II SA 2527/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimierz Jarząbek Sędziowie WSA Zbigniew Ślusarczyk Asesor WSA Katarzyna Matczak (Spr.) Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi K. Z. i E. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie rejestracji pojazdu - oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 24 czerwca 2002r. Nr "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Starosty E. przez Naczelnika Wydziału Komunikacji i Transportu w Starostwie Powiatowym w E. z dnia 7 marca 2002r. Nr "[...]" w sprawie uchylenia decyzji z dnia 26 września 2000r. rejestrującej samochód ciężarowy - uniwersalny marki P o numerze rej. "[...]" na nazwisko K. Z. i E. F. i odmowie zarejestrowania przedmiotowego pojazdu jako samochodu ciężarowego - uniwersalnego, jak również unieważnienia dowodu rejestracyjnego serii "[...]" i tablic rejestracyjnych oraz ich zwrotu. W uzasadnieniu wskazano, iż K. Z. i E. F. po zakupieniu samochodu marki P. wystąpiły w dniu 31 sierpnia 2000r. do Starosty E. z wnioskiem o jego zarejestrowanie jako pojazdu ciężarowego - uniwersalnego. Do wniosku dołączyły m.in. dowód rejestracyjny wydany poprzedniemu właścicielowi – T. S., z którego wynikało, iż Starosta K. dokonał rejestracji wskazanego pojazdu jako samochodu ciężarowego furgon - uniwersalny. Decyzją organu pierwszej instancji pojazd został w dniu 26 września 2000r. zarejestrowany jako ciężarowy -uniwersalny i wydano wnioskodawczyniom dowód rejestracyjny serii "[...]" oraz tablice o nr "[...]". W dniu 13 listopada 2001 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło nieważność dowodu rejestracyjnego wydanego przez Starostę K. T. S. na samochód marki P o nr rejestracyjnym "[...]". Wobec powzięcia informacji o tej okoliczności Starosta E. wznowił z urzędu w trybie art. 145 § l pkt 8 Kpa postępowanie w przedmiocie zarejestrowania samochodu osobowego marki P o numerze rej. "[...]" i po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w tej sprawie decyzją z dnia 7 marca 2002r. wydaną na podstawie art. 151 § l pkt 2 Kpa uchylił decyzję rejestrującą wskazany wyżej pojazd, orzekł o odmowie jego zarejestrowania oraz o unieważnieniu dowodu rejestracyjnego serii "[...]" i tablic rejestracyjnych o ww. numerze nakazując ich zwrot. W uzasadnieniu podał, że z uwagi na stwierdzenie nieważności decyzji Starosty K. z dnia 29 sierpnia 2000r. rejestrującego wymieniony wyżej pojazd jako uniwersalny - ciężarowy w oparciu o przedstawioną ocenę rzeczoznawcy oraz badania techniczne pojazdu, gdyż pojazd ten posiadał świadectwo homologacji określające jego typ jako samochód osobowy, należało wyeliminować z obrotu prawnego decyzję rejestrującą tenże pojazd na nazwisko K. Z. i E. F.. Skoro wyeliminowano z obrotu prawnego decyzję na podstawie której m.in. dokonano rejestracji określonego typu pojazdu na rzecz skarżących, to kolejną decyzję wydaną na tej podstawie także należało uchylić. Od powyższej decyzji K. Z. i E. F. złożyły odwołanie, w którym zarzuciły organowi pierwszej instancji, że rejestracja ich pojazdu nie była oparta o decyzję wydaną przez inny organ, a zatem nie może inna decyzja wywierać wpływu na przedmiotowe postępowanie. Wskazały, iż obowiązujące w momencie rejestracji pojazdu przepisy nie nakładały obowiązku przedstawienia nowego świadectwa homologacji w przypadku zmiany rodzaju pojazdu z osobowego na ciężarowy - uniwersalny. Podniosły, że uchwały NSA nie mogą mieć zastosowania w ich przypadku, gdyż zapadały one w oparciu o konkretny stan prawny i wiążące są jedynie w konkretnej sprawie. Poza tym odmowa zarejestrowania ich pojazdu w postępowaniu wznowieniowym nie może pozostawiać ich bez możliwości używania samochodu do celów prowadzonej działalności gospodarczej, gdyż stanowi to przejaw naruszenia zasady zaufania obywatela do państwa prawa. Wniosły o uchylenie decyzji, bądź jej zmianę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji stwierdzając, że jest ona prawidłowa. Wyjaśniono, iż decyzja Starosty E. wydana została w trybie art. 145 § l pkt 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. W momencie dokonywania rejestracji samochodu marki P na nazwisko K. Z. i E. F. organ dysponował dowodem rejestracyjnym wydanym w dniu 29 sierpnia 2000r. przez Starostę K. T. S. - poprzedniemu właścicielowi pojazdu - z którego wynikało, że pojazd określono jako samochód ciężarowy furgon - uniwersalny. Następnie w dniu 13 listopada 2001 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło nieważność wskazanego dowodu rejestracyjnego, bowiem samochód został zarejestrowany bez właściwego świadectwa homologacji określającego typ pojazd jako ciężarowy uniwersalny. Stosownie do art. 72 ust. l ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602, ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów (Dz.U. Nr 59, poz. 632, ze zm.) rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie m.in. dowodu własności pojazdu i dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był wcześniej zarejestrowany. Przy wniosku o rejestrację właściciel pojazdu winien, jak w przypadku odwołujących się przedstawić oryginał dowodu rejestracyjnego. Zainteresowane przedłożyły poprzedni dowód rejestracyjny , z którego wynikało, że zakupiony przez nie pojazd to samochód ciężarowy furgon - uniwersalny. Skoro następnie po dokonanej rejestracji ten dowód rejestracyjny określający dany typ pojazdu został wyeliminowany z obrotu prawnego - z powodu stwierdzenia jego nieważności - to spełniona została przesłanka określona w art. 145 § l pkt 8 Kpa. Na powyższą decyzję K. Z. i E. F. złożyły skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej unieważnienie i uchylenie oraz wstrzymanie wykonalności w trybie art. 40 ustawy o NSA. Zarzuciły, że decyzja dokonująca rejestracji ich pojazdu winna być wyeliminowana z obrotu prawnego nie w trybie wznowienia postępowania lecz stwierdzenia jej nieważności, bowiem wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Podkreśliły, iż organ rejestracyjny postępował zgodnie z wymogami art. 72 ust. l ustawy Prawo o ruchu drogowym i nie zachodzi wobec tego żadna przesłanka do unieważnienia ich dowodu rejestracyjnego. Przedstawiły pogląd, że stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą została wydana decyzja w innej sprawie stanowi podstawę wznowienia postępowania, nie uzasadnia natomiast stwierdzenia nieważności tej drugiej decyzji. Zarzuciły, że organ administracji po uchyleniu decyzji w trybie art. 151 § l pkt 2 Kpa nie wydał nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. Nie zarejestrował bowiem pojazdu ze skutkiem od dnia uchylenia decyzji rejestracyjnej, ani nie umorzył postępowania jako bezprzedmiotowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. wnosząc o jej oddalenie podtrzymało stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśniło, iż skarżące mieszają dwa nadzwyczajne tryby postępowania administracyjnego skutkujące wzruszeniem decyzji administracyjnych, bowiem podzielają stanowisko Kolegium, że w ich przypadku wystąpiła przesłanka uzasadniająca wznowienie postępowania, natomiast co do rozstrzygnięcia żądają orzeczenia przewidzianego w ramach innego trybu postępowania tj. stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto wskazano, że powołana w skardze teza SN znalazła pełne zastosowanie w przedmiotowej sprawie. W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: W związku z przeprowadzoną reformą sądownictwa administracyjnego sprawy, w których - jak w tym przypadku - skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne, na których obszarze właściwości mają siedzibę organy administracji publicznej, których działalność została zaskarżona - art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.). W niniejszej sprawie właściwym do rozpoznania skargi K. Z. i E. F. jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, ponieważ na obszarze jego właściwości ma siedzibę organ administracyjny, którego decyzja jest przedmiotem skargi. Zgodnie z art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem. Zatem usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko w przypadku, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ naruszył prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § l pkt l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia prawa. Materialnoprawną podstawę rozpoznania niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602, ze zm.) oraz obowiązujące na mocy cytowanej ustawy rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów (Dz.U. Nr 59, poz. 632, ze zm.) oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.). Stosownie do art. 72 ust. l pkt 1-6 ustawy rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie m.in. dowodu własności pojazdu, dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był uprzednio zarejestrowany. Przepis § 2 ust. l rozporządzenia na który powołał się organ odwoławczy wskazuje, że rejestracji dokonuje się na podstawie wniosku właściciela pojazdu, który dołącza następujące dokumenty: 1) dowód własności pojazdu,2) dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany, 3) kartę pojazdu, jeżeli była wydana, oraz oddaje tablice rejestracyjne, jeżeli pojazd był zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W świetle powołanych wyżej przepisów, osoba która występuje z wnioskiem o rejestrację pojazdu obowiązana jest przedstawić m.in. oryginał dowodu własności pojazdu, a jeżeli pojazd był już zarejestrowany, jak w niniejszej sprawie, także ostatni dowód rejestracyjny. Skarżące spełniły powyższe wymogi i wobec tego Starosta E. dokonał w dniu 26 września 2000r. rejestracji ich pojazdu. Jednakże po tym fakcie właściwy organ administracji publicznej stwierdził nieważność decyzji rejestrującej uprzednio pojazd skarżących jako samochód ciężarowy furgon - uniwersalny. W tym stanie sprawy organ pierwszej instancji zasadnie wznowił postępowanie administracyjne w tej sprawie. Wznowienie postępowania administracyjnego jest nadzwyczajnym trybem postępowania stanowiącym wyłom od zasady trwałości decyzji administracyjnych - art. 16 § l Kpa, który nie może być utożsamiany z innym nadzwyczajnym trybem tj. stwierdzeniem nieważności decyzji. W sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność, że decyzja na podstawie której skarżące dokonały rejestracji zakupionego samochodu została wyeliminowana z obrotu prawnego -Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło jej nieważność i decyzja ta stała się ostateczna, zatem spełniona została przesłanka określona w art. 145 § l pkt 8 Kpa. W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie , jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. W wyniku przeprowadzenia postępowania wznowieniowego organ administracji publicznej może wydać tylko dwa rozstrzygnięcia w sprawie tj. odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia, bądź uchylić decyzję dotychczasową i wydać nową decyzję rozstrzygająca o istocie sprawy. Organy obu instancji zasadnie przyjęły, że w rozpatrywanej sprawie możliwe jest z uwagi na istnienie przesłanki określonej w pkt 8 § l art. 145 Kpa tylko rozstrzygnięcie uregulowane w art. 151 § l pkt 2 Kpa. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżących, że decyzja organu pierwszej instancji nie zawiera rozstrzygnięcia o istocie sprawy. Organ ten właściwie po uchyleniu decyzji z dnia 26 września 2000r. orzekł o odmowie zarejestrowania samochodu marki P jako samochodu ciężarowego - uniwersalnego, bowiem taki był przedmiot wniosku skarżących z dnia 31 sierpnia 2000r. Wskazać w tym miejscu należy, iż aby zarejestrować pojazd skarżących stosownie do złożonego przez nich wniosku, to samochód ich winien posiadać świadectwo homologacji określające pojazd jako samochód ciężarowy, nie jest natomiast wystarczające w tym przypadku przedstawienie zaświadczenia o wyniku badania technicznego i opinii rzeczoznawcy. Stanowisko powyższe powszechnie jest reprezentowana w sądownictwie sądowoadministracyjnym oraz Sądu Najwyższego - patrz, wyrok SN z dnia 19 listopada 2001r. sygn. akt III RN 194/01 opub. OSNP 2002/5/103. Powyższy pogląd w pełni podziela tutejszy Sąd. Nie zasługuje na uwzględnienie argument skarżących dotyczący konieczności stwierdzenia nieważności decyzji rejestrującej ich pojazd jako ciężarowy - uniwersalny, gdyż jak same podały nie jest dopuszczalne aby w postępowaniu wznowieniowym na skutek stwierdzenia nieważności decyzji, w oparciu o którą została wydana inna decyzja w innej sprawie stwierdzać nieważność tej decyzji - wyrok SN z dnia 5 lipca 1996r. sygn. akt III ARN 21/96, opubl. OSNAPiUS 1997, z.3, poz.37. W takim przypadku należy bowiem uchylić decyzję i orzec merytorycznie o istocie sprawy w trybie art. 151 § l pkt 2 Kpa. W błędnym przekonaniu pozostają skarżące uważając, że wyeliminowanie ostatecznej decyzji rejestrującej samochód na ich nazwisko może mieć miejsce jedynie w przypadku zaistnienia przesłanek dotyczących ich, a nie innej strony postępowania, bowiem wiele ustaw w sferze prawa publicznego przewiduje zależność rozstrzygnięcia organu administracji publicznej od rozstrzygnięcia innych organów, w tym też organów wymiaru sprawiedliwości. Co więcej zmiana lub uchylenie rozstrzygnięcia innego organu rodzi konsekwencje dla tych decyzji administracyjnych, które zostały wydane w oparciu o takie rozstrzygnięcie - patrz wyrok TK z dnia l czerwca 1999r. , SK 20/98, OTK 1999, nr 5, poz. 93. Takim aktem prawnym jest również ustawa Prawo o ruchu drogowym z 1997r., która w art. 72 ust. l pkt 5 uzależnia dokonanie rejestracji pojazdu od przedstawienia poprzedniego dowodu rejestracyjnego - będącego decyzją administracyjną-jeżeli pojazd był zarejestrowany. Odnośnie zaś zapisów dotyczących unieważnienia dowodu rejestracyjnego i tablic rejestracyjnych, to wyjaśnić należy, iż w tym zakresie organ nie posiada uprawnienia do orzekania w formie decyzyjnej, stanowi to bowiem czynności materialne - techniczne, jednakże z uwagi na konieczność wyeliminowania tego dokumentu i tablic rejestracyjnych z obrotu prawnego zawarto adnotacje w tym zakresie. W tym stanie rzeczy skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.