I SA/Ol 870/16
WyrokWSA w Olsztynie2017-03-09
Skład orzekający: Wojciech Czajkowski, Ryszard Maliszewski, Przemysław Krzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przywóz paliwa w ilości 2140 litrów w okresie od 3 do 31 maja 2013 r. z Rosji na obszar celny Unii Europejskiej, przez osobę fizyczną, może być uznany za przywóz o charakterze niehandlowym, uprawniający do zwolnienia z należności celnych i podatkowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przywóz paliwa w ilości 2140 litrów w okresie od 3 do 31 maja 2013 r. z Rosji na obszar celny Unii Europejskiej przez osobę fizyczną nie może być uznany za przywóz o charakterze niehandlowym. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że częstotliwość i ilość przywożonego paliwa, w zestawieniu z niskim przebiegiem pojazdu, wskazują na jego handlowy charakter, a nie na potrzeby własne podróżnego. W związku z tym, nie zostały spełnione warunki do zastosowania zwolnienia z należności celnych i podatkowych.Stan faktyczny
Skarżący D.F. dokonał wielokrotnego przywozu paliwa z Rosji do Polski w maju 2013 r., zgłaszając łącznie 2140 litrów paliwa w zbiorniku samochodu osobowego. Organy celne uznały, że częstotliwość i ilość przywozów przekraczała zwykłe potrzeby kierowcy i miała charakter handlowy, co skutkowało odmową zastosowania zwolnienia z należności celnych i podatkowych. Skarżący kwestionował te ustalenia, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Wspólnotowego Kodeksu Celnego, w tym błędną ocenę dowodów i nieprawidłowe ustalenie wartości celnej paliwa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Czajkowski Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca) Protokolant stażysta Agnieszka Kunkel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2017 r. sprawy ze skargi D. F. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia powstania długu celnego, określenia wysokości podatku akcyzowego, podatku od towarów i usług oraz opłaty paliwowej oddala skargę
Przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie jest decyzja z dnia "[...]", którą Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania D.F., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia "[...]" w przedmiocie stwierdzenia powstania długu celnego i określenia podatku akcyzowego, podatku od towarów i usług oraz opłaty paliwowej.
Z uzasadnienia poddanego kontroli Sądu rozstrzygnięcia wynika, że przekraczając w okresie od 3 do 31 maja 2013 r., łącznie 8 razy granicę Unii Europejskiej na przejściu granicznym w B., D.F. dokonał zgłoszenia celnego przywozu łącznie 2.140 l paliwa w zbiorniku samochodu osobowego marki "[...]" o numerze rejestracyjnym "[...]". Weryfikując dane z systemu informatycznego odpraw celnych, organ stwierdził, że skarżący dokonywał przywozów paliwa z dużą częstotliwością, przekraczającą zwykłe potrzeby kierowcy. W ocenie organu, wwiezione na obszar celny Unii w ww. okresie paliwo nie było objęte zwolnieniem z należności przywozowych na podstawie art. 41 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz. Urz. WE L 324 z dnia 10 grudnia 2009 r.), co skutkowało określeniem wymienionych na wstępie należności celnych i podatkowych na łączną sumę 2.216 zł.
Podtrzymując to stanowisko w związku z wniesionym przez stronę odwołaniem, Dyrektor Izby Celnej wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na zasadę powszechności należności przywozowych, która wyraża się w tym, iż od każdego towaru przywożonego z terytorium państwa trzeciego na obszar celny Unii wymagane są należności przywozowe, natomiast zwolnienie z tych należności stanowi wyjątek, który musi wynikać z przepisów prawa celnego. Zwolnienie takie przewiduje m.in. art. 41 ww. rozporządzenia Rady (WE) Nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r., zgodnie z którym towary znajdujące się w bagażu osobistym podróżnych przyjeżdżających z państw trzecich są zwolnione z należności celnych przywozowych, jeżeli przywożone towary są zwolnione z podatku od wartości dodanej (VAT) na mocy przepisów prawa krajowego przyjętych zgodnie z przepisami Dyrektywy Rady 2007/74/UE z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie zwolnienia towarów przywożonych przez osoby podróżujące z państw trzecich z podatku od wartości dodanej i akcyzy (Dz. Urz. UE L 346 z dnia 29 grudnia 2007 r.). Z kolei zaś, w art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.) zwolnienie od podatku od towarów i usług zostało uzależnione od tego, by przywóz towarów znajdujących się w bagażu osobistym podróżnych przyjeżdżających z państwa trzeciego nie miał charakteru handlowego, zaś za przywóz o charakterze niehandlowym uważa się przywóz spełniający następujące warunki:
1) odbywa się okazjonalnie;
2) obejmuje wyłącznie towary na własny użytek podróżnych lub ich rodzin lub towary przeznaczone na prezenty.
Organ odwoławczy wskazał na treść art. 56 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług, zgodnie z którym w przypadku dowolnego pojazdu samochodowego, paliwo znajdujące się w standardowym zbiorniku oraz ilość paliwa nie przekraczająca 10 litrów w przenośnym kanistrze stanowi część bagażu osobistego podróżnego.
Powołał też art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2014 r. poz. 752 ze zm.), zgodnie z którym obowiązek podatkowy z tytułu importu wyrobów akcyzowych powstaje z dniem powstania długu celnego w rozumieniu przepisów prawa celnego.
Wskazał ponadto na art. 1 pkt 6 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/1993 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r., który definiuje towary pozbawione charakteru handlowego jako towary, których objęcie daną procedurą celną ma charakter sporadyczny i których rodzaj i ilość wskazują, że są przeznaczone do użytku prywatnego, osobistego lub rodzinnego ich odbiorców lub osób je przewożących, bądź które są wyraźnie przeznaczone na upominki.
Definiując natomiast pojęcie okazjonalności, organ odwołał się do znaczenia słownikowego, przyjmując, że przywóz odbywający się okazjonalnie oznacza, że przywozy nie odbywają się w sposób ciągły, czy częsty, a sporadycznie, niesystematycznie, przy okazji podróży. Zaznaczył, że nie bez znaczenia jest również cel regulacji dotyczących zwolnień celnym stosowanych wobec paliw przewożonych w standardowych zbiornikach pojazdów, o których mowa w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1186/2009. Jak wskazał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w pkt 36 wyroku z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawie C-250/11, w przypadku rozporządzenia dotyczącego zwolnień celnych zadaniem tej regulacji jest po pierwsze ułatwienie jednostkom przekraczania granic zewnętrznych Unii Europejskiej, a po drugie uproszczeniu kontroli celnych i podatkowych dokonywanych przez właściwe organy. Systematyczne sprawdzanie zawartości zbiorników wszystkich pojazdów drogowych wjeżdżających codziennie na terytorium Unii byłoby zadaniem praktycznie niemożliwym, a w każdym razie nieproporcjonalnym pod względem kosztów i utrudnień dla podróżnych w stosunku do kwot należności celnych przywozowych i podatku VAT, jakie mogłoby to przynieść. Odwołując się do wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 4 czerwca 2002 r. o sygn. C-99/00, organ wskazał też, że powinno się uwzględniać rodzaj importowanego dobra, jego ilość, częstotliwość, z jaką towar był sprowadzany, a także styl życia i zwyczaje podróżującego oraz jego środowiska rodzinnego.
W świetle powyższego Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że możliwe jest dokonanie oceny charakteru towaru na podstawie analizy danych systemu informatycznego, w którym ewidencjonowane są zgłoszenia celne. Opierając się na raporcie wygenerowanym z systemu odpraw celnych osobowych, organ uznał, że strona przekraczała regularnie granicę Państwa, zgłaszając w maju 2013 r. przywóz paliwa w ilości 2.140 l paliwa.
Skarżący nie przedstawił przy tym dowodów, które potwierdzałyby zużywanie paliwa w takiej ilości. Z jego wyjaśnień wynikało bowiem, że do Federacji Rosyjskiej wyjeżdża w celu zakupu paliwa dwa razy w miesiącu. Odwołujący nie przedstawił jednak dowodów, które świadczyłyby o zużyciu przez niego w maju 2013 r. paliwa w ilości 2.140 l. Zdaniem organu, za handlowym charakterem przewozów w maju 2013 r. przemawiała również zadeklarowana przez skarżącego norma zużycia paliwa przez pojazd w wysokości 45l/100 km. Tak duże zużycie paliwa przez pojazd wyprodukowany na rynku amerykańskim jest nieekonomiczne w polskich realiach, a duża pojemność zbiorników (270l) potwierdza, że głównym celem wyjazdów do Rosji była zakup paliwa w znacznych ilościach. Organ zwrócił również uwagę na przebieg pojazdu, który według danych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w okresie od 8 maja 2013 r. do 27 maja 2014 r. wyniósł 919 km. Tymczasem w okresie od 25 kwietnia 2013 r. do 13 kwietnia 2014 r. skarżący dokonał przywozu łącznie 4.950 l paliwa, co pozwoliłoby mu na przejechanie ok. 11.000 km. Niski przebieg pojazdu potwierdza zatem, że skarżący nie dokonywał nim długich tras, a przywozy paliwa miały charakter handlowy. Wskazano również, że skarżący jest właścicielem innego pojazdu marki "[...]" wyprodukowanego w 2000 r.
Zdaniem Dyrektora Izby Celnej, przedstawione w decyzji stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (sprawy o sygn. akt C-250/11, C-254/11, C-99/00). Wskazano też, że rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1931/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiające przepisy dotyczące małego ruchu granicznego na zewnętrznych granicach lądowych państw członkowskich i zmieniających postanowienia Konwencji z Schengen (Dz. Urz. UE L 2006 Nr 405, str. 1) definiuje mały ruch graniczny, jako regularne przekraczanie zewnętrznej granicy lądowej przez osoby zamieszkujące strefę przygraniczną w celu pobytu w strefie przygranicznej, na przykład ze względów społecznych, kulturalnych lub uzasadnionych powodów ekonomicznych lub ze względów rodzinnych, przez okres nieprzekraczający limitów czasu ustanowionych w tym rozporządzeniu. Analiza danych dotyczących rodzaju i ilości towarów, częstotliwości, systematyczności i powtarzalności przywozów, obejmująca dłuższy okres, w powiązaniu z sytuacją ogólną, stylem życia podróżnego i jego rodziny oraz indywidualnego zapotrzebowania, pozwoliła na dokonanie prawidłowej oceny charakteru przywozów. Podróżni przekraczający granicę powinni mieć świadomość, że jeśli uda im się skorzystać doraźnie ze zwolnień w sposób nieuprawniony, to i tak w dłuższym okresie kontrole ujawnią niezasadność skorzystania z tych zwolnień. Organ II instancji dodał, że w ciągu doby na drogowych przejściach granicznych jemu właściwych dokonywanych jest kilka tysięcy odpraw w ruchu osobowym, a niemalże wszyscy podróżni na wjeździe do RP deklarują pełne zbiorniki paliwa. Trudno przyjąć, aby organ prowadził codziennie kilka tysięcy operacji polegających na tropieniu podróżnych. Stąd w przepisach celnych i podatkowych zdefiniowano, kiedy towary mają charakter niehandlowy, aby można było dokonać ich oceny bez konieczności prowadzenia działań operacyjnych. Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie wykazało, że ilość i częstotliwość przywozu paliwa, z uwzględnieniem jej stylu życia, w tym możliwości spożytkowania zaimportowanego paliwa na potrzeby własne, wskazuje na jego handlowy charakter.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, podnosząc zarzut naruszenia:
1) art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i przeprowadzenia odpowiednich dowodów, w szczególności w celu precyzyjnego ustalenia ilości oleju napędowego przywiezionego przez skarżącego, a także charakteru tego paliwa;
2) art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez dowolną i jednostronną ocenę materiału sprawy przejawiającą się nieuprawnionym przyjęciem za udowodnione m.in. tego, że:
- skarżący w maju 2013 r. każdorazowo przywoził paliwo w ilościach 260-270 l, podczas gdy ze znajdującej się w aktach opinii technicznej wynika, iż pojazd wyposażony był w dwa zbiorniki paliwa o łącznej pojemności 215 l,
- skarżący dokonał wwozu paliwa także w kanistrach,
- w okresie od 8 maja 2013 r. do dnia 27 maja 2014 r. skarżący przejechał pojazdem jedynie 919 km, podczas gdy wartość ta pozostaje w ewidentnej sprzeczności z ilością kilometrów, jaką skarżący w badanym okresie pokonał z miejsca zamieszkania do granicy Państwa i z powrotem (1.770 km),
- ilość paliwa wyklucza fizyczną możliwość jego zużycia na potrzeby własne przy spalaniu na poziomie 45 l/100 km;
3) art. 29, art. 30, art. 31, art. 35 i art. 214 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (dalej: "WKC") poprzez dokonanie wyliczeń należności publicznoprawnych w oparciu m.in. o przepis art. 31 WKC w sytuacji, gdy wartość celna paliwa mogła zostać ustalona na podstawie przepisu art. 29 lub art. 30 WKC;
4) art. 57 i art. 78 WKC poprzez wszczęcie i prowadzenie postępowania w sytuacji, gdy z materiału sprawy nie wynika, aby skarżący podał nieprawdziwe dane w zgłoszeniach celnych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że rozpatrując sprawę, organ nie mógł się oprzeć na wyjaśnieniach skarżącego, które odnosiły się wyłącznie do wyjazdu na terytorium Federacji Rosyjskiej w dniu 13 kwietnia 2014 r. W świetle tych wyjaśnień, o wyjeździe z zamiarem zatankowania paliwa można mówić tylko w przypadku dwóch wyjazdów w miesiącu, przy czym treść wyjaśnień nie wskazuje, że zatankowanie paliwa było jedynym celem wyjazdu. W celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego organ odwoławczy powinien był przeprowadzić uzupełniający dowód z wyjaśnień strony w celu ustalenia charakteru paliwa wwiezionego w maju 2013 r. Konieczne byłoby również ustalenie, czy skarżący we wskazanym okresie podróżował do Rosji także w innym celu niż zakup paliwa, a także kto i do jakich celów korzystał z należącego do niego pojazdu. Kwestionując ustalenie organów, że w okresie od 8 maja 2013 r. do 27 maja 2014 r. przejechał odległość 919 km, skarżący podniósł, że w tym okresie przekraczał granicę 15-krotnie, co uwzględniając odległość tylko od miejsca jego zamieszkania do B. i z powrotem wyniosło łącznie 1.770 km (59 km x 2). Ponadto, mając na względzie odległość od granicy do najbliższej stacji benzynowej, przemierzył dodatkowo każdorazowo co najmniej kilkanaście kilometrów.
Podważając stanowisko organu, który odwołał się do danych na temat miesięcznego zużycia paliwa przez "przeciętnego polskiego kierowcę", skarżący podniósł, że jego pojazd zużywa przeciętnie 45 l/100 km, a więc znacznie więcej od przeciętnego pojazdu. W maju 2013 r. przekroczył granicę 8 – krotnie i przejechał łącznie 944 km, a zatem tylko na ten cel zużył około 425 l paliwa. Stwierdził, że w toku przesłuchania nie wskazał, że w okresie objętym postępowaniem posiadał również samochód marki "[...]" oraz z niego korzystał. Zarzucił, że organy celne błędnie ustaliły ilość paliwa, jaką wwiózł na obszar celny Unii Europejskiej w maju 2013 r. Z opinii biegłego rzeczoznawcy Z.K. wynika, że pojazd wyposażony był w dwa zbiorniki paliwa o łącznej pojemności 215 litrów. W związku z tym nie mógł przewozić każdorazowo paliwo w ilości 260 - 270 litrów, nawet przy założeniu, że paliwo było przewożone także w zbiorniku przenośnym. Przy czym na okoliczność wwozu paliwa w kanistrach nie został przeprowadzony żaden dowód, a organ I instancji przyznał, iż nie ma możliwości ustalenia stanu faktycznego w tym zakresie.
Zdaniem strony, organy błędnie określiły wartość celną paliwa, w sytuacji gdy istniała możliwość sprawdzenia wartości transakcyjnej, o której mowa w przepisie art. 29 WKC. Ponadto niezasadnie wszczęły i przeprowadziły postępowanie w niniejszej sprawie. Z zebranych w niniejszej sprawie dowodów nie wynikało, aby zwolnienie paliwa od opłat celnych nastąpiło w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane zawarte w zgłoszeniu, w rozumieniu art. 78 ust. 3 WKC.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sąd administracyjny przeprowadza kontrolę pod względem zgodności z prawem aktów wydawanych przez organy administracji publicznej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2016 r., poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", z zastrzeżeniem wyjątku nieznajdującego zastosowania w niniejszej sprawie, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji według wyżej wymienionych kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy kwestii zastosowania zwolnienia od należności celnych i podatkowych wielokrotnie wwożonego w okresie od 3 do 31 maja 2013 r., z Rosji na obszar Polski (a w konsekwencji na obszar Unii Europejskiej), paliwa silnikowego do napędu pojazdów prywatnych oraz podmiotowego zakresu obciążenia należnościami przywozowymi.
Wyjaśnienia na wstępie wymaga, że generalną zasadą ustanowioną w przepisach prawa celnego jest zasada powszechności należności przywozowych, zgodnie z którą, od każdego towaru przywożonego z terytorium państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty, wymagane są należności przywozowe. Zwolnienie z tych należności stanowi wyjątek, który musi wprost wynikać z przepisów prawa. Podstawowym aktem prawnym ustanawiającym zwolnienia celne jest rozporządzenie Rady (EWG) nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. ustanawiające wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz. Urz. WE L 324 z dnia 10.12. 2009 r.). Możliwość skorzystania ze zwolnień celnych w przypadku importu paliwa została zaś uregulowana w art. 41 i art. 107-110 tego rozporządzenia.
Podobnie możliwość skorzystania ze zwolnień podatkowych, jako sytuacja wyjątkowa, została szczegółowo uregulowana w art. 35 ustawy z dnia 16 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (jedn. tekst Dz. U. z 2014 r. poz. 752 ze zm.) oraz w art. 56 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (jedn. tekst Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej powoływanej także jako ustawa o VAT).
Kwestie powstania obowiązku zapłaty podatku akcyzowego, opłaty paliwowej oraz podatku od towarów i usług w związku z importem towarów uregulowane w powołanych przez organy celno-podatkowe przepisach ustaw podatkowych skorelowane są z obowiązkami nałożonymi przepisami Wspólnotowego Kodeksu Celnego oraz przepisami unijnych aktów wykonawczych. Trzeba tu wskazać, że w myśl art. 17 ust.1 pkt 1 ustawy o VAT, podatnikami tego podatku są między innymi osoby fizyczne, na których ciąży obowiązek uiszczenia cła. Natomiast w myśl art. 13 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym "podatnikiem jest również podmiot nie będący importerem, jeżeli ciąży na nim obowiązek uiszczenia cła". Z powyższego wynika, że w odniesieniu do towarów akcyzowych wprowadzonych na obszar celny Wspólnoty, podatnikami podatku akcyzowego (i opłaty paliwowej) oraz podatku VAT są te podmioty, które zostaną uznane za dłużników należności celnych według przepisów WKC.
Analiza systemowa aktów prawnych jasno wskazuje, że istnieje korelacja pomiędzy uregulowaniami zawartymi w art. 41, art. 107 i art. 110 rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009, a przepisami art. 56 ust. 5 (z zastrzeżeniem art. 77) i ust. 6 ustawy o VAT i przepisami art. 35 ust.1 i ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym. Przepisy te ustalają zasady i warunki zwolnienia od należności publicznoprawnych paliw importowanych w standardowych zbiornikach pojazdów silnikowych, przy ich rozróżnieniu, jako używanych do celów transportu (działalności) oraz prywatnych. Przez towary pozbawione charakteru handlowego, przeznaczone dla celów prywatnych należy rozumieć towary, kiedy objęcie ich daną procedurą celną ma charakter sporadyczny i których rodzaj i ilość wskazują, że są przeznaczone do użytku prywatnego, osobistego lub rodzinnego osób je przewożących bądź też, które są wyraźnie przeznaczone na upominki (art. 1 pkt 6 rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/1993 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny).
W przypadku pojazdów prywatnych zwolnienie obwarowane jest przesłanką okazjonalnego charakteru przywozu paliwa, a poza tym ustalone są takie same warunki, określone odpowiednio: w art. 110 ust.1 rozporządzenia nr 1186/2009, art. 33 ust. 5 w związku z art. 35 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym, a także art. 77 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług. Na mocy tych przepisów paliwo zwolnione z należności celnych i podatkowych nie może być wykorzystywane w pojazdach innych niż te, w których zostało przywiezione, ani nie może zostać usunięte z tych pojazdów i przechowywane, z wyjątkiem okresu niezbędnych napraw tych pojazdów, nie może też zostać odpłatnie lub nieodpłatnie odstąpione przez osobę korzystającą ze zwolnienia.
Naruszenie chociażby jednego z wymienionych zakazów powoduje skutki wskazane odpowiednio w art. 110 ust. 2 rozporządzenia nr 1186/2009, w art. 33 ust. 6 ustawy o podatku akcyzowym i w art. 77 ust. 4 ustawy o VAT, tj. obowiązek uiszczenia należności celnych przywozowych i podatkowych według wartości celnej towarów i stawek obowiązujących w dniu naruszenia.
Niewątpliwie towary wprowadzone na obszar celny Wspólnoty, zwolnione od należności celnych przywozowych pod określonymi warunkami podlegają dozorowi celnemu. Zgodnie z art. 4 pkt 13 WKC, przez "dozór celny" należy rozumieć ogólne działania prowadzone przez organy celne w celu zapewnienia przestrzegania przepisów prawa celnego oraz, w razie potrzeby, innych przepisów mających zastosowanie do towarów znajdujących się pod dozorem celnym. Art. 126 rozporządzenia nr 1186/2009 wprost stanowi, iż "W przypadku, gdy niniejsze rozporządzenie określa, że zwolnienie stosuje się po spełnieniu pewnych warunków, osoba zainteresowana przedstawia właściwym organom dowody, że takie warunki zostały spełnione". Oznacza to, że organy celne są uprawnione i zobowiązane do kontroli przestrzegania warunków zwolnienia z należności przywozowych paliw wprowadzonych na obszar Wspólnoty w standardowych zbiornikach pojazdów prywatnych.
Zasadnie organy celne, powołując przepisy prawa unijnego i krajowego, w szczególności zaś art. 56 ust 6 ustawy o VAT, zbadały w toku postępowania, czy w odniesieniu do przywozu przez skarżącego w 2013 w okresie od w okresie od 3 do 31 maja łącznie 2.140 l paliwa, spełniony został warunek okazjonalności przywozu. W ocenie Sądu, nie budzi zastrzeżeń dla oceny tej kwestii posłużenie się przez organy wykładnią językową i wskazanie, że okazjonalny określa się jako: "odnoszący się do określonej okazji - okoliczności, nieczęsto się zdarzający, spotykany, widywany rzadko, od czasu do czasu, sporadyczny".
Słusznie Dyrektor Izby Celnej wskazał, że charakter niehandlowy mają przywozy sporadyczne, nie występujące w sposób ciągły. Ocena, czy przywóz ma charakter niehandlowy powinna być zaś dokonywana dla każdego przypadku indywidualnie z uwzględnieniem zwłaszcza ilości i charakteru przywozu, częstotliwości przywozu takich samych produktów przez danego podróżnego. Skarżący w toku postępowania nie uwiarygodnił przyczyn uzasadniających konieczność częstego przekraczania granicy, ani tak dużego zapotrzebowania na paliwo. Należy bowiem zauważyć, że w świetle ustaleń organu skarżący przywiózł w okresie od 25 kwietnia 2013 r. do 13 kwietnia 2014 r. łącznie 4.950 l paliwa, co pozwoliłoby mu na przejechanie ok. 11.000 km. Tymczasem przebieg pojazdu marki "[...]", którym przywoził paliwo, według danych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, wyniósł 919 km w okresie od 8 maja 2013 r. do 27 maja 2014 r. Wskazując, że wartość ta pozostaje w ewidentnej sprzeczności z ilością kilometrów, jaką skarżący pokonał z miejsca zamieszkania do granicy Państwa i z powrotem (1.770 km), skarżący nie przedstawił jednak na tę okoliczność żadnego przeciwdowodu. Wobec zaś ustaleń organu, że skarżący jest właścicielem także innego pojazdu, uprawnione było stwierdzenie, że skarżący nie dokonywał długich tras pojazdem marki "[...]", a tym samym przywozy paliwa miały charakter handlowy. Skarżący nie przedstawił przy tym dowodów, które świadczyłyby o zużyciu przez niego w maju 2013 r. paliwa w ilości 2.140 l. Z jego wyjaśnień wynikało wyłącznie, że do Federacji Rosyjskiej wyjeżdża w celu zakupu paliwa dwa razy w miesiącu, przy czym norma zużycia paliwa przez pojazd jest stosunkowo wysoka i wynosi 45l/100 km. Zdaniem Sądu, organ prawidłowo, gdyż zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, skonstatował, że tak wysoka norma zużycia paliwa przez pojazd przemawia za handlowym charakterem przewozów w maju 2013 r. Trafnie bowiem ocenił, że używanie pojazdu wyprodukowanego na rynku amerykańskim jest nieekonomiczne, przy czym duża pojemność zbiorników paliw a tym pojeździe (270 l) potwierdza, że głównym celem wyjazdów do Rosji była zakup paliwa w znacznych ilościach.
Wbrew zarzutom zawartym w skardze organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób szczegółowy jak również metodologicznie poprawny dokonał analizy i oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Dyrektor Izby Celnej wnikliwie wyjaśnił, dlaczego nie dał wiary wyjaśnieniom skarżącego odnośnie wykorzystania przez niego paliwa na terenie kraju i dlaczego stwierdził, że wyjaśnienia są niespójne.
Godzi się zauważyć, że zgodnie z art. 126 rozporządzenia nr 1186/2009, w przypadku, gdy rozporządzenie to określa, że zwolnienie stosuje się po spełnieniu pewnych warunków, osoba zainteresowana przedstawia właściwym organom dowody, że takie warunki zostały spełnione. Osoba zainteresowana może zatem skutecznie wykazać, że nawet przy znacznej częstotliwości wprowadzania paliwa na obszar Unii, istniały uzasadnione powody natury osobistej lub zawodowej dla wystąpienia takiej zwiększonej częstotliwości. Jeśli tego nie czyni, ograniczając się do niczym nie popartego oświadczenia, nie może oczekiwać, że jej argumenty zostaną uwzględnione. Należy podkreślić, że w sprawach obowiązków określonych przepisami prawa celnego oraz prawa podatkowego, zakres postępowania celnego i podatkowego prowadzonego według reguł i zasad określonych przepisami zawartymi w Dziale IV Ordynacji podatkowej determinowany jest normami prawa materialnego. Dążąc do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, organy celno-podatkowe powinny w pierwszej kolejności ustalić, jakie fakty są istotne z punktu widzenia przepisów prawa materialnego, mających w sprawie zastosowanie. Do organów należy rozważenie, jakie dowody będą konieczne dla ustalenia owych istotnych faktów, a następnie przeprowadzenie tych dowodów z urzędu, a także na wniosek strony.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że organy z urzędu dysponowały danymi dotyczącymi osoby podróżującej, jak również informacjami co do dat przekraczania granicy UE, deklarowanej ilości i rodzaju paliwa wwiezionego na obszar celny Wspólnoty. Nie budzą też wątpliwości dalsze ustalenia poczynione w toku postępowania, jako logicznie wynikające ze zgromadzonych dowodów. Analiza częstotliwości przekraczania przez stronę granicy Unii Europejskiej w maju 2013 r., zdaniem Sądu, w pełni uzasadnia zakwalifikowanie spornych przywozów, jako mających charakter handlowy, a nie okazjonalny, w rozumieniu powołanego przez organy art. 56 ust. 1 ustawy o VAT. Wywody skarżącego, iż to na organie celnym ciąży obowiązek wykazania, że paliwo nie zostało użyte przez niego do celów osobistych, nie zasługują na uwzględnienie. Jak już wskazano, zgodnie z art. 126 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1186/2009, w przypadku, gdy rozporządzenie to określa, że zwolnienie stosuje się po spełnieniu pewnych warunków, osoba zainteresowana przedstawia właściwym organom dowody, że takie warunki zostały spełnione. To osoba zainteresowana powinna zatem skutecznie wykazać, że w związku ze znaczną częstotliwością wprowadzania paliwa na obszar Unii, istniały uzasadnione powody natury osobistej lub zawodowej dla wystąpienia takiej zwiększonej częstotliwości.
Trafnie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że to na zgłaszającym spoczywa obowiązek wskazania w zgłoszeniu celnym prawidłowych danych dotyczących towaru. Dane zawarte w zgłoszeniu celnym, przyjętym przez organ celny po jego weryfikacji lub bez jej przeprowadzenia, są co do zasady wiążące, a skutki nieprawidłowego zadeklarowania tych danych obciążają zgłaszającego. Zauważenia wymaga również, że do momentu wszczęcia postepowania w niniejszej sprawie strona nie podejmowała próby unieważnienia danych zawartych w zgłoszeniach. Z powyższych względów nie mogły zasługiwać na uwzględnienie twierdzenia strony skarżącej, że w świetle przedłożonej do akt sprawy opinii technicznej pojazd wyposażony był w dwa zbiorniki paliwa o łącznej pojemności 215 l.
Za niezasadny organ uznał również zarzut naruszenia art. 29, art. 30, art. 31, art. 35 i art. 214 WKC poprzez dokonanie wyliczeń należności publicznoprawnych w oparciu m.in. o przepis art. 31 WKC w sytuacji, gdy wartość celna paliwa mogła zostać ustalona na podstawie przepisu art. 29 lub art. 30 WKC. Podzielając w tym zakresie stanowisko przedstawione w odpowiedzi na skargę na s. 17 i 18, należy stwierdzić, że metodę wartości transakcyjnej, o której stanowi art. 29 WKC, można zastosować wówczas, jeśli zgłaszający dysponuje dokumentem handlowym takim jak, faktura, rachunek, paragon. W niniejszej sprawie skarżący takich dokumentów nie przedstawił. Natomiast metoda wartości celnej towarów podobnych, o której mowa w art. 30 WKC, nie mogła być zastosowana z uwagi na brak informacji co do kraju produkcji paliwa przywiezionego przez skarżącego, ale również paliwa ujętego w dokumentach stanowiących materiał porównawczy.
Należy jeszcze raz podkreślić, że istotą rozstrzygnięcia w sprawie jest ustalenie przez organy, iż dokonywany przez stronę przywóz paliwa znajdującego się w zbiorniku pojazdu nie odbywał się okazjonalnie. Ustaleń tych skarżący nie podważył. Nie uwiarygodnił też, że było to paliwo na użytek własny. Ograniczenie się strony do oświadczenia, iż paliwo zostało wykorzystane do celów osobistych, w świetle innych okoliczności sprawy nie mogło być uznane za wystarczające. Przyjęcie przez organy, że przywóz ten miał charakter handlowy - wsparte m.in. wskazaniem danych statystycznych odnośnie średniego, miesięcznego zużycia paliwa przez przeciętnego kierowcę w Polsce - nie nosi więc znamion dowolności i nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 191 Ordynacji podatkowej.
Powyższe słusznie stanowiło podstawę do uznania przez organy, że w odniesieniu do paliwa wprowadzonego na obszar celny Wspólnoty przez skarżącego powstał obowiązek zapłaty należności celno-podatkowych.
Zgromadzony w rozpatrywanej sprawie materiał dowodowy oraz jego ocena i w konsekwencji poczynione ustalenia faktyczne świadczą o tym, że organy podatkowe w pełni zastosowały reguły postępowania określone przepisami art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 127, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Na podstawie poczynionych ustaleń prawidłowo też zastosowały powołane w decyzjach przepisy prawa materialnego, zasadnie uznając, że paliwo będące przedmiotem postępowania nie może podlegać zwolnieniu od należności celnych przywozowych. W konsekwencji, w odniesieniu do paliwa przywiezionego z Rosji prawidłowo określiły też kwoty należności przywozowych.
Nie stwierdzając zatem, by zaskarżona decyzja naruszała prawo materialne bądź przepisy postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art.151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło