I SA/Ol 929/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. L. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi D. L. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia odwołania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata Wnioskiem z dnia 2 stycznia 2015 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący D. L. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami. Wnioskodawca oświadczył, że nie uzyskuje dochodów, rodzice zaś pracują i z tego tytułu otrzymują dochody w kwocie łącznej 3.600 zł brutto. Dodał, że nie posiada majątku. Rodzice wnioskodawcy posiadają mieszkanie o powierzchni 44 m2. Pismem z dnia 16 stycznia 2015 r. na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., skarżący został wezwany do złożenia dodatkowego oświadczenia i przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jego stanu majątkowego. Wyznaczonym terminie skarżący nie przedłożył dodatkowego oświadczenia i dokumentów źródłowych. . Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej wart. 199 p.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. W przypadku prawa pomocy mamy do czynienia z pomocą budżetu Państwa osobom, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy są przy tym określone ogólnie, a więc uznaniu sądu pozostawił ustawodawca ocenę przedstawionych we wniosku okoliczności przemawiających, zdaniem strony, za rozstrzygnięciem korzystnym dla niego. Zauważyć należy, że ciężar dowodu tj. dostarczenia wszelkich dokumentów i złożenia oświadczeń dotyczących jej sytuacji majątkowej, spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie pokryć kosztów procesu we własnym zakresie. Zauważyć należy, że ciężar dowodu tj. dostarczenia wszelkich dokumentów i złożenia oświadczeń dotyczących jej sytuacji majątkowej, spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie pokryć kosztów procesu we własnym zakresie. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż wobec nieprzedłożenia przez wnioskodawcę żądanych dokumentów źródłowych i dodatkowego oświadczenia, które służyć miały uzupełnieniu informacji na temat jego sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyjaśnieniu wątpliwości powstałych na tle złożonego przez niego w formularzu wniosku oświadczenia, nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, że nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania w sprawie niniejszej bez uszczerbku koniecznego dla jego utrzymania. Nieujawnienie przez wnioskodawcę sytuacji materialnej w pełnym zakresie uniemożliwia tym samym podjęcie korzystnego dla niego rozstrzygnięcia – uniemożliwia bowiem ocenę jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych oraz stwierdzenie w sposób nie budzący wątpliwości, że spełnia on przesłankę, uzasadniającą zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Podkreślić należy, że bez kluczowych i podstawnych informacji w zakresie posiadanego ewentualnie majątku w okresie od 1.01.2013 r. do 31.12.2014 r. nadto bez danych o wysokości ponoszonych kosztów utrzymania, nie było możliwości ustalenia czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania mu prawa pomocy. Istotne dla ewentualnego przyznania prawa pomocy było także ustalenie czy skarżący jest osobą bezrobotną, w sytuacji gdy jak oświadczył nie uzyskiwał żadnych dochodów. Dodać jednocześnie należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony został pogląd, że uchylanie się strony od obowiązków nałożonych na nią w toku uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w ramach postępowania w przedmiocie prawa pomocy należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (tak Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w uzasadnieniu postanowienia z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt II FZ 182/09, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W świetle powyższego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji postanowienia.