I SA/Ol 92/04
WyrokWSA w Olsztynie2004-06-01
Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Wiesława Pierechod, Renata Kantecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 KPA oraz art. 18 i 34 § 1-2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jest zgodne z prawem, w szczególności w zakresie wymagalności obowiązku, prawidłowości doręczenia tytułu wykonawczego oraz zastosowania przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących wstrzymania wykonania decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarga nie jest uzasadniona. Stwierdził, że postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, działającego jako organ nadzorujący wierzyciela (Naczelnika Urzędu Skarbowego), podlega kontroli sądu administracyjnego. Sąd podkreślił, że wymagalność obowiązku objętego tytułem wykonawczym wynikała z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, która podlegała wykonaniu w terminie 14 dni od doręczenia, a wniesienie odwołania nie wstrzymywało jej wykonania z mocy prawa. Sąd uznał również, że zarzuty dotyczące doręczenia tytułu wykonawczego na adres pełnomocnika nie były zasadne, gdyż wszczęcie egzekucji następuje z chwilą doręczenia tytułu zobowiązanemu, a doręczenia postanowień w toku postępowania egzekucyjnego powinny być kierowane do pełnomocnika, co miało miejsce w tym przypadku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty dotyczyły braku wymagalności obowiązku, nieprawidłowego doręczenia tytułu wykonawczego oraz naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej. Skarżąca kwestionowała wymagalność należności, twierdząc, że decyzja, na której oparto tytuł wykonawczy, nie podlega wykonaniu do czasu rozpatrzenia odwołania. Podnosiła również zarzuty dotyczące doręczenia tytułu wykonawczego i niewydania przez wierzyciela postanowienia w ustawowym terminie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Zbigniew Ślusarczyk Sędzia WSA - Wiesława Pierechod (spr.) Asesor WSA - Renata Kantecka Protokolant - Anna Fic po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2004r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Postanowieniem z dnia 1 marca 2004r. wydanym na podstawie art.138 § 1 pkt 1 w związku z art.144 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art.18 i 34 § 1-2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002r. nr 110, poz.968 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej – po rozpoznaniu zażalenia działającej przez pełnomocnika zobowiązanej M. S. – utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 12 stycznia 2004r. nr "[...]" wyrażające stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych w dniu 23 grudnia 2003r. na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr "[...]".
W motywach postanowienia wskazano, że pełnomocnik zobowiązanej pismem z dnia 23 grudnia 2003r. (data wpływu 29.12.2003r.) wniósł do organu egzekucyjnego I instancji zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 22 grudnia 2003r. nr "[...]", w którym podniósł: brak wymagalności egzekwowanego obowiązku, nieprawidłowe doręczenie odpisu tytułu wykonawczego oraz naruszenie art. 224a i art.24b ustawy Ordynacja podatkowa.
Stosownie do art.34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 12 stycznia 2004r. nr "[...]" stanowi wypowiedź wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów.
Wbrew argumentom podniesionym w zażaleniu w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej należność wynikająca z tytułu wykonawczego nr "[...]" jest wymagalna.
Tytuł wykonawczy został wystawiony na podstawie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 26 listopada 2003r. nr "[...]" ustalającej zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2000r.
Zgodnie z art.224 § 1 Ordynacji podatkowej wniesienie odwołania czy też złożenie wniosku o rozłożenie na raty zaległości podatkowej nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. W sprawie nie mają zastosowania przepisy art.24b i art.224a Ordynacji podatkowej.
Odpis tytułu wykonawczego prawidłowo został doręczony zobowiązanej co wynika z treści art.32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Niesłuszny jest też zarzut niewydania przez wierzyciela postanowienia w ciągu 14 dni, co skutkowałoby zawieszeniem postępowania. Zarzuty wpłynęły do organu egzekucyjnego w dniu 29 grudnia 2003r., a Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowienie wydał w dniu 12 stycznia 2004r.
W skardze na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej pełnomocnik skarżącej M. S. wniósł o jego uchylenie zarzucając naruszenie:
– art.224a Ordynacji podatkowej i art.33 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,
– art.34 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,
– art.40 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art.18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W uzasadnieniu wywodzi, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej narusza art.34 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Postępowanie powinno być obligatoryjnie zawieszone z uwagi na to, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego zawierające stanowisko wierzyciela zostało mu doręczone pocztą w dniu 15.01.2004r. a zatem po upływie 14 dni od powiadomienia przez organ ("podatkowy") o wniesionych zarzutach.
Postanowienie to narusza art. 33 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż zdaniem pełnomocnika podstawę decyzji wymiarowej z dnia 26.11.2003r. stanowił przepis art.24b Ordynacji podatkowej, a zatem stosownie do art. 224a tej ustawy ta decyzja nie podlega wykonaniu do dnia rozpatrzenia odwołania. Obowiązek objęty tytułem wykonawczym nie jest więc wymagalny.
Zdaniem pełnomocnika tytuł wykonawczy powinien być doręczony na adres jego biura w związku z udzielonym przez zobowiązaną pełnomocnictwem do reprezentowania jej w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W jego ocenie pełnomocnictwo znajdujące się w aktach sprawy w dacie wystawienia tytułu wykonawczego stanowiło wystarczającą podstawę do dokonywania doręczeń na adres pełnomocnika, a jakiekolwiek wątpliwości co do zakresu umocowania powinny być wyjaśnione z udziałem zobowiązanej i pełnomocnika przed doręczeniem tytułu wykonawczego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Przede wszystkim stwierdzić należy, że stosownie do art.3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270) kontrolą Sądu objęte jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej wydane w postępowaniu egzekucyjnym, ale działającego w charakterze organu sprawującego nadzór nad Naczelnikiem Urzędu Skarbowego – jako wierzycielem należności publicznoprawnej a nie organem egzekucyjnym. Zatem zakres zarzutu z punktu 2 uzasadnienia skargi wykracza poza zakres sprawy w części, w której pełnomocnik skarżącej upatruje naruszenie prawa w tym, iż organ egzekucyjny powinien zawiesić postępowanie.
Przepis art.34 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz.U. z 2002r. nr 110, poz.968 z późn.zm.) zwanej dalej w skrócie u.o p.e.a. skierowany jest do organu egzekucyjnego, który jest obowiązany w myśl art.34 § 1 tej ustawy uzyskać wypowiedź wierzyciela co do zgłoszonych zarzutów. Wobec powyższego o tym czy organ egzekucyjny powinien zawiesić postępowanie czy też nie, decyduje nie fakt doręczenia stanowiska (postanowienia) wierzyciela zobowiązanemu, a organowi egzekucyjnemu (wiąże się to z ewentualną odpowiedzialnością wierzyciela bądź organu egzekucyjnego za nieprawidłowe wszczęcie bądź kontynuowanie egzekucji). Jeżeli zarówno wierzycielem jak i organem egzekucyjnym jest Naczelnik Urzędu Skarbowego to w niniejszej sprawie organowi egzekucyjnemu w dniu 12.01.2004r. znane było stanowisko wierzyciela w odniesieniu do zarzutu zgłoszonego na podstawie art.33 pkt 2 u.o p.e.a. w dniu 29.12.2003r.
W ocenie Sądu niezasadny jest zarzut naruszenia przez wierzyciela art.33 pkt 2 u.o p.e.a. wyrażającego w zaskarżonym postanowieniu stanowisko, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym "[...]" z dnia 22.12.2003r. jest wymagalny.
Z akt egzekucyjnych wynika, że podstawę wystawienia tytułu wykonawczego stanowiła decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 26 listopada 2003r. nr "[...]", wydana na podstawie art.20 ust.1 i 3 i art.30 ust.1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 27.11.2003r. i podlegała wykonaniu w terminie 14 dni od jej doręczenia. Wniesienie odwołania od takiej decyzji stosownie do art.224 Ordynacji podatkowej nie wstrzymuje jej wykonania z mocy prawa a wyłącznie na skutek postanowienia organu podatkowego wydanego na wniosek strony lub z urzędu.
W dacie wystawienia tytułu wykonawczego i doręczenia go zobowiązanej, tj. 22.12.2003r. takiego postanowienia nie było. Pełnomocnik skarżącej ani w złożonych zarzutach, ani w zażaleniu, ani w skardze do Sądu powołując się na art.24b i art.224a Ordynacji podatkowej nie przedstawił żadnych argumentów, które przemawiałyby za tym, że powyższe przepisy mogłyby mieć zastosowanie w sprawie. Zdaniem Sądu decyzja ustalająca zryczałtowany podatek dochodowy od przychodów z nieujawnionych źródeł przychodu w żadnej mierze nie jest oparta o art.24b Ordynacji podatkowej, także w przypadku, gdy na udokumentowanie wydatków przewyższających przychody ze źródeł ujawnionych podatnik powołuje się na określone czynności prawne, które organ ocenia jako pozorne.
Powyższy przepis odnosi się wyraźnie do następczej kontroli prawidłowości wywiązywania się podatników z zobowiązań podatkowych, powstających w trybie art.21 § 1 Ordynacji podatkowej.
Nietrafny jest też zarzut naruszenia art.40 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art.18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez niedoręczenie tytułu wykonawczego na adres pełnomocnika. Przede wszystkim nie odnosi się on, podobnie jak zarzut z punktu 2 uzasadnienia skargi do zaskarżonego postanowienia a do wszczęcia egzekucji przez wierzyciela będącego jednocześnie organem egzekucyjnym.
Stosownie do art.26 § 5 u.o p.e.a. wszczęcie egzekucji następuje z chwilą:
1) doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego lub
2) doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przez doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.
Stosowanie w postępowaniu egzekucyjnym odpowiednio przepisów k.p.a. – w myśl art.18 u.o.p.e.a. – oznacza, że w toku postępowania egzekucyjnego zobowiązany może działać osobiście lub przez pełnomocnika, tj. przez pełnomocnika może zgłaszać zarzuty, zażalenia i skargi. O ile pełnomocnik zostanie ustanowiony, wydane w postępowaniu egzekucyjnym postanowienia powinny być doręczane na adres pełnomocnika. Zaskarżone postanowienia prawidłowo były doręczane pełnomocnikowi.
Mając na względzie przytoczone wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr153, poz.1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło