I SO/Ol 2/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Pierechod (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zofia Skrzynecka Sędzia WSA Renata Kantecka po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2012 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia A. o wyłączenie sędziów i referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku w sprawie ze skargi Stowarzyszenia A. (sygn. akt I SA/Bk 472/11) na informację Zarządu Województwa z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie przyznania dotacji postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie od rozpoznania tej sprawy sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku: Ireneusza Henryka Darmochwała, Grażyny Gryglaszewskiej, Stanisława Prutisa, Małgorzaty Roleder, Anny Sobolewskiej - Nazarczyk, Elżbiety Trykoszko, Danuty Tryniszewskiej - Bytys, Mirosława Wincenciaka, Mieczysława Markowskiego, Wojciecha Stachurskiego, Sławomira Presnarowicza, Urszuli Barbary Rymarskiej, Jacka Pruszyńskiego, Piotra Pietrasza oraz referendarzy sądowych WSA w Białymstoku: Tomasza Oleksickiego i Barbary Romanczuk. W dniu 13 grudnia 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wpłynęła skarga Stowarzyszenia A. na informację Zarządu Województwa z dnia "[...]", nr "[...]". Skarga ta została zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Bk 472/11. W dniu 5 stycznia 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wpłynęło pismo Stowarzyszenia A., w którym zawarto między innymi wniosek o wyłącznie od rozpoznania w sprawie o sygn. akt I SA/Bk 472/11 sędziów WSA w Białymstoku: Prezesa WSA Przewodniczącego II Wydziału Ireneusza Henryka Darmochwała, Grażyny Gryglaszewskiej, Mieczysława Markowskiego, Piotra Pietrasza, Sławomira Presnarowicza, Jacka Pruszyńskiego, Stanisława Prutisa, Małgorzaty Roleder, Urszuli Barbary Rymarskiej, Anny Sobolewskiej - Nazarczyk, Wojciecha Stachurskiego, Elżbiety Trykoszko, Danuty Tryniszewskiej - Bytys, Mirosława Wincenciaka (orzekającego poprzednio w SKO) oraz referendarzy: Tomasza Oleksickiego i Barbary Romanczuk, którzy orzekając w sprawach z wniosków Stowarzyszenia działali na jego niekorzyść "prawdopodobnie z naruszeniem prawa". Jako uzasadnienie wskazano np. odmawianie Stowarzyszeniu prawa do bezpłatnej pomocy pełnomocnika z urzędu i całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych, jak również brak wyłączenia sędziego WSA Stanisława Prutisa pomimo braku jego bezstronności w sprawie np. Kampusu Uniwersytetu w B., którego jednocześnie pracownikiem jest ten sędzia i orzekał prawdopodobnie na korzyść swojego pracodawcy Uniwersytetu w B. z oczywistym naruszeniem prawa i etyki. Wskazani we wniosku o wyłączenie Sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku: Ireneusz Henryk Darmochwał, Elżbieta Trykoszko, Danuta Tryniszewska - Bytys, Grażyna Gryglaszewska, Anna Sobolewska - Nazarczyk, Małgorzata Roleder, Stanisław Prutis, Mirosław Wincenciak, Mieczysław Markowski, Wojciech Stachurski, Sławomir Presnarowicz, Urszula Barbara Rymarska, Jacek Pruszyński oraz referendarze: Barbara Romanczuk i Tomasz Oleksicki złożyli do akt sprawy oświadczenia (k. 31-45 akt sąd. o sygn. I SA/Bk 472/11), w których wskazali, że nie istnieją żadne okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywoływać uzasadnioną wątpliwość co ich bezstronności w sprawie. Oświadczenia takiego nie złożył jedynie sędzia WSA Piotr Pietrasz, który został powołany na stanowisko Naczelnika Wydziału w Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Postanowieniem z dnia 21 lutego 2012 r. (sygn. akt II GW 3/12) Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie do rozpoznania wniosku Stowarzyszenia A. o wyłączenie sędziów i referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Wniosek o wyłączenie sędziów i referendarzy uznać należy za niezasadny. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową prawidłowego rozpoznania sprawy. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami odnoszącymi się do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Dlatego wyłączenie sędziego następuje nie tylko z mocy samego prawa w sytuacjach przewidzianych w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r. poz. 270) zwanej dalej: ustawą p.p.s.a., jak również wówczas, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie - art. 19 tej ustawy. W takim przypadku wyłączenie może nastąpić na żądanie sędziego lub na wniosek strony. Należy wskazać, iż strona obowiązana jest uprawdopodobnić przyczynę wyłączenia we wniosku zgłoszonym do sądu. W rozpoznawanej sprawie brak jest istnienia którejkolwiek z przesłanek przewidzianych w art. 18 ustawy p.p.s.a. obligatoryjnego wyłączenia wskazanych sędziów oraz na zasadzie art. 24 § 1 tej ustawy wskazanych referendarzy sądowych. Wnioskodawcy należy wyjaśnić, iż jego przeświadczenie o działaniu wskazanych sędziów i referendarzy na jego niekorzyść, jak to określono "prawdopodobnie z naruszeniem prawa" nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej, w myśl art. 19 ustawy p.p.s.a., ich wyłączenie od orzekania w tej sprawie. Oceny tej nie może zmienić subiektywne przekonanie wnioskującego o takim działaniu na niekorzyść strony na skutek niekorzystnego rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy przyznania prawa do pełnomocnika z urzędu oraz całkowitego zwolnienia z kosztów sądowych, czy też braku wyłączenia sędziego NSA Stanisława Prutisa od rozpoznania sprawy m.in. Kampusu Uniwersytetu w B., bowiem nie jest dopuszczalne żądanie wyłączenia sędziów orzekających w sprawie tylko z tego powodu, iż nie uwzględnili wniosku Stowarzyszenia w innych postępowaniach sądowych. Niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia w tej materii nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziów. Taki pogląd wyrażony został w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2008 r. sygn. akt I OZ 665/08 (dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) i Sąd rozpoznający tę sprawę pogląd ten podziela. Prawidłowość podejmowanych w tym zakresie rozstrzygnięć, podlega kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego i tylko w tym trybie dopuszczalne jest kwestionowanie niekorzystnych rozstrzygnięć sądu wojewódzkiego. Podkreślić także należy, że zarzut zgłoszony we wniosku nie został poparty żadnymi dowodami. Subiektywne przekonanie wnioskodawcy, iż sędziowie orzekający w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Białymstoku w innych sprawach wnioskodawcy podejmują niekorzystne działania na jego rzecz "prawdopodobnie z naruszeniem prawa" jest twierdzeniem całkowicie gołosłownym bez przedstawienia obiektywnych przesłanek uzasadniających takie stwierdzenie. A jak już wcześniej wskazano fakt podejmowania rozstrzygnięć w innych sprawach Stowarzyszenia nie stanowi podstawy do ich wyłączenia od rozpoznania kolejnej sprawy, w której stroną jest Stowarzyszenie. W tym miejscu wyjaśnić również wypada, iż okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca sama podejrzliwość wnioskodawcy, bądź utrata zaufania do bezstronności sędziego wynikająca z samego przeczulenia strony lub subiektywnego odczucia. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie wnioskodawcy o niekorzystnych działaniach podejmowanych przez sędziów lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania co do bezstronności sędziów. Wyłączenie sędziego, o którym mowa w art. 19 ustawy p.p.s.a. ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (por. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 lutego 2008 r. sygn. akt II FZ 60/08, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W odniesieniu do sędziego WSA Piotra Pietrasza Sąd oddalił wniosek o jego wyłączenie wobec ustalenia, iż sędzia ten został delegowany do Naczelnego Sądu Administracyjnego i nie orzeka już w WSA w Białymstoku, wobec czego brak jest podstaw do zaistnienia w stosunku do tego sędziego przesłanek z art. 18 i art. 19 ustawy p.p.s.a., gdyż wniosek o wyłączenie sędziego może być złożony jedynie w stosunku do sędziego orzekającego w danym sądzie wojewódzkim. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 19 w związku z art. 22 § 1 i § 2 oraz art. 24 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek Stowarzyszenia A. o wyłączenie sędziów i referendarzy WSA w Białymstoku, oddalił jako niezasadny