II SA/Ol 1/08
WyrokWSA w Olsztynie2008-02-19
Skład orzekający: Janina Kosowska, Adam Matuszak, Katarzyna Matczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił zgody na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków, uznając, że właściciel nieruchomości ma obowiązek podłączenia się do istniejącej sieci kanalizacyjnej, mimo podnoszonych przez niego argumentów o braku technicznych lub ekonomicznych możliwości takiego podłączenia?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania (art. 7, 11, 77 KPA), nie wyjaśniając w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy. Sam fakt istnienia sieci kanalizacyjnej w pobliżu nieruchomości nie jest wystarczający do nakazania podłączenia, jeśli istnieją techniczne lub ekonomiczne przeszkody, które nie zostały przez organy należycie zbadane i udokumentowane. W przypadku wątpliwości co do możliwości technicznych podłączenia, organy powinny przeprowadzić postępowanie wyjaśniające.Stan faktyczny
Właściciel nieruchomości zgłosił zamiar budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, argumentując brak możliwości odprowadzania nieczystości przez sąsiednią nieruchomość oraz techniczne i ekonomiczne trudności z podłączeniem do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Starosta wniósł sprzeciw, powołując się na obowiązek przyłączenia do sieci. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. Właściciel zaskarżył decyzje do WSA, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów KPA i ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, wskazując na brak studzienki przyłączeniowej i niekorzystne ukształtowanie terenu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Protokolant Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2008 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia wykonania robót budowlanych 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
M.K., będący właścicielem nieruchomości zabudowanej budynkiem jednorodzinnym, położonej "[...]" przy ul. C. 13 o nr ewidencyjnym "[...]", zgłosił w dniu 25 października 2007r. do Starostwa Powiatowego zamiar przystąpienia do wykonania przydomowej oczyszczalni ścieków. Zgłoszenie uzasadnił brakiem możności odprowadzania nieczystości w dotychczasowy sposób, poprzez sąsiednią nieruchomość, bowiem utracił kontakt z jej właścicielem. Podał także, że w stosunku do jego budynku nie istnieją techniczne możliwości jego podłączenia bezpośrednio do kolektora ścieków sieci kanalizacyjnej z uwagi na brak studzienki w tym kolektorze oraz ukształtowanie terenu, gdzie kolektor położony jest powyżej ujścia nieczystości z budynku.
Decyzją z dnia "[...]" Starosta, działając na podstawie art. 30 ust. 5, ust. 6 pkt 2 i art. 82 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgłosił sprzeciw w sprawie wykonania robót budowlanych polegających na budowie przydomowej oczyszczalni ścieków (o wydajności do 7,5 m3 na dobę) przy ul. C. 13 "[...]" na działce nr "[...]". Uznano, że wnioskodawca będący właścicielem nieruchomości usytuowanej przy ulicy, w której przebiega sieć kanalizacyjna, stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz uchwały Rady Miejskiej "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta i Gminy ma obowiązek przyłączyć nieruchomość do sieci kanalizacyjnej.
Od decyzji tej M.K. złożył odwołanie, w którym nie zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji. Odwołujący ponownie wskazał, że istnieje koniczność wykonania własnej przydomowej oczyszczalni ścieków z uwagi na brak możliwości dalszego ich odprowadzania za pośrednictwem sąsiedniej nieruchomości przy ul. C. 11, bowiem od kilku miesięcy nie ma użytkownika tej posesji.
Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia "[...]" Nr "[...]" utrzymał w mocy decyzję Starosty. W uzasadnieniu stwierdzono, że zamysł inwestycyjny strony nie znajduje racjonalnego uzasadnienia skoro nieruchomość usytuowana jest na osiedlu domów jednorodzinnych zaopatrzonym w sieć kanalizacyjną przebiegającą w ulicy C. Budynek mieszkalny zgłaszającego ma zatem techniczną możliwość podłączenia do sieci sanitarnej bez konieczności korzystania z nieruchomości sąsiedniej.
Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie złożył M.K. wnosząc o jej uchylenie. Wskazał, że decyzja Wojewody oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji rażąco narusza art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz zasady postępowania administracyjnego, unormowane w art. 7-10 i art. 12 § 1 kpa. W ocenie skarżącego brak jest "ekonomicznie uzasadnionych warunków technicznych" do podłączenia jego nieruchomości bezpośrednio z siecią kanalizacyjną. Skarżący podniósł, że jako magister budownictwa z 40-letnim doświadczeniem jest zawodowo przygotowany do analizy wykonania koniecznych robót i wyszczególnił szereg czynników technicznych i ekonomicznych, które mają ogromne znaczenie w realizacji przyłączenia do sieci kanalizacyjnej. Podał, że właśnie ekonomiczne i praktyczne uzasadnienie ma realizacja przydomowej oczyszczalni ścieków. Wyjaśnił, że powołana w decyzji uchwała Rady Miejskiej z dnia "[...]" w art. 4 ust. 2 dopuszcza możliwość wyboru alternatywnego rozwiązania niż przyłączenie nieruchomości do kanalizacji miejskiej. Podkreślił, że w jego przypadku brak jest możliwości przyłączenia budynku do istniejącego kolektora kanalizacji, gdyż brakuje potrzebnej do tego studzienki pośredniej. W związku z tym zarzucił, iż w jego sprawie organy nie wyjaśniły powodów podjętego rozstrzygnięcia, bowiem analizę problemu skwitowano stwierdzeniem, że w ulicy C. biegnie kolektor kanalizacji sanitarnej. Nadto decyzję Wojewody skarżący uznał za podjętą bez zachowania należytej staranności i niedbale skoro popełniono błąd w jego nazwisku.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutu skargi wyjaśnił, iż nie jest potrzebna budowa przepompowni ścieków, gdyż poziom posadowienia budynku na nieruchomości skarżącego jest wyższy od poziomu ulicy, a tym samym poziomu sieci kanalizacji. Wskazano, że sąsiednie obiekty przy ul. C. o nr 15, 17, 19 i 21 są podłączone do sieci co przemawia za możliwością podłączenia do niej również budynku skarżącego.
W piśmie procesowym z dnia 5 stycznia 2008r. skarżący odniósł się do twierdzeń organu, w którym przedstawił szczegółowe wyliczenia uzasadniające słuszność jego twierdzeń dotyczących braku możliwości podłączenia jego nieruchomości do sieci kanalizacyjnej.
Na rozprawie w dniu 19 lutego 2007r. skarżący dodatkowo podał, że dla podłączenia sąsiednich budynków do sieci wykonano studzienki w ciągu kanalizacyjnym, dlatego też ich właściciele mieli możliwość podłączenia się, zaś w odniesieniu do jego budynku taka studzienka nie została przewidziana. Wyjaśnił, że na odcinku biegnącym wzdłuż jego posesji rurociąg przebiega powyżej poziomu posadowienia budynku, stąd brak jest możliwości podłączenia odpływu z budynku.
Wyjaśnił, że z uwagi na wzrost kosztów i złożoność techniczną takiego podłączenia od początku budowy sieci kanalizacyjnej nie przewidziano podłączenia jego budynku do sieci kanalizacyjnej pomimo, że rurociąg wykonano w 1995r., a zatem w momencie gdy jego budynek był już wybudowany. Podniósł, że przepis art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach zwalnia z obowiązku podłączenia budynku do sieci kanalizacyjnej, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków. Ponieważ jego nieruchomość nie jest wyposażona w taką oczyszczalnię chce ją wybudować.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie choć nie wszystkie zarzuty w niej zawarte są zasadne.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej: ustawą ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wzruszenie decyzji następuje w razie, gdy kontrola wykaże, że akt ten narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy ppsa).
Zakres kontroli sądowoadministracyjnej określają art. 134 § 1 ustawy ppsa, który stanowi, że Sąd nie jest związany granicami skargi, czyli zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a to oznacza, że z urzędu bierze pod uwagę naruszenia prawa o jakich nie wspomniano w skardze.
W szczególności podstawę uchylenia decyzji stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy ppsa, gdy stwierdzone zostanie inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, a zatem czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stan faktyczny sprawy Sąd ocenia na podstawie akt sprawy administracyjnej - art. 133 § 1 ppsa. Dodać także należy, iż stosownie do art. 106 § 3 ustawy ppsa. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużania postępowania w sprawie. Jak wskazano w wyroku NSA z dnia 6 października 2005r. sygn. akt II GSK 164/05, opublikowanego ONSAiWSA Nr 2/2006, poz. 45, celem postępowania dowodowego, o jakim mowa w art. 106 § 3 ustawy ppsa, nie jest ustalenie stanu faktycznego w sprawie (sprzeciwia się temu funkcja kasacyjna sądu), lecz ocena, czy orzekające organy ustaliły stan faktyczny sprawy zgodnie z zasadami obowiązującymi w procedurze administracyjnej i czy dokonały prawidłowej subsumcji stanu faktycznego z przepisami prawa.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest zgłoszony w formie decyzji z dnia "[...]" sprzeciw Starosty w sprawie zamiaru przystąpienia przez skarżącego do wykonania własnej przydomowej oczyszczalni ścieków o wydajności poniżej 7,50 m3 na dobę, którą to decyzję organ odwoławczy utrzymał w mocy.
W toku postępowania administracyjnego strona poinformowała organy administracji publicznej (karta 5 akt adm.), że jej nieruchomość dysponuje przyłączeniem do istniejącej sieci kanalizacyjnej, jednak nie w sposób bezpośredni lecz za pośrednictwem urządzeń przepompowni znajdującej się na sąsiedniej nieruchomości przy ul. C. 11. Na podstawie umowy zawartej z użytkownikiem tej nieruchomości od 1978r. ścieki z posesji skarżącego były odprowadzane do zbiornika na posesji przy ul. C. 11, które następnie po wybudowaniu kanalizacji sanitarnej były tłoczone do studzienki zlokalizowanej przy tej posesji. Ponieważ od sześciu miesięcy ostatni właścicieli nieruchomości przy ul. C. 11 "zniknął’ przepompownia nie jest eksploatowana i nie ma prawidłowego odpływu nieczystości z ruchomości skarżącego. Stąd zaistniała potrzeba na nowo rozwiązania problemu związanego z odprowadzaniem ścieków.
Na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( Dz.U z 2006r., Nr 156, poz. 1118, ze zm.) zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa indywidualnych przydomowych oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50 m3 na dobę. Zgłoszenia, należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia (art. 30 ust. 5). Właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy - art. 30 ust. 6 pkt 2. Organem administracji architektoniczno - budowlanej pierwszej instancji, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, jest starosta - art. 82 ust. 2 ww. ustawy.
Nadto stosownie do art. 5. ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U z 2005r., Nr 236, poz. 2008, ze zm.) właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Natomiast z art. 4 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wynika, że rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, zwany dalej "regulaminem"; regulamin ten jest aktem prawa miejscowego.
Z powołanych przepisów wynika, że właściwy starosta dysponuje uprawnieniem w postaci zgłoszenia sprzeciwu, jeżeli budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy. Za inny przepis należy uznać art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, z którego wynika, że nieczystości ciekłe powstające w gospodarstwie domowym na danej nieruchomości winny być odprowadzane do kanalizacji sanitarnej, a tylko wtedy gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona nieruchomość należy wyposażyć w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub przydomową oczyszczalnię ścieków. Nie budzi wątpliwości Sądu, że treść powołanego przepisu należy odczytywać w ten sposób, iż jeżeli istnieje sieć kanalizacyjna na danym terenie to zasadą jest obowiązek podłączenia danej nieruchomości do takiej sieci, chyba, że nieruchomość jest już wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków. Niezasadne jest zatem twierdzenie skarżącego, podnoszone zarówno w skardze jak i na rozprawie, że przepis art. 5 ust. 1 pkt 2 tej ustawy dopuszcza możliwość wyboru przez właściciela nieruchomości prawnie dopuszczonego rozwiązania gospodarki ściekowej poprzez przyłączenie nieruchomości do istniejącej kanalizacji miejskiej lub wykonanie przydomowej oczyszczalni ścieków jako rozwiązania alternatywnego. Dopiero bowiem, gdy organ orzekający w sprawie ustali, że budowa sieci kanalizacyjnej ze względów technicznych lub ekonomicznych jest nieuzasadniona, właściciel nieruchomości winien wyposażyć nieruchomość w przydomową oczyszczalnię ścieków.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że w ulicy C., przy której położona jest nieruchomość skarżącego jest zlokalizowana sieć kanalizacyjna, a zatem co do zasady nieruchomość winna być przyłączona do tej sieci kanalizacyjnej, o ile nie dysponuje przydomową oczyszczalnią ścieków. Jak wynika ze zgłoszenia skarżącego taką oczyszczalnią przydomową nieruchomość nie dysponuje, gdyż właściciel dopiero chce ją wykonać na podstawie zgłoszenia, co do którego starosta zgłosił swój sprzeciw.
Sąd stwierdził jednakże, iż samo istnienie sieci kanalizacyjnej nie jest wystarczającą okolicznością do skutecznego powoływania się przez organy na obowiązek przyłączenia nieruchomości do tej sieci w sytuacji, gdy nie ma możliwości takiego przyłączenia z uwagi na uwarunkowania techniczne lub też niewspółmiernie wysokie koszty wykonania takiego obowiązku zwłaszcza w zestawieniu z dopuszczalnymi przez prawo innymi rozwiązaniami. Nie jest celem racjonalnego ustawodawcy zmuszanie zarówno Gminy - jednostki samorządowej odpowiedzialnej na swoim terenie za gospodarkę ściekową stosownie do zapisów art. 43 ust. 5 ustawy Prawo wodne w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym z których wynika, iż zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy, jak i właścicieli nieruchomości do działań niewykonalnych bądź oczywiście nieuzasadnionych z innych względów.
W piśmiennictwie prezentowane jest stanowisko, że wprawdzie wybudowanie sieci kanalizacyjnej pociąga za sobą obowiązek przyłączenia się do niej przez właścicieli nieruchomości lecz z przepisu tego wynika także, że gmina nie ma obowiązku budowy sieci, a także nie ma w takim przypadku obowiązku przyłączenia się do niej właściciel nieruchomości, gdy budowa taka pociągałaby za sobą nieuzasadnione koszty lub też gdyby z powodów technicznych prowadzenie takiej inwestycji było nieuzasadnione (por. K. Bandarzewski, P. Chmielnicki, B. Dziadkiewicz, Komentarz do ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, LexisNexis 2007, wydanie 1, str. 189). Właściciel nie może jednak dowolnie wybierać pomiędzy możliwością podłączenia swej nieruchomości do istniejącej sieci, a jej wyposażeniem w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych. Skarżący pozostaje zatem w błędzie prezentując taki pogląd. Z powyższych rozważań wynika, jednakże, iż przyłączenie obiektu należącego do właściciela nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej istnieje jedynie wówczas, gdy takie rozwiązanie jest możliwe technicznie. Z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2006r. Nr 123, poz. 858, ze zm.) wynika, że realizację przyłączy do sieci zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci, zaś w myśl art. 2 pkt 5 tej ustawy przez przyłącze kanalizacyjne należy rozumieć odcinek przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, za pierwszą studzienką, licząc od strony budynku, a w przypadku jej braku do granicy nieruchomości gruntowej.
W rozpoznawanej sprawie organy uznały, że skoro skarżący jest właścicielem nieruchomości usytuowanej przy ulicy, w której przebiega sieć kanalizacyjna istnieje zatem techniczna możliwość i obowiązek przyłączenia nieruchomości bezpośrednio do tej sieci, stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, oraz wydanej na podstawie art. 4 ust. 1 tej ustawy uchwały Rady Miejskiej Nr "[...]" z dnia "[...]" w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta i Gminy, który w art. 4 ust. 2 stwierdza, iż "właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych".
Organy orzekające w sprawie pominęły jednakże najistotniejszą okoliczność, którą skarżący podnosił już w zgłoszeniu przed organem I instancji, że budynek na jego posesji nie ma technicznych możliwości podłączenia bezpośrednio do kolektora ścieków sieci kanalizacyjnej z uwagi na brak zlokalizowania na tym kolektorze studzienki do podłączenia nieruchomości oraz konfigurację terenu powodującą, że kolektor ten jest położony powyżej wyjścia ścieków z budynku. Na te okoliczności skarżący powoływał się także w toku postępowania odwoławczego, jednakże organy I i II instancji w żaden sposób nie ustosunkowały się do tego zarzutu, nie przeprowadziły w tym zakresie żadnego postępowania wyjaśniającego, uznając za wystarczającą okoliczność istnienia samej sieci kanalizacyjnej przy nieruchomości strony. Zatem z samego istnienia sieci kanalizacyjnej organy wywiodły techniczną możliwość przyłączenia do sieci nieruchomości skarżącego.
Wobec powyższego Starosta oraz Wojewoda wydając skarżoną i poprzedzającą ją decyzję naruszyli art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2000r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), zwanej dalej: kpa. Wskazać należy bowiem, że organy administracji publicznej mają obowiązek bezwzględnego przestrzegania ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym wyrażonej w art. 7 kpa. zasady prawdy obiektywnej nakazującej organom administracji publicznej podejmowanie w toku postępowania wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W ścisłym związku z tą zasadą pozostają inne zasady ogólne postępowania administracyjnego obligujące do należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej uprawnień (art. 9 kpa) oraz wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy (art. 11 kpa). Organ administracji publicznej obowiązany jest zgodnie z art. 77 § 1 kpa w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Odzwierciedleniem realizacji wymienionych zasad jest prawidłowo sporządzone uzasadnienie decyzji. Pod tym względem decyzje wydawane w postępowaniu administracyjnym podlegają rygorom określonym w art. 107 § 3 kpa, który stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Organ I instancji oprócz wskazanych wyżej zasad uchybił także art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa, gdyż nie zgromadził w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji nie uzasadnił w sposób przekonujący swego rozstrzygnięcia. Także organ odwoławczy nie uzupełnił postępowania w omawianym zakresie, na co zezwala treść art. 136 kpa pomimo, iż skarżący w odwołaniu ponownie odniósł się do technicznych możliwości podłączenia jego nieruchomości. Skoro organ odwoławczy nie usuwa naruszeń prawa popełnionych przez organ I instancji, to utrzymując w mocy decyzję tego organu naruszającą prawo, wydaje decyzję również naruszającą prawo (por: wyrok NSA w Warszawie z dnia 25 lipca 1986r. sygn. akt II SA 1829/85, publ. ONSA z 1986 r. Nr 2, poz. 43).
W rozpoznawanej sprawie istnieją rozbieżności w ustaleniach stanu faktycznego, których organy orzekające nie usunęły. Skarżący w zgłoszeniu z dnia 25 października 2007r. podał, iż sieć kanalizacyjna przebiega powyżej ujścia nieczystości z jego budynku z uwagi na jego posadowienie, na dowód czego przedstawił szkic sytuacyjny, zaś w postępowaniu przed sądem szczegółowe wyliczenia dotyczące rzędnych położenia sieci kanalizacyjnej i budynku - pismo z dnia 5 stycznia 2008r. wraz z załącznikami, natomiast organy orzekające w sprawie stwierdzają, że istnieje możliwość przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej nie wyjaśniając z uwagi na jakie ustalenia poczynione w sprawie dokonują takiej oceny, gdyż na etapie postępowania administracyjnego nie poparto tych twierdzeń żadnymi dowodami. Nie mogą być natomiast uwzględnione okoliczności, na które powołuje się Wojewoda dopiero w odpowiedzi na skargę, że sąsiednie nieruchomości przy ul. C. nr 15, 17, 19 i 21 są podłączone do sieci kanalizacyjnej, bowiem spór nie dotyczy istnienia technicznych możliwości podłączenia tych nieruchomości. Przy czym pozostaje także wskazać organom, iż z oświadczenia skarżącego złożonego na rozprawie wynika, że nieruchomości sąsiednie zostały podłączone do kanalizacji tylko dlatego, że przy budowie kanalizacji zaplanowano i wybudowano studzienki na kolektorze, które umożliwiły przyłączenie tych nieruchomości, natomiast w odniesieniu do jego nieruchomości projektant sieci kanalizacyjnej i jej wykonawca nie przewidzieli takiej studzienki, gdyż znacznie podrożałoby to koszt samej sieci, dlatego też jego nieruchomość została pozbawiona możliwości podłączenia się. Mając na uwadze powyższe okoliczności oraz twierdzenia skarżącego organy orzekające w sprawie winny przed rozpoznaniem wniesionego zgłoszenia przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, które jednoznacznie ustali czy faktycznie nieruchomość skarżącego posiada techniczne możliwości podłączenia do sieci kanalizacyjne, czy też wykonawca sieci nie przewidział takiego podłączenia tej nieruchomości z uwagi na fakt, że dotychczas korzystała ona z odprowadzenia swoich ścieków za pośrednictwem przepompowni usytuowanej przy ul. C. 11 - przyłączonej do sieci kanalizacyjnej.
Z tych też względów Sąd uznając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 tej ustawy orzeczono, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Brak orzeczenia w zakresie zwrotu kosztów postępowania na podstawie art. 210 § 1 ustawy ppsa, uzasadnia brak zgłoszenia stosownego wniosku w tym zakresie, o czym pouczono strony w zawiadomieniu o rozprawie z dnia 21 stycznia 2008r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło