trakcie postępowania odnośnie do maja i grudnia 2008r. organ uznał, że nie wezwanie przez organ I instancji pełnomocnika strony do dostarczenia pełnomocnictwa stanowi uchybienie, które nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Organ odwoławczy wskazał, że pełnomocnik uczestniczył w postępowaniu za okresy od stycznia 2008r. do grudnia 2010r. i był zapoznany z całością materiału dowodowego w tych sprawach. Także w toku postępowania odwoławczego, w dniu 24.09.2013r. zapoznał się z całością materiału dowodowego zebranego w sprawach toczących się wobec strony.
W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. K., działając przez pełnomocnika - doradcę podatkowego, wniósł o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, a także poprzedzających je decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]", oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zarzucił decyzjom rażące naruszenie: art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 i art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, a także art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 15 ust. 1 i 2 i art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o podatku od towarów i usług.
Decyzjom nr "[...]" i nr "[...]" zarzucił dodatkowo naruszenie art. 29 ust. 1 u.p.t.u. oraz zwrócił się o wstrzymanie wykonania tych decyzji.
W uzasadnieniu skarg podniósł, że organy podatkowe nie ustaliły stanu faktycznego w stopniu umożliwiającym wydanie decyzji podatkowych. Zebrany w sprawie materiał dowodowy oceniły niezgodnie z zasadami przewidzianymi w Ordynacji podatkowej Skarżący ma wątpliwości co do tego, czy dowody sprzedaży złomu wystawione na jego nazwisko, przez dwa podmioty zajmujące się skupem i sprzedażą złomu w K. i jeden w miejscowości B., potwierdzają rzeczywiste zdarzenia gospodarcze. Zarzucił, że pomimo wniosków o weryfikację autentyczności podpisów skarżącego nie przeprowadzono dowodu z opinii grafologicznej. Powyższe stanowi naruszenie art. 188 Ordynacji podatkowej. Przy czym w razie wątpliwości organ powinien wezwać stronę do wskazania wszystkich tych okoliczności, które w jego ocenie są istotne do rozpatrzenia wniosku.
Dalej pełnomocnik skarżącego wyliczył, że sprzedaż złomu w kwietniu 2008r. stanowi 29,57%, natomiast w maju 2008r. 59,14% całości sprzedaży w okresie od stycznia 2008r. do sierpnia 2010r. Wskazał na znaczące różnice w ilości sprzedaży w poszczególnych miesiącach twierdząc, że wahania te trudno racjonalnie wytłumaczyć. Podniósł, że przytoczone w decyzji dochody, uzyskiwane w latach 2005, 2006, 2009, a także otrzymywana przez skarżącego renta w wysokości 750 zł miesięcznie, nie pozwalały stronie na pokrycie bieżących wydatków oraz wydatków na zakup w miesiącu kwietniu i maju 2008r. złomu o łącznej wartości rynkowej 139.585,40 zł. Ze względu na niesprawność ręki skarżącego, częstotliwość dostaw i rozmiary sprzedaży w miesiącach kwiecień i maj 2008r., sprzedaż wykazana w dokumentach za te miesiące była technicznie niemożliwa do realizacji.
Ponadto sprzedaż dokonana przez skarżącego w miesiącach styczeń i luty 2008r., stanowiła sprzedaż majątku prywatnego, bowiem były to maszyny rolnicze niezdatne do używania, rozebrane i nie przedstawiające wartości handlowej, tj. dwa ciągniki rolnicze, siewnik, kombajn do zbierania ziemniaków, dwa pługi, grabiarka, oraz rozrzutnik, wykorzystywane przez stronę w gospodarstwie rolnym, które prowadził do 2001r. Natomiast w kwietniu i maju dodatkowo była to sprzedaż złomu pochodzącego z rozbiórki wiaty stalowej, pokrytej blachą oraz pozostałości po budynku gospodarczym (garażu) wykonanym z rur oraz blachy. Skarżący zarzucił, że organ odwoławczy nie podjął żadnych działań w celu dokonania ustaleń potwierdzających posiadanie przez stronę wymienionych wcześniej dóbr materialnych, oceny ich stanu technicznego oraz ewentualnych możliwości wykorzystania.
Nie podjęto też żadnych czynności mających na celu wyjaśnienie, czy przypisana skarżącemu sprzedaż została dokonana w ramach działalności K. G.. Podniósł, że organy podatkowe bez uzasadnienia, zaniechały przeprowadzenia kontroli podatkowej w firmie K. G., której ustalenia mogłyby przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie skarżącego. Zdaniem Pełnomocnika organ powinien przesłuchać także K. G. pod odpowiedzialnością karną na okoliczność braku możliwości przedstawienia dokumentacji, znajdującej się w mieszkaniu córki, w związku z jej wyjazdem za granicę.
Zarzucił, że organy podatkowe nie podjęły żadnych czynności dowodowych, które mogłyby doprowadzić do wyjaśnienia okoliczności spornych transakcji. Nie podjęły próby przesłuchania odbiorców, którym skarżący dostarczał złom. Nie wyjaśniły również okoliczności dysponowania przez skarżącego zasobami ludzkimi oraz sprzętowymi, które umożliwiłoby mu dokonanie skupu, załadunku, transportu i wyładunku w tak krótkim czasie tak dużych ilości złomu.
W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w zaskarżonych decyzjach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz zasad ogólnych procedury podatkowej, jak też przepisów stanowiących ich rozwinięcie i uszczegółowienie sprowadzają się w istocie do kwestionowania oceny dowodów zgromadzonych w postępowaniu podatkowym. Z własnej oceny tych dowodów, skarżący (jego pełnomocnik) wywodzi potrzebę przeprowadzenia szerszego postępowania i innych ustaleń.
Zdaniem Sądu przedstawione argumenty, a szczególności dokonana analiza porównawcza sprzedaży złomu w poszczególnych miesiącach i wywodzone z tego wnioski o braku możliwości dokonania tej sprzedaży przez skarżącego nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonych decyzji.
Należy podkreślić, że w skargach skarżący potwierdza, iż w okresie od stycznia 2008r. do grudnia 2010r. dokonywał sprzedaży złomu na rzecz wymienionych w decyzjach organów podmiotów gospodarczych. Uważa jednak, że ze względu na rozmiary dokonywanej sprzedaży, oraz, że część sprzedawanego złomu stanowiła jego majątek prywatny, nie powinien być uznany za czynnego podatnika podatku od towarów i usług.
Sąd, oceniając decyzje na podstawie akt nie dopatrzył się jednak braków w zakresie zebrania materiału dowodowego ani błędnej jego oceny.
Bezsporna w sprawie jest okoliczność, że skarżący, w okresie od kwietnia 2008r. do grudnia 2010r. prowadził sprzedaż złomu i innych odpadów użytkowych jako pełnomocnik K. G. w ramach zarejestrowanej przez nią działalności gospodarczej. Podczas kontroli poczyniono ustalenia, które dały podstawę do wszczęcia postępowania wobec skarżącego, albowiem ustalono, że poza sprzedażą dokonywaną w imieniu i na rzecz K. G., udokumentowanej fakturami sporządzanymi i podpisywanymi przez skarżącego, dokonywał on sprzedaży na własne imię i nazwisko, przy czym pierwszej sprzedaży dokonał w dniu 3.01.2008r. Bezsporne też jest, że skarżący wcześniej, tj. w latach 2005-2006 prowadził zarejestrowaną działalność tego rodzaju w N., oraz to, że miejscem składowania pozyskiwanego złomu w ramach działalności K. G. była ta sama nieruchomość, należąca do skarżącego i jego żony. Do materiałów z kontroli działalności skarżącego zostały włączone przez organ I instancji jako dowody m. innymi: protokół z czynności sprawdzających i protokoły: z zeznania J. K. złożonego w dniu 15 marca 2011r. oraz z zeznania K. G., złożonego w dniu 21.marca 2011r. na okoliczność działalności z udziałem J. K., jako jej pełnomocnika (T.I k.150, k.144-139 i k.19-18, k.21-20). Na podstawie tych zeznań organ I instancji mógł domniemywać, że pełnomocnik w istocie samodzielnie prowadził działalność. Zauważyć należy, że K. G., przesłuchana ponownie w dniu 23 sierpnia 2012r. w postępowaniu podatkowym zupełnie inaczej przedstawiła swoją rolę w działalności, i rolę skarżącego jako jej pełnomocnika. Zeznania te były sprzeczne z dokumentacją sprawy dowodzącą, że wszystkie czynności związane z pozyskiwaniem złomu i sprzedażą udokumentowaną fakturami i dowodami sprzedaży wykonywał J. K.. To jego, jako osobę dostarczającą złom wskazały podmioty gospodarcze, którym złom sprzedawał. Nie ulega przy tym wątpliwości, że posiadał możliwości techniczne dla dokonywania dostaw, również we własnym imieniu: do niego należał zarówno plac użyczany K. G. jak też jeden z samochodów ciężarowych, którymi złom był transportowany, a w działalności pomagał mu D.K..
Zasadnie Dyrektor Izby Skarbowej nie uznał argumentacji odwołania, jakoby sprzedaż złomu udokumentowana formularzami wystawionymi na sprzedaż dokonywaną przez osobę fizyczną, była sprzedażą złomu należącego do K. G.. Oczywiście słuszne jest twierdzenie organu o braku przedstawienia racjonalnego wytłumaczenia postępowania skarżącego w tym zakresie, a także braku logicznych, a także sprzecznych wyjaśnień zarówno strony, jak i świadka K. G., dotyczących wzajemnych relacji zawodowych.
Wbrew zarzutom skargi ciężar dowodu, że sprzedaż dokonywana na własne imię i nazwisko była sprzedażą dokonywaną w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez K. G. ciążył na skarżącym, a nie na organach podatkowych. To samo dotyczy kwestii sprzedaży złomu, jako majątku prywatnego. Organ odwoławczy obszernie się do tej okoliczności odniósł w uzasadnieniu decyzji i nie ma potrzeby ponownie jej przytaczać. Wystarczy stwierdzić, że na tle całokształtu materiału dowodowego w sprawie, argumentacja organu jest w pełni uzasadniona.
W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 188 Ordynacji podatkowej przez nieuwzględnienia wniosku o przeprowadzenie opinii grafologicznej na okoliczność autentyczności podpisów J.K. na dokumentach sprzedaży. Wbrew twierdzeniu pełnomocnika skarżącego, wynikający ze wskazanego przepisu obowiązek uwzględnienia wniosku strony o przeprowadzenie dowodu nie ma charakteru absolutnego. Do organu bowiem należy ocena, które okoliczności sprawy są istotne. Organ nie jest związany subiektywnym przekonaniem podatnika, że przeprowadzenie wnioskowanego dowodu jest konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
Słuszne jest stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, że nie przedstawiono racjonalnych przesłanek do przeprowadzenia takiego dowodu. W żadnym wypadku nie stanowi podstawy do przeprowadzania, na żądanie podatnika, dowodu z opinii grafologicznej twierdzenie, że z uwagi na upływ czasu, nie jest pewien, czy dokonywał sprzedaży w rozmiarach wynikających z dokumentów potwierdzających sprzedaż, i w związku z tym nie jest pewien, czy podpisy na dokumentach są jego podpisami.
Reasumując Sąd nie stwierdził, by uznanie przez organy podatkowe, że skarżący, dokonując regularnie sprzedaży złomu i innych odpadów użytkowych na własne imię i nazwisko, w okresie od stycznia 2008r. do grudnia 2010r., w ilościach i wartościach wynikających z dowodów sprzedaży, prowadził własną działalność (obok prowadzonej w imieniu i na rzecz K. G.), nastąpiło z naruszeniem reguł postępowania podatkowego.
Konsekwencją takiego stanu rzeczy było prawidłowe zastosowanie przepisów art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 15 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o podatku od towarów i usług. Nie naruszono także art. 29 ust. 1 tej ustawy. Prawidłowo Dyrektor Izby Skarbowej ustalił, że podatnik utracił prawo do zwolnienia podmiotowego w dniu 5 maja 2008r., a zatem część wartości sprzedaży z tego dnia i pozostała sprzedaż z tego miesiąca i pozostałych miesięcy wskazanych w decyzjach organu pierwszej instancji podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, przy przyjęciu za podstawę opodatkowania wartości wynikających z dowodów sprzedaży, pomniejszonej o podatek należny.
Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło