II SA 1516/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska Sędzia WSA Hanna Raszkowska Asesor WSA Beata Jezielska (spr.) Protokolant Karolina Alboszta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2004 r. sprawy ze skargi Z. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie rejestracji pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia "[...]" r.; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 20 złotych (dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 2 II SA 1516/02 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 3 grudnia 2001 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wznowiło na wniosek Z. N. postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną tegoż Kolegium z dnia 15 maja 2000r. nr "[...]" stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta z dnia 3 czerwca 1998r. w sprawie rejestracji samochodu ciężarowo-uniwersalnego marki F, zarejestrowanego na E. K. W uzasadnieniu podano, iż jako przyczynę wznowienia wnioskodawczyni wskazała, iż będąc stroną bez swojej winy nie brała w postępowaniu. Decyzją nr "[...]" z dnia 7 stycznia 2002r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło uchylenia wyżej określonej własnej decyzji z dnia 15maja2000r. W uzasadnieniu podano, iż zgodnie z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W pojęciu interesu prawnego mieszczą się obowiązki i uprawnienia wynikające z przepisów prawa. Musi zatem istnieć przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby lub żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej jednostki. Ocena charakteru interesu prawnego w konkretnej sprawie należy do organu administracji i dokonywana jest przez ocenę w świetle prawa materialnego określonych interesów podmiotów jako stron w danej sprawie. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli stan w którym wnioskodawca jest zainteresowany bezpośrednio rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego. W związku z tym w ocenie organu wnioskodawczyni ma jedynie interes faktyczny a nie prawny. Z tego względu organ odmówił uchylenia dotychczasowej decyzji Z. N. wniosła o ponowne rozpatrzenie jej wniosku, kwestionując ustalenia organu odnośnie braku interesu prawnego. Wyjaśniła, iż o decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego dowiedziała się z postanowienia Prezydenta Miasta K. w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie rejestracji należącego do niej pojazdu, który nabyła od E.K. W związku z tym niezrozumiałe są dla niej wywody organu o braku interesu prawnego, tym bardziej iż Kolegium wszczęło postępowanie na wniosek Urzędu Skarbowego w K. oraz Wydziału Komunikacji w K. przyznając tym organom prawa strony. Ponadto powołała się na treść pisma Ministra Finansów odnośnie rejestracji samochodów przerabianych na ciężarowe nabytych przed l stycznia 2001 r. Decyzją z dnia 11 marca 2002r. nr "[...]" wydaną po ponownym rozpatrzeniu wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy własną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, iż Kolegium podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w poprzedniej decyzji. Wyjaśniono, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zostało wszczęte z urzędu, a pisma organów wskazanych przez stronę potraktowano jedynie jako zawiadomienie. Odnosząc się do kwestii powołanego przez stronę stanowiska Ministra Finansów wyjaśniono, iż dotyczy ono jedynie interpretacji przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym. Wyjaśniono przy tym, iż Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego kwestionującego prawo podatnika do odliczenia podatku VAT naliczonego przy zakupie samochodu osobowego przerobionego na ciężarowy. Na tę decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę wniosła Z. N., zarzucając naruszenie przepisów prawa. Podała, iż zakupiony przez nią pojazd był wcześniej zarejestrowany jako samochód ciężarowy i jako taki został zarejestrowany także przez skarżącą. Strona podniosła, iż otrzymała dowód rejestracyjny i fakturę potwierdzający zakup samochodu ciężarowego. Sądziła zatem, iż pojazd spełnia wszystkie warunki techniczne wymagane dla samochodów ciężarowych, a rejestracja została dokona zgodnie z prawem. Skarżąca nie zlecała żadnych przeróbek technicznych w pojeździe. Dopiero z postanowienia Prezydenta Miasta K. o wznowieniu postępowania w sprawie rejestracji zakupionego przez nią pojazdu dowiedziała się, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność poprzedniej rejestracji nabytego przez nią samochodu, a ona jako właścicielka pojazdu nie brała udziału w tym postępowaniu. Skarżąca podniosła, iż nie zgadza się ze stanowiskiem Kolegium odnośnie braku przymiotu strony. Podniosła, iż działając w dobrej wierze nabyła pojazd i dokonała odliczenia z tego tytułu podatku VAT, zaś odmowa uznania jej za stronę postępowania, którego skutkiem będzie zmiana kwalifikacji należącego do niej pojazdu w postępowaniu podatkowym narazi stronę skarżącą na znaczne straty finansowe. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Stąd też pomimo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzeczenie zapadło w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie. Podnieść należy, iż w myśl art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego. W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, iż zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa. Organ administracji orzekający dwukrotnie w niniejszej sprawie uznał, iż skarżąca nie posiada przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją stwierdzającą nieważność decyzji o rejestracji pojazdu na rzecz osoby, od której skarżąca nabyła samochód. W ocenie organu ma ona bowiem w tej sprawie jedynie interes faktyczny, a nie prawny. W związku z tym odmówiono .uchylenia decyzji w trybie wznowieniowym powołując się na brak spełnienia przesłanki, o której mowa w art. 145 § l pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Stanowisko zaprezentowane przez organ administracji nie jest uzasadnione. Stosownie do art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie lub kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jak słusznie podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w pojęciu interesu prawnego mieszczą się uprawnienia i obowiązki wynikające z przepisów prawa. Przy czym zgodnie z powszechnie przyjmowanym w literaturze i orzecznictwie stanowiskiem chodzi tutaj o przepisy szeroko rozumianego prawa materialnego (nie tylko zatem prawa administracyjnego, ale także innych gałęzi w tym np. prawa cywilnego). Zważyć jednak należy, iż wniosek skarżącej dotyczył wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wydaniem decyzji w trybie stwierdzenia nieważności. W orzecznictwie zaś ukształtował się pogląd, iż w stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności (tak w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 112 stycznia 1994r. sygn. akt II SA 2164/92 opublki. ONSA 1995r. z. l póz. 32 oraz wyroku z dnia 3 grudnia 1996r. sygn. akt II SA/Gd 74/96 niepublik.). Z akt sprawy wynika, iż skarżąca nabyła przedmiotowy pojazd od E. K. w dniu 5 czerwca 1998r., zaś w dniu 30 lipca 1998r. dokonała jego rejestracji między innymi w oparciu o dowód rejestracyjny wydany jego zbywcy. Decyzja stwierdzająca nieważność decyzji o rejestracji pojazdu na rzecz E. K. została podjęta w dniu 15 maja 2000r. Nie ulega zatem żadnej wątpliwości fakt, iż chwili wydania wzmiankowanej decyzji skarżąca była już właścicielką przedmiotowego pojazdu., a w związku z tym korzystała z uprawnień do ochrony swojej własności. Miała ona zatem interes prawny w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji rejestracyjnej skierowanej do zbywcy pojazdu, gdyż dotyczyło ono bezpośrednio sfery jej uprawnień właścicielskich. Ponadto skarżąca uzyskała prawo do rejestracji pojazdu na swoją rzecz nie tylko w oparciu o zawartą umowę sprzedaży pojazdu, ale także decyzję o rejestracji pojazdu skierowaną do poprzedniego właściciela. Skutkiem zaś stwierdzenia nieważności poprzedniej rejestracji było wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji o rejestracji pojazdu na rzecz skarżącej. W związku z tym w ocenie Sądu skarżąca była stroną postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu na rzecz E. K. i mogła żądać wznowienia postępowania z tej przyczyny, iż bez swojej winy nie brała udziału w tym postępowaniu. Wobec powyższego uznać należy, iż zaskarżona decyzja a także decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 145 § l pkt l lit. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, zasądzając koszty stosownie do art. 200 tej ustawy. Sąd nie podejmował rozstrzygnięcia w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji (art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) ze względu na jej treść.