II SA 2192/03
WyrokWSA w Olsztynie2004-04-06
Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Hanna Raszkowska, Irena Szczepkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest skuteczne wycofanie rezygnacji z mandatu radnego po jej złożeniu, na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego, w sytuacji, gdy ustawa Ordynacja wyborcza nie przewiduje takiej możliwości?Ratio decidendi
Mandat radnego wygasa z mocy ustawy z chwilą złożenia pisemnego zrzeczenia się mandatu. Przepisy Ordynacji wyborczej regulują tę kwestię w sposób wyczerpujący i nie przewidują możliwości wycofania takiej rezygnacji. W związku z tym, przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące odwołania oświadczenia woli nie mają zastosowania w tej sytuacji, a stwierdzenie wygaśnięcia mandatu przez radę gminy ma charakter deklaratoryjny.Stan faktyczny
Rada Miasta podjęła uchwałę o wygaśnięciu mandatu radnego A. O. z powodu złożenia przez niego pisemnej rezygnacji. Radny złożył rezygnację 29 listopada 2002 r., a następnie 5 grudnia 2002 r. złożył pismo o jej wycofaniu, powołując się na przepisy Kodeksu cywilnego. Rada Miasta wniosła o oddalenie skargi, wskazując, że rezygnacja została złożona osobiście Przewodniczącemu Rady, a wygaśnięcie mandatu nastąpiło na skutek wezwania Wojewody.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk (sprawozdawca) Sędzia WSA Hanna Raszkowska Asesor WSA Irena Szczepkowska Protokolant Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi A. O. na uchwałę Rady Miasta z dnia "[...]" r., nr "[...]" w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego- - oddala skargę.
2 II SA 2192/03
Uzasadnienie
Dnia 28 kwietnia 2003r. Rada Miasta E. na podstawie art. 190 ust. l pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 16 lipca 1998r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (tekst jednolity: Dz. U. z 2003r. Nr 159, poz. 1547 ze zm.) podjęła uchwałę nr "[...]" w sprawie wygaśnięcia z dniem 29 listopada 2002r. mandatu radnego A. O.
Na wskazaną uchwałę skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył A. O. W skardze podniósł, iż w dniu 29 listopada 2002r. złożył w biurze Rady Miasta E. pisemną rezygnację z mandatu radnego Rady Miasta E. Skarżący wskazał, że w dniu 5 grudnia 2002r. złożył w biurze tejże Rady pismo, którym wycofał rezygnację z mandatu radnego. W skardze podkreślono, iż w okresie pomiędzy wskazanymi wyżej datami nie obradowała Rada Miasta. Informacja o zrzeczeniu się mandatu radnego nie dotarła także do radnych w sposób zwyczajowo przyjęty, tzn. nie złożono kserokopii rezygnacji do skrytek radnych. W skardze wywodzono dalej, że choć Ordynacja wyborcza jest aktem prawnym ,.lex specialis" w stosunku do Kodeksu cywilnego, to jednak w ustawie tej brak jest przepisu, który by wykluczał stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego, w szczególności zaś przepisów dotyczących unormowań związanych ze składaniem oświadczenia woli. Zdaniem skarżącego, Rada Miasta obraduje na sesjach. Skoro więc w trakcie pierwszej sesji w dniu 10 grudnia 2002r., podczas której miano podjąć uchwałę w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego, oświadczenie woli skarżącego o cofnięciu pisemnej rezygnacji z mandatu radnego dotarło w tym samym czasie, co pismo zawierające tę rezygnację, to w konsekwencji, z mocy art. 61 Kodeksu cywilnego należy przyjąć, że zrzeczenie się mandatu nie wywołało skutków prawnych. Uzasadniając to stanowisko skarżący powołał się na wskazany art. 61 k.c. podnosząc, że w przypadku, gdy odwołanie oświadczenia woli złożone przez składającego doszło do drugiej strony wcześniej lub równocześnie z oświadczeniem woli, to wówczas odwołanie oświadczenia woli jest skuteczne.
Odpowiadając na skargę Rada Miasta E. wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu podkreślono, iż w dniu 29 listopada 2002r. A. O. złożył osobiście na ręce Przewodniczącego Rady Miasta E. rezygnację z mandatu radnego. W dniu 31 marca 2003r. Wojewoda na podstawie art. 98a ust. l ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) wezwał Radę do podjęcia uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego. W wyniku tego wezwania w dniu 28 kwietnia 2003r. Rada Miasta E. podjęła wskazaną uchwałę w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje:
Skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie z art. 97 ust. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).
Skarga jest nieuzasadniona.
Zgodnie z art. 190 ust. l ustawy z dnia 16 lipca 1998r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, wygaśnięcie mandatu radnego występuje wskutek: odmowy złożenia ślubowania, pisemnego zrzeczenia się mandatu, naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych
przepisach funkcji lub działalności, utraty prawa wybieralności lub braku tego prawa w dniu wyborów, prawomocnego skazującego wyroku sądu, orzeczonego za przestępstwo umyślne oraz śmierci. Treść art. 190 ust. l ustawy wskazuje, że kwestia wygaśnięcia mandatu została uregulowana przez ustawodawcę w tym przepisie w sposób całościowy. Wykładania tego artykułu wskazuje w sposób jednoznaczny, że po pierwsze przyczyny wygaśnięcia mandatu zostały wskazane w ustawie enumeratywnie, tzn. zostały wymienione wyczerpująco, po drugie zaś należy podkreślić, z całą stanowczością, iż mandat radnego wygasa, w przypadku zaistnienia którejkolwiek ze wskazanych przesłanek z mocy ustawy. Oznacza to, że owo wygaśnięcie, ma charakter konstytutywny, gdyż następuje z mocy samej ustawy. Stwierdzenie przez radę gminy (miasta) wygaśnięcia mandatu radnego ma jedyne znaczenie deklaratoryjne. Chwilą zaś wygaśnięcia mandatu jest złożenie pisemnego zrzeczenia się mandatu, wtedy bowiem ustawowy wymóg wygaśnięcia mandatu zostaje spełniony. Moment złożenia tego oświadczenia do uprawnionego organu jest momentem od kiedy ów mandat wygasa. Jak wskazano wyżej ustawa reguluje w sposób wyczerpujący kwestię wygaśnięcia mandatu. Nie jest więc słuszny zarzut skargi, jakoby w sprawie mógłby mieć zastosowanie wspomniany art. 61 k.c. Wynika to wprost z brzemienia wymienionej ustawy: "wygaśnięcie mandatu radnego następuje wskutek ... pisemnego zrzeczenia się mandatu". Oznacza to jak wskazano, iż owo zrzeczenie ma charakter konstytutywny, który następuje z mocy ustawy, a skoro tak, to nie może być mowy o odwołaniu złożonego pisemnego zrzeczenia się mandatu, gdyż spowodowało ono już skutek przewidziany ustawą w postaci wygaśnięcia mandatu. Podkreślić także trzeba, że żaden przepis Ordynacji wyborczej nie przewiduje możliwości wycofania przez radnego złożonej rezygnacji z mandatu.
Należy wreszcie podkreślić i to, że już samo powoływanie się w sprawie na skuteczne odwołanie oświadczenia woli z mocy art. 61 k.c. jest niezasadne. Skoro skarżący jak podaje pisemne zrzeczenie się mandatu złożył w dniu 29 listopada 2002r., a odwołanie tego oświadczenia złożył dnia 5 grudnia 2002r., to widać z tego, że drugie oświadczenie woli zostało złożone blisko o tydzień później. Przy tym należy przyjąć, że oba pisma zostały złożone skutecznie w tych dniach. Nie jest więc zasadne powoływanie się przez skarżącego na fakty równoczesnego złożenia oświadczeń woli. Nie zmienia tego fakt braku obrad Rady pomiędzy 29 listopada 2002r., a 5 grudnia 2002r. Nie zmienia tego także i to, że jak twierdzi skarżący, radni nie zostali poinformowani w sposób zwyczajowy o złożonej rezygnacji z mandatu, gdyż nie włożono kserokopii rezygnacji do ich skrytek. Należy bowiem podkreślić, że organem, który stwierdza w drodze uchwały wygaśnięcie mandatu jest rada gminy (miasta), choć to radni głosują w sprawie podjęcia danej uchwały. Skoro skarżący złożył pisemną rezygnację na ręce Przewodniczącego Rady, czy też w sekretariacie Rady, to należy przyjąć, ze pismo zostało skutecznie doręczone organowi i bez znaczenia przy tym jest fakt, że pisemna rezygnacja nie znalazła się w skrytkach radnych. Nie do przyjęcia byłoby bowiem stanowisko, iż pismo uważa się za doręczone radzie gminy (miasta), gdy zapoznają się z nim radni. Taki sposób doręczenia nie wynika bowiem z żadnego przepisu prawa. Na marginesie można jedynie podkreślić, że złożona rezygnacja rozpoczęła całą procedurę związaną z podjęciem uchwały w sprawie wygaśnięcia mandatu, a propozycja projektu stosownej uchwały (czego skarżący nie kwestionuje), jak wynika z odpowiedzi na skargę znalazła się w porządku sesji obrad Rady Miasta, przygotowywanej na dzień l O grudnia 2002r. i trafiła do skrytek radnych w dniu 2 grudnia 2002r.
Mając powyższe ustalenia na uwadze, należało na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło