I SAB/Ol 1/22
WyrokWSA w Olsztynie2022-04-20
Skład orzekający: Katarzyna Górska, Renata Kantecka, Przemysław Krzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego prowadził postępowanie w sprawie podatku od towarów i usług w sposób przewlekły, naruszając tym samym przepisy Ordynacji podatkowej i Konstytucji RP?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ nie prowadził postępowania w sposób przewlekły. Analiza czynności procesowych, faktów i okoliczności wykazała, że organ podejmował działania zmierzające do należytego i szybkiego załatwienia sprawy, a opóźnienia wynikały z konieczności przeprowadzenia dalszych czynności dowodowych i wyjaśniających, w tym oczekiwania na dokumenty z postępowania prokuratorskiego, co było niezależne od organu. W związku z tym skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.Stan faktyczny
Spółka A wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania kontrolnego w sprawie podatku od towarów i usług przez Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Konstytucji RP poprzez rażące naruszenie terminów załatwienia sprawy, wskazując, że terminy zostały przekroczone, a kolejne przedłużenia były bezpodstawne. Organ w odpowiedzi na skargę przedstawił szczegółowy przebieg postępowania, wskazując na liczne czynności dowodowe i wyjaśniające, a także na konieczność pozyskania dokumentacji z postępowania prokuratorskiego, co opóźniało zakończenie kontroli.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Górska Sędziowie sędzia WSA Renata Kantecka sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Spółki A na przewlekłe prowadzenie przez Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego postępowania w sprawie podatku od towarów i usług oddala skargę.
W. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (dalej jako Spółka, skarżąca), reprezentowana przez pełnomocnika doradcę podatkowego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie kontroli celnoskarbowej nr 378000-CKK6.500.16.2021 prowadzonej w zakresie przestrzegania przepisów prawa podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące w okresie od października do grudnia 2019r.
Spółka wniosła o:
1) zobowiązanie organ do merytorycznego zakończenia wskazanej sprawy w terminie 7 dni od dnia doręczenia akt organowi;
2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych;
3) rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym;
4) stwierdzenia rażącego naruszenia art. 139 § 1 oraz 120, art. 121 § 1, art. 124, art. 125 § 1, art. 129 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 1540 ze zm., dalej jako O.p.) oraz art. 2 i art. 7 Konstytucji RP przez organ prowadzący postępowanie.
Zarzucając Naczelnikowi Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Olsztynie (dalej jako organ, Naczelnik) naruszenie: art. 120, art. 121 § 1, art. 124, art. 125 § 1, art. 129 art. 139 § 1, art. 140 § 1 O.p. oraz art. 2 i 7 Konstytucji przez rażące naruszenie terminów załatwienia sprawy.
W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 16 czerwca 2021 r. Naczelnik rozpoczął kontrolę celno-skarbową w sprawie podatku od towarów i usług za okres od października do grudnia 2019 r. Postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2021 r. przedłużono termin do załatwienia sprawy do dnia 8 listopada 2021 r.
Zdaniem Spółki z rażącym naruszeniem terminu postanowieniem dnia 16 grudnia 2021 r. (doręczonego w dniu 30 grudnia 2021 r.) przedłużono termin do załatwienia sprawy do dnia 10 stycznia 2022 r. Ponieważ termin do załatwienia sprawy upłynął z dniem 8 listopada 2021 r. i nie został przed jego upływem przedłużony, organ utracił prawo do dalszego prowadzenia postępowania. Pomimo upływy terminu do załatwienia sprawy organ proceduje w sprawie bez podstawy prawnej, co stanowi rażące naruszenie wskazanych w petitum skargi przepisów prawa, w tym zasady państwa prawa (zasady zaufania podatnika do organów państwa i stanowionego prawa) oraz zasady legalizmu.
Wskazując na treść art. 139 O.p., określającego terminy załatwiania spraw podatkowych podniesiono, że termin 2-miesięczny dotyczy wyłącznie spraw szczególnie skomplikowanych. Skoro ustawodawca rozróżnił w przepisie dwa terminy - miesięczny i 2-miesięczny, wskazując iż ten drugi dot. wyłącznie spraw szczególnie skomplikowanych, to należy przyjąć, że organ podatkowy przy pierwszym przedłużeniu terminu, tj. przed upływem miesięcznego terminu, ma obowiązek wskazać w postanowieniu przedłużającym termin, że konkretna sprawa jest skomplikowana i wykazać to ponad wszelką wątpliwość. W ocenie podatnika nie jest możliwe automatyczne przedłużenie terminu do załatwienia sprawy o 2 miesiące w ramach terminu 2-miesięcznego, bez uprzedniego spełnienia wskazanych warunków.
Tym samym, zdaniem Spółki, w niniejszym przypadku doszło do naruszenie wielu zasad: praworządności, zaufania podatnika do organu (państwa prawa), szybkości postępowania, przekonywania czy czynnego udziału podatnika w sprawie, które muszą dla organu rodzić negatywne konsekwencje. Ich bowiem brak będzie nie tylko przyzwoleniem na dalsze lekceważenie prawa przez organy stosujące prawo i obowiązane do stania na jego straży, ale także na nieliczenie się organów ze słusznym interesem podatnika, zainteresowanego szybkim załatwieniem sprawy. Nie wolno zapominać, że długi czas trwania postępowania powoduje, że podatnik przez ten czas pozostaje w nieustannej dyspozycji organu (zamiast skupić się na prowadzeniu biznesu) i musi reagować na każde jego wezwanie.
W dniu 4 listopada 2021 r. podatnik wniósł do organu podatkowego II instancji ponaglenie na nieterminowe załatwienie sprawy. Organ II instancji uznał ponaglenie za bezzasadne, nie dostrzegając tak wielu wad w postępowaniu organu I instancji. Skoro termin do załatwienia sprawy upłynął w dniu 8 listopada 2021 r. działania organu podjęte po tym terminie rażąco naruszają przepisy obowiązującego prawa, zwłaszcza zasadę legalizmu. Z judykatury administracyjnej a także z doktryny prawa podatkowego wynika, że nie można przedłużyć terminu, który upłynął. Zatem kolejne postanowienia przedłużające termin do załatwienia sprawy nie mogły wejść do obrotu prawnego, a organ rażąco narusza termin do załatwienia sprawy, podważając do siebie zaufanie podatnika. Powyższe dowodzi, że organ dopuścił się rażącej obrazy przepisów obowiązującego prawa, a uchybienia organu opisane powyżej powodują dla podatnika ujemne następstwa, pomimo, że działał w dobrej wierze i w zaufaniu do organu prowadzące sprawę.
W odpowiedzi na powyższą skargę organ wniósł o jej oddalenie, przedstawiając przebieg postępowania administracyjnego, z którego wynika, że kontrolę celno-skarbową wobec Spółki w zakresie przestrzegania przepisów prawa podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące w okresie od października do grudnia 2019r., wszczęto w dniu 16.06.2021r. na podstawie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli celno-skarbowej z dnia 8.06.2021r., wydanego przez Naczelnika.
Organ podał, że Spółka, zgodnie z odpisem pełnym Krajowego Rejestru Sądowego z 27.09.2021r., została zarejestrowana w dniu [...] 2017r. Od dnia 25.04.2017r. nastąpiła zmiana nazwy firmy spółki, tj. od tego dnia Spółka działa pod firmą W. Pierwszym wspólnikiem i Prezesem Zarządu spółki był M. W., w dniu 18.05.2017r. wykreślono go jako Prezesa Zarządu spółki i wspólnika a wpisano G. W. - jako Prezesa i I. W. -jako wspólnika. Od dnia 25.03.2020r. funkcję Prezesa Zarządu pełni I. W.. Kapitał zakładowy Spółki wynosi 5.000. Przedmiotem przeważającej działalności Spółki jest działalność agencji reklamowych, pozostałym - działalność związana z reprezentowaniem mediów, działalność fotograficzna, działalność związana z produkcją filmów, nagrań wideo i programów telewizyjnych oraz badanie ryku i opinii publicznej. Faktyczną działalnością Spółki jest prowadzenie [...] drużyny wyścigowej.
Następnie organ wskazał i wymienił szczegółowo czynności dowodowe i wyjaśniające wykonane w okresie trwania zaskarżonego postępowania.
Dodatkowo Naczelnik podkreślił, że zgromadzone dotychczas dowody wykazały, że w kontrolowanym okresie Spółka zaewidencjonowała w rejestrach zakupu VAT za październik i listopad 2019r. oraz przyjęła do rozliczenia podatku od towarów i usług za te miesiące siedem faktur wystawionych przez firmę K., co do których istnieje podejrzenie, że są nierzetelne. Łączna wartość tych faktur wynosi netto 3.115.000 zł, VAT 716.450 zł. Z treści ww. faktur wynika, że przedmiotem sprzedaży na rzecz Spółki miała być obsługa logistyczna i transportowa imprez sportowych oraz usługi marketingu i reklamy Teamu na imprezach, które miały mieć miejsce w kwietniu 2019r., maju i czerwcu 2019r. Za wnioskiem, że ww. faktury mogą być nierzetelne, przemawia materiał dowodowy otrzymany od innych organów podatkowych, prowadzących kontrole podatkowe wobec rzekomych dostawców przedmiotowych usług, które nie zostały do dzisiaj zakończone. I tak: ze zgromadzonych dowodów w toku kontroli podatkowej prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Pruszkowie wobec K. O. wynika, że usługi mające być przedmiotem sprzedaży na rzecz Spółki, miały zostać zakupione przez K. od A. S. Wobec firmy A. S. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Zielonej Górze prowadzi kontrolę podatkową, Z przekazanych przez rzeczony organ dowodów zebranych w tej kontroli wynika, że firma A. S. mogła posługiwać się nierzetelnymi fakturami zakupu i wystawiać fikcyjne faktury sprzedaży. Usługi będące przedmiotem sprzedaży do K., firma A. S. miała nabyć od firmy K. Sp. z o.o.,, która w rzeczywistości nie prowadziła działalności gospodarczej a trudniła się wystawianiem fikcyjnych faktur.
Odnośnie dokumentacji źródłowej Spółki wskazano, że nie została ona udostępniona przez Spółkę organowi. Kontrolujący kontaktowali się w sprawie pozyskania dokumentów z biurem rachunkowym jednakże otrzymali jedynie informację o przekazaniu jej w lutym 2021r. Spółce a ta – prokuraturze. Z uwagi na bezskuteczne próby telefonicznego skontaktowania się z Prezesem Spółki, poproszono pracownika biura rachunkowego o przekazaniu prośby o kontakt telefoniczny. Ze strony Spółki takiego kontaktu nie było, jednakże za pośrednictwem biura rachunkowego Spółka przekazała w dniu 30.06.2021r. pismo z dnia 28.06.2021r., w którym poinformowała, że nie posiada dokumentów księgowych stanowiących przedmiot kontroli, ponieważ zostały one przekazane do innych czynności sprawdzających. Zadeklarowała jednocześnie, że w momencie ich zwrotu zgłosi niezwłocznie gotowość przekazania ich kontrolującym.
W związku z brakiem dokumentacji źródłowej Spółki oraz z uwagi na bierną postawę strony, która nie wyjaśniła, komu przekazała dokumentację źródłową za kontrolowany okres, kontrolujący z własnej inicjatywy podjęli próby ustalenia, której prokuraturze została ona wydana. Niezależnie, do akt innej kontroli celno-skarbowej prowadzonej przez organ, wobec Spółki W1. S.A. w W. (podmiot powiązany osobowo ze Spółką, dalej jako Spółka 2), w dniu 16.08.2021r. wpłynęło pismo z dnia 11.08.2021r. Komendy Wojewódzkiej Policji z siedzibą w Radomiu, którego treść potwierdziła, że dokumentacja źródłowa Spółki została zabezpieczona przez Prokuraturę Okręgową w Płocku na potrzeby prowadzonego śledztwa sygn. akt PO II Ds. 4.2020. W związku z tym organ wystąpił pismem z dnia 10.09.2021r. do prokuratora o wyrażenie zgody na udostępnienie dowodów zgromadzonych w ramach śledztwa, umożliwienia wykonania kserokopii wybranych dowodów oraz o wyrażenie zgody na włączenie ich do akt sprawy. Zgoda w tym zakresie została udzielona i w dniu 15.10.2021r. kontrolujący w Komendzie Wojewódzkiej Policji w Radomiu zapoznali się z dowodami zgromadzonymi w aktach śledztwa. Otrzymane dowody z akt śledztwa zostały wyłączone z akt sprawy z uwagi na brak zgody prokuratora na udostępnienie ich stronie.
Dowody źródłowe Spółki za kontrolowany okres organ otrzymał dopiero w dniach 5 i 13.01.2022r., ponieważ do końca 2021r. funkcjonariusze Policji dokonywali ich protokolarnych oględzin przy udziale pełnomocnika Spółki 2, co wydłużało czas oględzin z uwagi na dostosowanie terminu czynności. Dowody te w postaci skanów przekazano organowi na nośniku (płyta CD) oraz kserokopii. Wskazano, że dopiero od momentu otrzymania dowodów źródłowych a więc od dnia 5 i 13.01.2022r. organ ma możliwość ich porównania z zapisami w ewidencjach księgowych oraz przeprowadzenia pełnej ich analizy w celu wyjaśnienia wszelkich kwestii związanych z przebiegiem transakcji zakupu/sprzedaży pomiędzy Spółką a jej kontrahentami i ustalić prawidłowy w sprawie stan faktyczny, a w zależności od uzyskanych wyników będzie mógł podjąć ewentualnie dalsze środki dowodowe.
W związku z otrzymanymi dotychczas dowodami źródłowymi organ zamierza przesłuchać świadków i stronę na okoliczność dokonanych w toku ww. czynności ustaleń, a w zależności od treści tych dowodów podjąć ewentualnie inne czynności dowodowe, niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Istotne w sprawie jest to, że zakończenie kontroli celno-skarbowej wobec Spółki było i jest nadal uzależnione od zakończenia kontroli prowadzonych przez inne organy wobec bezpośredniego i pośredniego dostawcy usług dla Spółki, tj, wobec K. O. oraz A. S.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z Dz.U z 2021r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Kontrola sądu sprowadza się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności.
Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a.). Ponadto - w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. - sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala (art. 151 p.p.s.a.).
Dodatkowo wyjaśnić należy, że przedmiotowa skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Oznacza to, że w przypadku takiej skargi w obecnym stanie prawnym skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony.
Zakwalifikowanie postępowania organu, jako dotknięte przewlekłością jego prowadzenia w określonej dacie, a datą tą będzie data orzekania przez Sąd - wymaga gruntownego zbadania sprawy pod wieloma względami. Dokonania oceny czynności procesowych, analizy faktów i okoliczności zależnych od działania organu i jego pracowników oraz stanu zastoju procesowego sprawy wynikającego z zaniechania lub wadliwości działań podejmowanych przez strony lub innych uczestników postępowania. Badanie to musi obejmować całą aktywność lub jej brak w prowadzonym przez ten organ postępowaniu, przez które rozumieć należy czas od jego wszczęcia aż do wydania ostatecznej decyzji. (por. wyrok NSA z 17 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 1343/20).
Przechodząc do meritum sprawy należy wskazać, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, s. 86; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt IV SAB/Wr 66/09). Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 37). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności.
Natomiast przewlekłe prowadzenie postępowania, w świetle orzecznictwa, wystąpi z reguły wówczas, gdy w określonym przepisami terminie organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, jednakże mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności, ponieważ prowadzi postępowanie w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu lub podejmuje czynności pozorne czy też zbędne. O przewlekłości postępowania można mówić, gdy postępowanie jest prowadzone opieszale, niesprawnie i nieskutecznie, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym. W związku z tym, w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie ze skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej sąd administracyjny bada, czy podejmowane przez organ czynności zmierzają do należytego i szybkiego załatwienia sprawy, w jakich odstępach czasu są one podejmowane, a także czy nie są to czynności pozorne, przedłużające postępowanie i nie prowadzące w istocie do wydania stosownego rozstrzygnięcia. Oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można abstrahować od jej charakteru (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lipca 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 202/13, CBOSA). Rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o następujące kryteria: złożoność sprawy, postawa samego skarżącego i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego. W sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów, obowiązkiem organu jest sprawne prowadzenie postępowania dowodowego (co nie zawsze znaczy szybkie), zmierzające do ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy.
W przedmiotowej sprawie w uzasadnieniu skargi skarżący podnosi, że w prowadzonej kontroli celno-skarbowej wszczętej 16.06.2021r., dwukrotnie przedłużano termin do załatwienia sprawy, tj. - postanowieniem z dnia 27.08.2021r. przedłużono termin do załatwienia sprawy do dnia 8.11.2021r., - postanowieniem z dnia 16.12.2021r. (doręczonym 30.12.2021r.), z rażącym naruszeniem terminu, przedłużono termin do załatwienia sprawy do 10.01.2022r. Zdaniem pełnomocnika termin do załatwienia sprawy upłynął z dniem 8.11.2021r. i nie został przed jego upływem przedłużony, w związku z czym organ utracił prawo do dalszego prowadzenia postępowania. Podał dalej, że pomimo upływu terminu do załatwienia sprawy organ proceduje w sprawie bez podstawy prawnej, co stanowi rażące naruszenie wskazanym w petitum skargi przepisów praw, w tym zasady państwa prawa (zasady zaufania podatnika do organów państwa i stanowionego prawa) oraz zasady legalizmu.
W ocenie Sądu argumentacja prezentowana przez skarżącego sprowadzająca się do uznania, że w sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania nie zasługuje na uwzględnienie. Szybkość postępowania nie może być realizowana kosztem wnikliwości, w związku z czym obowiązek wnikliwego działania został wymieniony przez ustawodawcę na pierwszym miejscu. Natomiast postawa organu, ukierunkowana wyłącznie na szybkie załatwienie sprawy, stałaby w sprzeczności z pozostałymi zasadami wynikającymi z ustawy Ordynacja podatkowa.
W ocenie Sądu wnikliwa i wszechstronna analiza akt sprawy, przedstawiona chronologia podjętych przez organ czynności, wobec skarżącej Spółki dowodzą, że organ nie prowadzi przedmiotowej kontroli w sposób przewlekły. Akta sprawy dowodzą też, że gromadzony sukcesywnie materiał dowodowy był niezwłocznie poddany analizie, co uzasadniają prowadzone kolejne czynności w postępowaniu dowodowym. W sprawie pomimo złożoności i obszerności materiału dowodowego oraz prowadzonych czynności występuje ukierunkowanie i koncentracja zbieranego materiału dowodowego.
W zaskarżonej sprawie o każdym przypadku niezakończenia kontroli celno-skarbowej we właściwym terminie organ zawiadamiał stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu oraz wskazując nowy termin załatwienia sprawy, tj.
1. zawiadomieniem z dnia 27.08.2021r. organ poinformował, że kontrola celno-skarbowa nie zostanie zakończona w terminie wynikającym z upoważnienia do przeprowadzenia kontroli celno-skarbowej z dnia 8.06.2021r., tj. do dnia 8.09.2021r. z uwagi na konieczność przeprowadzenia dalszych czynności dowodowych i wyjaśniających celem ustalenia stanu faktycznego sprawy. Nowy termin zakończenia kontroli celno-skarbowej określono do dnia 8.11.2021r. (k. 188 i n.);
2. zawiadomieniem z dnia 4.11.2021r. - z uwagi na konieczność przeprowadzenia dalszych 10 czynności dowodowych i wyjaśniających celem ustalenia stanu faktycznego sprawy wyznaczono nowy termin zakończenia kontroli celno-skarbowej do dnia 10.01.2022r. (k. 336 i n.);
3. zawiadomieniem z dnia 16.12.2021r. - z uwagi na konieczność przeprowadzenia dalszych czynności dowodowych i wyjaśniających celem ustalenia stanu faktycznego sprawy wyznaczono nowy termin zakończenia kontroli celno-skarbowej do dnia 10.03.2022r. (k. 362 i n.).
Podkreślić należy, iż przedstawiane w zawiadomieniach przyczyny niezałatwienia sprawy w terminie były istotne i prawdziwe. Organ w tym czasie podejmował czynności i gromadził materiał dowodowy, a pozyskanie dokumentów z akt śledztwa w postaci dokumentacji źródłowej Spółki było konieczne dla dokonania ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy, natomiast okres oczekiwania na te dowody był niezależny od organu.
W świetle powyższego uznać należy za chybiony zarzut pełnomocnika o rażącym naruszeniu przepisów obowiązującego prawa, zwłaszcza zasady legalizmu, poprzez działania organu podjęte po dniu 8.11.2021r.
Wbrew twierdzeniu pełnomocnika w skarżonej kontroli celno-skarbowej nie było sytuacji, że zawiadomienie o przedłużeniu tej kontroli wystosowano do strony po upływie wyznaczonego terminu do zakończenia kontroli. W sprawie przedłużenia terminu zakończenia kontroli celno-skarbowej zostały wydane trzy zawiadomienia w dniach: 27.08.2021r., 4.11.2021r. oraz 16.12.2021r., przedłużające termin odpowiednio do: 8.11.2021r., 10.01.2022r. i 10.03.2022r. Pierwsze z nich zostało doręczone Spółce a pozostałe dwa pełnomocnikowi, o czym bezsprzecznie świadczą potwierdzenia ich odbioru znajdujące się w aktach sprawy (k. 189a, 338a, 364a).
Sąd w pełni podziela stanowisko organu zaprezentowane w odpowiedzi na skargę, że w okresie trwania zaskarżonego postępowania, pomimo otrzymania dokumentacji źródłowej Spółki po ponad półrocznym okresie od wszczęcia kontroli, przeprowadzono szereg czynności dowodowych i wyjaśniających i tak:
1. w okresie od 16.06.2021r. do 30.06.2021r. organ (pracownicy organu):
- przesłał skarżącej upoważnienie do przeprowadzenia kontroli celno-skarbowej 11.06.2021r.,
- sporządził zestawienie danych wykazanych przez spółkę w kontrolowanym okresie na podstawie bazy RemDat,
- kontaktował się telefonicznie oraz mailowo z pracownikiem biura rachunkowego, w celu przygotowania dokumentacji źródłowej do pobrania przez kontrolujących, wystąpiono pismem z 29.06.2021r. do tego biura o przekazanie danych w postaci elektronicznej (plikówJPK w strukturach JPK_KR, -1PK_WB, JPK_MAG, JPK_FA) oraz ewidencji prowadzonych na potrzeby rozliczeń podatku od towarów usług za kontrolowane miesiące (29 – 30.06.2021r.),
- związku z uzyskaniem informacji od pracownika biura rachunkowego, że dokumenty Spółki zostały przekazane do Prokuratury, wystąpił z pismem do Spółki o poinformowanie komu, na jakiej podstawie i kiedy została przekazana dokumentacja księgowa spółki, oraz o przesłanie dowodu przekazania/wydania przedmiotowej dokumentacji i podanie sygnatury sprawy wraz z określeniem prokuratury (29 – 30.06.2021r.);
2. w okresie od 6.07.2021r. do 4.08.2021r. organ:
- wydał postanowienie o włączeniu do akt sprawy dowodów zgromadzonych w aktach równolegle prowadzonej kontroli celno-skarbowej Nr 378000-CKK6.500.20.2020 wobec Spółki 2, stanowiące m.in. materiały dowodowe otrzymane od organów podatkowych prowadzących kontrole podatkowe wobec bezpośredniego i pośrednich dostawców usług dla kontrolowanej Spółki (06.07.2021r.),
- wydał postanowienie o włączeniu do akt sprawy dowodów (09.07.2021r.),
- otrzymał z biura rachunkowego żądane dokumenty (Urzędowe Potwierdzenie Odbioru dot. plików JPK złożonych przez Spółkę oraz rejestry VAT w postaci elektronicznej) 12.07.2021r. i 22.07.2021r.,
- ponownie wystąpił z pismem do Prezes Zarządu spółki o wskazanie komu, kiedy i na jakiej podstawie wydano dokumentację księgową Spółki wraz z podaniem sygnatury sprawy i wskazania prokuratury (26.07.2021r.), informację, że dokumenty zostały przekazane do Prokuratury Okręgowej w Płocku uzyskano w dniu 16.08.2021r. z Komendy Wojewódzkiej w Radomiu w toku kontroli celno-skarbowej prowadzonej wobec Spółki 2
- nagrał płytę i odczytał ją oraz i wygenerował sumy kontrolne (02.08.2021r.),
- wysłano pismo do Spółki przekazujące adnotację z odczytu danych (04.08.2021r.),
3. w okresie od 27.08.2021r. do 6.10.2021r. organ:
- wydał zawiadomienie o przedłużeniu terminu zakończenia kontroli celno-skarbowej (27.08.2021r.),
- wystąpił w dniu 10.09.2021r. do Prokuratury Okręgowej w Płocku o zgodę na udostępnienie akt śledztwa PO II Ds. 4.2020 i włączenia kopii tych akt do akt sprawy (organ nie uzyskał zgody na udostępnienie ich stronie), odpowiedz otrzymano 04.10.2021r.,
- wystąpił do właściwego dla Spółki organu podatkowego ws. udzielenia informacji o płatnościach podatku (24.09.2021r.), odpowiedz otrzymano 30.09.2021r.,
- otrzymał z biura rachunkowego skarżącej ewidencję środków trwałych Spółki, po uprzednim pisemnym wystąpieniu (29.09.2021r., 06.10.2021r.),
4. w okresie od 14.10.2021r. do 19.10.2021r. organ;
- otrzymał pełnomocnictwo od doradcy podatkowego do reprezentowania Spółki (14.10.2021r.),
- 15.10.2021r. dokonał zmiany w upoważnieniu do przeprowadzenia kontroli celno-skarbowej poprzez upoważnienie pracownika,
- 15.10.2021r. zapoznał pełnomocnika z aktami sprawy,
- 15.10.2021r. w siedzibie Komendy Wojewódzkiej Policji z/s w Radomiu pracownik organu zapoznał się z aktami śledztwa PO lI Ds. 4.2020 i sporządził kopie wybranych dowodów, które z uwagi na treść Zarządzenia Prokuratora o braku zgody na udostępnienie dowodów stronie wyłączono z akt sprawy postanowieniem z 19.10.2021r.,
5. w okresie od 4.11.2021r. do 9.02.2022r. organ:
- 4.11.2021r. wydał zawiadomienie o przedłużeniu terminu zakończenia kontroli celno-skarbowej,
- 8.11.2021r. udzielił pełnomocnikowi odpowiedzi na pismo (z dnia 4.11.2021r.) w sprawie doręczeń,
- otrzymał ponaglenie pełnomocnika na niezakończenie kontroli celno-skarbowej w określonym w zawiadomieniu terminie (8.11.2021r.),
- otrzymał pismo z Komendy Wojewódzkiej Policji z/s w Radomiu informujące o możliwym terminie przekazania dokumentacji źródłowej Spółki (10.11.2021r. i 15.11.2021r.),
- otrzymał postanowienie Prokuratora ws. udzielenia informacji i przekazania dokumentów kontroli (15.11.2021r.), które wykonano, wystąpiono pismem do organu podatkowego (właściwego dla Spółki za okres objęty kontrolą) o informacje dotyczące wpłaty podatku od towarów i usług (3.12.2021r.),
- otrzymał postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z 2 grudnia 2021r., uznające ponaglenie za nieuzasadnione,
- wydał w dniu 16.12.2021r. zawiadomienie o przedłużeniu terminu zakończenia kontroli celnoskarbowej,
- otrzymał z Komendy Wojewódzkiej w Radomiu płytę CD z nagranymi skanami dokumentacji źródłowej Spółki (05.01.2022r.) i dodatkowe dokumenty(13.01.2022r.), którą wyłączono z akt sprawy dwoma postanowieniami z uwagi na brak zgody Prokuratora na udostępnienie dowodów z akt śledztwa stronie (05.01.2022r. i 20.01.2022r.),
- wystąpił do Prokuratora z wnioskiem o wyrażenie zgody na udostępnienie Spółce dowodów (26.01.2022r.), otrzymał od pełnomocnika pismo ws. żądania udostępnienia dowodów wyłączonych z akt sprawy (26.01.2022r.),
- 03.02.2022r. przeprowadził czynności sprawdzające u kontrahenta Spółki udokumentowane protokołem,
- wystąpił z pismem do kontrahenta ws. udzielenia informacji o zawartych transakcjach (04.02.2022r.),
- wydał postanowienia, w tym o odmowie Spółce wglądu do dokumentów wyłączonych z akt (09.02.2022r.).
W świetle powyższych rozważań należy zatem stwierdzić, że prowadzone przez organ postępowanie na dzień składania skargi nie miało charakteru przewlekłego, jak również nie można uznać, że organ pozostawał w bezczynności.
Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, nie zasługują na uwzględnienie zarzuty zawarte w skardze dotyczące naruszenia przez organ art. 120, art. 121 § 1, art. 124, art. 125 § 1, art. 129 art. 139 § 1, art. 140 § 1 O.p. oraz art. 2 i 7 Konstytucji na skutek rażącego naruszenie terminów załatwienia sprawy.
W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło