II SA/Ol 10/11
WyrokWSA w Olsztynie2011-02-24
Skład orzekający: Hanna Raszkowska, Alicja Jaszczak-Sikora, Adam Matuszak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję o warunkach zabudowy dla obiektu, który został już wybudowany, a nawet jeśli jego realizacja budzi wątpliwości co do legalności?Ratio decidendi
Decyzja o warunkach zabudowy może zostać wydana dla obiektu już wybudowanego, nawet jeśli jego legalność jest kwestionowana, w celu ewentualnej legalizacji samowoli budowlanej. Organ ustalający warunki zabudowy nie jest właściwy do weryfikacji zgodności zrealizowanej inwestycji z decyzją, a ocena ta należy do organów nadzoru budowlanego. Ponadto, rozstrzygnięcie organu nadzoru budowlanego w sprawie legalności inwestycji nie stanowi zagadnienia wstępnego uzasadniającego zawieszenie postępowania o ustalenie warunków zabudowy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie płyty gnojowej i zbiorników na gnojówkę. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez organ nadzoru budowlanego kwestii legalności inwestycji, a także naruszenie przepisów materialnych dotyczących ochrony środowiska i uzgodnień. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo postąpiły, nie zawieszając postępowania i że warunki zabudowy zostały ustalone zgodnie z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant st. sekretarz sądowy Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2011 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie warunków zabudowy oddala skargę.
Decyzją z dnia "[...]" nr "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania M.K. od decyzji z dnia 8 września 2010r. Wójta Gminy, który po ponownym rozpatrzeniu sprawy ustalił warunki zabudowy dla inwestycji, polegającej na budowie płyty gnojowej i pięciu zbiorników na gnojówkę na działkach nr "[...]" w miejscowości K., obręb geodezyjny K., gm. J., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji będącą przedmiotem odwołania.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał się na następujący stan faktyczny sprawy:
W dniu 18 marca 2010r. do Urzędu Gminy w J. wpłynął wniosek A. i R. G. o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie płyty gnojowej o określonej powierzchni zabudowy i powierzchni użytkowej oraz 5 zbiorników na gnojówkę o określonej pojemności, na działkach nr "[...]" w obrębie K., gm. J.. Inwestor wskazał, że posiada gospodarstwo rolne o pow. 67,17 ha, zaś aktualna obsada inwentarza żywego wynosi - 58 DJP.
Decyzją nr "[...]" z dnia "[...]" r. (znak: "[...]") Wójt Gminy J. ustalił warunki zabudowy dla wnioskowanej inwestycji. W uzasadnieniu decyzji podano, że planowane zamierzenie inwestycyjne spełnia przesłanki, określone w art. 61 ust. 1 pkt 2-5 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) Z uwagi na to, że powierzchnia gospodarstwa rolnego, związanego z projektowanymi obiektami wynosi 67,17 ha i przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie J. (która wynosi 17,45 ha), w sprawie ma zastosowanie przepis art. 61 ust. 4 wymienionej ustawy.
Od wymienionej decyzji organu I instancji odwołanie wniósł M. K. zarzucając naruszenie: 1) przepisu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez nie podjęcie decyzji o zawieszeniu postępowania w sprawie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przez organ nadzoru budowlanego charakteru spornej inwestycji i związanych z treścią art. 48 ustawy Prawo budowlane jej dalszych losów, 2) naruszenie art. 106 § 1 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji mimo, iż postanowienie uzgadniające wydane przez Starostę N. nie stało się ostateczne i zostało zaskarżone do organu wyższej instancji, 3) naruszenie art. 61 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez niezgodność zaskarżonej decyzji z przepisami odrębnymi, w tym z: ustawą o ochronie przyrody, ustawą o ochronie środowiska, rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, ustawa z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej przez brak uzgodnienia decyzji, rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie. Na tej podstawie odwołujący się wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania w sprawie samowoli budowlanej. W uzasadnieniu wskazał, że organ pierwszej instancji po raz kolejny wydał decyzję o warunkach zabudowy, pomijając całkowicie stanowisko M. K., będącego najbliższym sąsiadem inwestora, z naruszeniem jego interesów z uwagi na wyjątkowo uciążliwą lokalizację planowanej inwestycji oraz z naruszeniem przepisów prawa i ochrony środowiska.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w pierwszej kolejności ustosunkowało się do zarzutu odwołania, dotyczącego nieuwzględnienia wniosku M. K. o zawieszenie postępowania. Organ odwoławczy przypomniał, że na działkach nr "[...]" w miejscowości K. wybudowano pięć zbiorników na gnojówkę o pojemności 24 m3 każdy oraz płytę obornikową o powierzchni użytkowej 150 m2. Nie zgodził się jednak ze stanowiskiem pełnomocnika odwołującego się, iż rozstrzygnięcie organu nadzoru budowlanego w kwestii legalności tej inwestycji stanowi kwestię prejudycjalną w postępowaniu o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy. Z powołaniem się na orzecznictwo sądów administracyjnych, organ II instancji stwierdził, iż zrealizowanie inwestycji, objętej wnioskiem o wydanie decyzji w przedmiocie warunków zabudowy, nie uprawnia do umorzenia postępowania, jako bezprzedmiotowego. Obowiązkiem organu jest wniosek rozpatrzyć merytorycznie przez ustalenie żądanych warunków lub odmowę ich ustalenia. W obecnym stanie prawnym istnieje bowiem możliwość ustalenia warunków zabudowy również po wybudowaniu (samowolnym) obiektu budowlanego a nawet po wszczęciu postępowania rozbiórkowego.
Organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu I instancji spełnia wymogi stawiane przez z art. 54 w związku z art. 64 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i zawiera:
1) warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, a w szczególności w zakresie:
warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego,
ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz dziedzictwa kulturowego i zabytków
oraz dóbr kultury współczesnej,
obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji,
wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich,
ochrony obiektów budowlanych na terenach górniczych,
2) linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w odpowiedniej skali.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że organ I instancji wydał decyzję o warunkach zabudowy po uzyskaniu uzgodnień, wymaganych przepisami odrębnymi. W toku postępowania uzyskano uzgodnienie z: Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska (postanowienie z dnia "[...]"., znak: "[...]"), Starostą (postanowienie z dnia "[...]", znak: "[...]"), Marszałkiem Województwa (postanowienie z dnia "[...]"., znak: "[...]"). Odnośnie postanowienia Starosty, organ odwoławczy stwierdził, że z urzędu jest mu wiadomym, iż postanowieniem z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie zażaleniowe. W jego ocenie, organ pierwszej instancji winien wydać decyzję po otrzymaniu w/w postanowienia. Jednak uchybienie to na etapie postępowania odwoławczego nie mogło skutkować wydaniem decyzji kasacyjnej. Co do postanowienia wydanego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, to z akt sprawy wynika, iż takie postanowienie zostało wydane w dniu "[...]"., nie zostało na nie złożone zażalenie do organu wyższego stopnia. Po uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji przez Kolegium, w toku ponownego rozpatrywania sprawy organ ponownie wystąpił o uzgodnienie projektu decyzji. Pismem z dnia "[...]" r. poinformowano, iż organ współdziałający nie zajmie stanowiska w terminie 21 dni a tym samym projekt decyzji należy uznać za uzgodniony. Skoro zatem w toku ponownego rozpatrywania sprawy nastąpiło milczące uzgodnienie, to organ odwoławczy nie ma podstaw do stwierdzenia, iż brak jest uzgodnienia, gdyż w niniejszej sprawie organ współdziałający już wydał postanowienie uzgadniające, które stało się ostateczne. Powtórne uzgodnienie nie było konieczne, ponieważ nie uległy istotnej zmianie ustalenia w projekcie decyzji o warunkach zabudowy. Ponadto organ II instancji stwierdził, że wydanie przez organ współdziałający postanowienia w przedmiocie uzgodnienia, w trybie art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jest wyrażeniem stanowiska, co do wszystkich form ochrony przyrody ustalonych na danym obszarze, a treść tego postanowienia jest wiążąca dla organów do chwili, kiedy pozostaje ono w obrocie prawnym. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego organ pierwszej instancji nie miał podstaw do odmowy ustalenia warunków zabudowy, dla zamierzenia, które określone zostało we wniosku strony, ponieważ zostały spełnione przesłanki, określone w art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, z wyłączeniem warunku, określonego w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy, czyli z tzw. "zasady dobrego sąsiedztwa". Organ zauważył, że decyzja organu I instancji dotyczy inwestycji uzupełniającej funkcję działek, dotyczy bowiem obiektów związanych z prowadzoną produkcją rolną w istniejącej zabudowie zagrodowej, a powierzchnia gospodarstwa rolnego, związanego z wnioskowaną zabudową wynosi 67, 17 ha i przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie Janowiec Kościelny, która wynosi 17,45 ha. Zatem w sprawie ma zastosowanie art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W przedmiotowej sprawie pozostałe przesłanki określone w art. 61 ust. 1 pkt 2-5 cyt. ustawy zostały spełnione.
W celu ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji została przeprowadzona analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu (załącznik nr 2 a do omawianej decyzji), która została opracowana zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588). Przy czym, zważywszy na zastosowanie w sprawie, art. 61 ust. 4 ustawy, analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu ma ograniczony zakres ponieważ jej celem jest wykazanie, że planowana inwestycja spełnia przesłanki określone wart. 61 ust. 1 pkt 2 - 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Odnosząc się do zarzutów odwołania, dotyczących uciążliwości planowanej inwestycji, organ II instancji wskazał, że organ pierwszej instancji podał, iż w sprawach nieustalonych w decyzji mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) oraz przepisy Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 132 poz. 877 ze zm.). Oznacza to, że w kolejnym postępowaniu, organ właściwy do wydania pozwolenia na budowę, będzie badał odległości od działek sąsiednich wnioskowanych obiektów. Również w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę organ będzie oceniał, czy planowane obiekty spełniają podstawowe wymagania dotyczące odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie pełnomocnik M. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, zarzucając jej naruszenie:
1) art. 97 § 1 k.p.a. przez wadliwe zaakceptowanie poglądu organu I instancji o braku postaw do zawieszenia postępowania do czau ostatecznego roozstrzygniecia przez organ nadzoru budowlanego charakteru spornej inwestycji,
2) naruszenie art.106 § 1 k.p.a. przez błędne uznanie braku uprawnień M. K. jako strony w postępowaniu uzgodnieniowym,
3) przepisów § 2 ust. 1 pkt 43 oraz § 3 ust.1 pkt 90 a Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko poprzez niodniesienie się przez organ odwoławczy do zarzutu naruszenia art. 61 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez niezgodność zaskarżonej decyzji z przepisami wymienionego rozporządzenia, podczas gdy zgodnie z jego § 3 ust. 1 pkt 90 sporzadzenia raportu o o ddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko może wymagać chów lub hodowla zwierząt na terenach objetych formami ochrony przyrtody w liczbie nie niższej niż 40 DJP a na pozostałych obszarach w liczbie nie niższej niż 60 DJP. Ponadto skarżay zarzucał naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. oraz art.80 k.p.a poprzez wadliwe ustalenie, że inwestor zbudował 5 zbiorników na gnojówkę podczas, gdy faktycznie zbudowane zostały dwa zbiorniki o różnych funkacjach.
W uzasadnieniu zarzutów skargi pełnomocnik podniósł, że organ II instancji nie wyjaśnił dlaczego przesądzenie o legalności bądź nielegalności inwestycji nie stanowi kwestii prejudycjalnej. Podtrzymał on swoje dotychczasowe stanowisko, że kwestia ta jest zagdnieniem wstępnym w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Rzetelne i prawidłowe ustalenie warunków zabudowy winno bowiem następować w sytuacji, gdy nie ma wątpliwości co do prawnej możliwości realizacji inwestycji. Ponadto kwestionował stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w zakresie nieuwzględnienia prawa M. K. do występowania w charaktzerze strony w postępowaniu uzgodnieniowym. Niezależnie od zarzutów procesowych, skarżący podnosił, iż inwestycja zrealizowana przez małżonków Gostkowskich, znacząco oddziałuje na środowisko i może wymagać sporządzenia raportu. Strona skarżąca eksponowała okoliczność, iż inwestor wybudował faktycznie, nie 5 zbiorników na gnojówkę, ale dwa – jedne na ścieki sanitarne i drugi czterokomorowy, którego komory są połączone rurami. Okoliczność ta wynika z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 27 maja 2010r. sygn. akt II SaOl 200/10, o załaczenie której akt strona wniosła.
Ponadto skarżący wywodził, iż w zaskarżonej decyzji nie odniesiono się do zarzutów, dotyczących lokalizacji spornej inwestycji. Ma to istotne znaczenie, ponieważ w jej miejscu znajdował się w przeszłości staw i składownaie tam gnoju może doprowadzić do zanieczyszczenia wody.Nad wybudowanąą płytą obornikową istnieje linia energetyczna, co stanowi potencjalne niebezpieczeństwo przy jej użytkowaniu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do stawianych w skardze zarzutów stwierdziło, iż są one bezzasadne. Zdaniem organu odwoławczego nie doszło w sprawie do naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Wskazał on, iż to wydanie decyzji o warunkach zabudowy stanowi kwestię prejudycjalną dla rozstrzygnięcia przez organ nadzoru budowlanego kwestii ewntualnej samowoli budowlanej i jej legalizacji. W procesie legalizacji istotne znaczenie ma bowiem ustalenie, czy obiekt wybudowany bez pozwolenia na budowę, nie narusza swym istnieniem przepisów prawa, w tym regulujących kwestię planowania i zagospodarowania przestrzennego. Odnośnie do narusznia art. 106 § 1 k.p.a. organ II instancji wskazał, iż w obecnym stanie prawnym legitymację do wniesienia zażalenia na postanowienie organu współdziałającego ma tylko inwestor. Ponadto projekt decyzji nie wymagał uzgodnienia w zakresie ochrony gruntów rolnych, gdyż działki objęte wnioskiem w wyniku realizacji inwestycji , nie zmieniają swojego rolnego przeznaczenia.
Odnosząc się do zgodności przedmiotowej inwestycji z przepisami odrębnymi, Kolegium stwierdziło, że projekt decyzji został uzgodniony z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska, brak jest zatem podstaw do twierdzenia, iż inwestycja narusza przepisy rozporzadzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. W przypadku niewłaściwej kwalifikacji przedsięwzięcia projekt decyzji nie powinien uzyskać uzgodnienia. W kwestii tego, w jaki sposób inwestycja została faktycznie zrealizowana, organ wskazał, że warunki zabudowy zostały ustalone na podstawie wniosku inwestora, nie zaś na podstawie tego, co faktycznie inwestor zbudował. To organ nadzoru budowlanego będzie ewentualnie weryfikował ustalenia decyzji o warunkach zabudowy z istniejącym stanem faktycznym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co, następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zwanej dalej jako p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja może być uchylona tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie. ( art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.)
W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził takich naruszeń.
W myśl art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U Nr 80, poz. 717 ze zm., dalej: ustawa
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym lub ustawa), w przypadku braku planu miejscowego, zmiana sposobu użytkowania terenu polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, wymaga ustalenia warunków zabudowy w drodze decyzji. Wymóg wydania takiej decyzji zachodzi również w razie zmiany zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę. Wynika to z treści art. 59 ust. 2 tej ustawy. Pozytywne przesłanki wydania decyzji o warunkach zabudowy zostały określone w art. 61 ust. 1 ustawy. Stanowi on, iż wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych w tym przepisie, a mianowicie:
- co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
- teren ma dostęp do drogi publicznej;
- istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
- teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
- decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi
W przypadku spełnienia wymienionych warunków organ nie może nie uwzględnić wniosku inwestora, ustawodawca bowiem w art. 56 ustawy (który na mocy art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu ma odpowiednie zastosowanie do decyzji o warunkach zabudowy) zastrzegł, że właściwy organ, nie może odmówić ustalenia warunków zabudowy, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Spełnienie pierwszego z warunków, wymienionych w art.61 ust.1 ustawy, nie jest jednak wymagane do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego, związanego z tą zabudową, przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Jak wynika z ustaleń organów orzekających w sprawie rodzaj zabudowy i wielkość gospodarstwa rolnego należącego do inwestora uzasadniała, zgodnie z art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu przestrzennym, odstąpienie od zasady dobrego sąsiedztwa określonej w art. 61 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy. Prawidłowo więc, w świetle ustaleń dotyczących wielkości gospodarstwa inwestora w stosunku do średniej wielkości gospodarstwa rolnego w gminie Janowiec Kościelny, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż w rozpoznawanej sprawie koniecznymm było ustalenie jedynie przesłanek określonych w art. 61 ust.1 pkt 2- 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jak wynika z akt administracyjnych, a w szczególności z przeprowadzonej analizy funkcji i cech zabudowy, warunki te w rozpoznawanej sprawie zostały spełnione. Analiza ta nie narusza przepisów rozporzadzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 sierpnia 2003r.w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczacyh noweej zabudowy i zagospodarowania terne w przypadku braku miejscowego planu zagospdarowania przestrzennego (Dz. U Nr 164,poz. 1588). Wobec spełnienia warunków określonych w art. 61 ust. 1 organ nie mógł więc odmówić ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Przy czym chybiony jest zarzut skarżącego, iż decyzja nie mogła być wydana z uwagi na to, że inwestycja została już zrealizowana i to w innym kształcie, aniżeli określa to zaskarżona decyzja. Otóż obecnie, w następstwie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 20 grudnia 2007 r. w sprawie P 37/06 (Dz.U. Nr 246, poz.1844), dopuszcza się możliwość wydania decyzji o warunkach zabudowy dla terenu, na którym znajduje się wybudowany już samowolnie obiekt budowlany w celu ewentualnej legalizacji samowoli budowlanej. Decyzja taka nie kształtuje praw ani obowiązków inwestora, a zawarte w niej rozstrzygnięcie informuje jedynie o możliwości zagospodarowania terenu w sposób wskazany we wniosku. Dlatego bezzasadny jest zarzut skarżącego, iż organy orzekające w sprawie nie wzięły pod uwagę tego, jaki faktycznie obiekt został wybudowany przez inwestora. Ta kwestia nie ma znaczenia w rozpatrywanej sprawie, bowiem organ ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu w postępowaniu wszczętym na wniosek strony. Wniosek ten zainicjował postępowanie administracyjne, w którym organ nie mógł modyfikować żądania strony i rozstrzygać co do inwestycji, która nie była we wniosku wymieniona. Nie mógł też dokonywać ustaleń, czy i jaki obiekt faktycznie został wybudowany, bo to – jak również weryfikacja, czy czy jest on zgodny z decyzją ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu - należy do organ nadzoru nadzoru budowlanego. Z tego też powodu nie można podzielić poglądu prezentowanego przez pełnomocnika skarżącego, iż rozstrzygnięcie przez organ nadzoru budowlanego kwestii legalności inwestycji zrealizowanej przez uczestnika postępowania jest zagadnieniem wstępnym, uzasadniającym zawieszenie postępowania administracyjnego. Stosownie do art 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
(Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz.1071 ze zm., dalej:K.p.a.) organ administracyji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" należy rozumieć sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie, będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia prawnego, którego treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne. Zawieszenie postępowania na tej podstawie uzależnione jest przy tym od wystąpienia łącznie trzech przesłanek, to jest: 1) postępowanie administracyjne musi być w toku, 2) rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, 3) zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte (B. Adamiak, (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005, s. 444).
W ocenie Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uznało, że w niniejszej sprawie nie wystąpiło zagadnienie wstępne uzasadniające zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie. Nie może bowiem budzić wątpliwości, że zagadnienie wstępne ma charakter materialnoprawny, co oznacza, że zawieszenie postępowania administracyjnego z tej przyczyny wymaga ustalenia konkretnego przepisu prawa materialnego, który uzależniałby wydanie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie od rozstrzygnięcia innej sprawy. W rozpoznawanej sprawie nie istnieje rzeczywisty związek przyczynowy pomiędzy załatwieniem sprawy w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy a ostatecznym zakończeniem sprawy toczącej się przed powiatowym organem nadzoru budowlanego w przedmiocie samowli budowlanej. Do rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy nie jest bowiem niezbędne uprzednie rozstrzygnięcie sprawy w sprawie samowoli budowlanej. Przeciwnie, to wydanie decyzji w sprawie legalizacji samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych zależy od wyniku niniejszego postępowania. Ewentualna legalizacja jest bowiem możliwa tylko wówczas, jeżeli inwestycja jest zgodna z obowiązujacym planem zagospodarowania przestrzennego a w razie jego braku – z decyzją ustalajacą warunki zabudowy. W związku z tym Sąd nie podzielił zarzutu zawartego w punkcie 1 skargi.
Bezzasadny w ocenie Sądu jest także zarzut, podniesiony w punkcie 2 skargi, a dotyczący naruszenia art. 106 § 1 K.p.a. poprzez uznanie braku uprawnień skarżącego do występowania w charakterze strony w postępowaniu uzgodnieniowym. W myśl art. 53 ust. 4 i 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który ma zastosowanie w niniejszej sprawie, z mocy art. 64 ust. 1 tej ustawy, decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzyskaniu wymaganych uzgodnień, dokonanych w trybie art. 106 K.p.a. Zajęcie stanowiska przez organy wymienione w art. 53 ust. 4 cytowanej ustawy wiąże organ prowadzący postępowanie. Postępowanie uzgodnieniowe ma charakter incydentalny i jest ściśle powiązane z postępowaniem głównym. Organ prowadzący postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy ma obowiązek powiadomić strony o wystąpieniu do właściwego organu w celu dokonania uzgodnienia w trybie art. 106 k.p.a. Nie może jednak ingerować w przebieg postępowania uzgodnieniowego i dokonywać odmiennej oceny statusu strony, aniżeli organ prowadzący postępowanie uzgodnieniowe. Postępowanie uzgodnieniowe kończy się bowiem wydaniem postanowienia, które podlega zaskarżeniu na zasadach określonych w art. 53 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a ostateczne postanowienie wydane w tymże postępowaniu jest wiążące dla organu prowadzacego postępowanie główne. W rozpoznawanej sprawie ocenie podlegała więc jedynie okoliczność, czy organ prowadzacy postępowanie główne wydał decyzję po uprzednim uzyskaniu wymaganych uzgodnień. Jak wynika z akt sprawy, projekt decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji został uzgodniony z Dyrektorem zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych, działającym z upoważnienia Marszałka Województwa, Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska i Starostą. Skuteczność tego ostatniego uzgodnienia była kwestionowana przez skarżącego, ponieważ w dacie wydawania decyzji przez organ I instancji było ono nieostateczne. Istotnie, " jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ, wydanie decyzji przed rozpoznaniem zażalenia na postanowienie w przedmiocie zajęcia stanowiska, narusza przepis art. 106 § 1 k.p.a." (OPS 8/98, ONSA 1999, nr 1, poz. 7). Jednakże należy wziąć pod uwagę, że w dniu orzekania przez organ odwoławczy, który rozpatruje sprawę po raz wtóry merytorycznie, postanowienie to już uzyskało walor ostateczności. Skoro w dniu orzekania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowienie Starosty z dnia "[...]". było ostateczne, to organ ten, rozstrzygając sprawę co do istoty, zasadnie uznał, iż została spełniona przesłanka, określona w art. 53 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Należy mieć bowiem na uwadze, że organ II instancji rozstrzyga sprawę według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu orzekania. W dniu orzekania przez organ II instancji postanowienie organu właściwego w zakresie ochrony gruntów rolnych było już ostateczne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekające co do meritum dysponowało więc wszystkimi wymaganymi uzgodnieniami. Wyniku tegoż uzgodnienia sąd administracyjny nie może kontrolować w postępowaniu ze skargi na decyzję o warunkach zabudowy, ponieważ uzgodnienie jest przedmiotem odrębnego tzw. wpadkowego postępowania. (niepublikowany wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2009r. II OSK 13/08).
Sąd nie podziela natomiast stanowiska organu odwoławczego o braku potrzeby uzgadniania przedmiotowej inwestycji ze Starostą. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art.5 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U z 2004r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.) ochrona gruntów rolnych polega na ograniczeniu przeznaczenia ich na cele nierolnicze i nieleśne a organem właściwym w sprawach ochrony gruntów rolnych jest starosta. Obowiązek uzgadniania decyzji o warunkach zabudowy z tym organem wynika z art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Uzgodnienie stanowi formę wiążącego wpływu organu uzgadniającego na organ decyzyjny, poprzez uzależnienie możliwości wydania aktu od akceptacji jego treści przez organ uzgadniający. W odniesieniu do gruntów rolnych, to do starosty należy ocena, czy inwestycja stanowiąca przedmiot wniosku o ustalenie warunków zabudowy, wymaga zmiany przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie nie podziela zarzutów skargi odnoszących się do naruszenia przez organy administracji przepisów § 2 ust. 1 pkt 43 oraz § 3 ust. 1 pkt 90 a Rozporzadzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.). Niewątpliwie organ prowadzący postępowanie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu po wejściu w życie przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U.Nr 199, poz.1227 ze zmianami), ma obowiązek rozważenia, czy nie zachodzą prawne przesłanki do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach projektowanego przedsięwzięcia. Zgodnie bowiem z art. 72 ust. 1 pkt 3 tej ustawy wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - wydawanej na podstawie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jednakże stosownie do art.71 ust.2 ustawy o środowiskowych uwarunkowaniach (...) uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane tylko dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, na prawidłowo zwrócił uwagę organ I instancji. Decyzja organu I instancji, utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją, zawiera rozstrzygnięcia, dotyczące ochrony środowiska. Organ I instancji ustalił, że przedmiotowa inwestycja nie zalicza się do wymienionych przedsięwzięć mogących zawsze lub mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, wymienionych w wymienionym rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. W uzasadnieniu tego stanowiska organ wskazał, iż nie ma przesłanek do rozpatrywania obecnej i dopuszczalnej obsady gospodarstwa w DJP, albowiem przedmiotem inwestycji nie jest obiekt inwentarski do hodowli zwierząt, którego planowana obsada może wymagać zaliczenia inwestycji do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a co za tym idzie wymagać uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy. Wielkość obsady zwierztąt hodowlanych, wyrażoną w DJP na obszarze chronionego krajobrazu i postępowanie tego dotyczące są regulowane przepisami odrębnymi, nie związanymi bepośrednio z postępowaniem w niniejszej sprawie. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie organy nie naruszyły przepisów wymienionego rozporządzenia, które obowiązywało w chwili orzekania przez organy obydwu instancji
Wymóg sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, określony zarówno w § 2 ust. 1 pkt 43 jak i w § 3 ust. 1 pkt 90 i 90a rozporządzenia, dotyczy chowu lub hodowli zwierząt o określonej liczbie jednostek przeliczeniowych, określonych w DJP. Jak wynika z akt sprawy nieruchomość inwestora zabudowana jest obiektami związanymi z istniejącym gospodarstwem rolnym, a przedmiotowa inwestycja nie jest przeznaczona do chowu lub hodowli zwierząt. Obejmuje ona przedsięwzięcie, które służy do odbioru nieczystości wytwarzanych przez hodowane już przez inwestora zwierzęta. Organy miały więc podstawę do uznania, iż przedmiot inwestycji, czyli płyta gnojowa i zbiorniki na gnojówkę, choć jest związana z prowadzonym przez inwestora gospodarstwem rolnym, to pozostaje bez wpływu na ilość DJP. Niewątpliwie bowiem obiekty nie służą bezpośrednio hodowli zwierząt lecz są przeznaczone do gromadzenia nieczystości wytwarzanych przez zwierzęta a przedmiotowa inwestycja nie spowoduje zmiany w ilości hodowanych przez uczestnika postępowania zwierząt. Wymienione przepisy rozporządzenia dotyczą przedsięwzięć polegających na chowie lub hodowli zwierząt a nie wszystkich, które mogą mieć związek z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Reasumując Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy administracji przepisów o ochronie środowiska. W ocenie Sądu nie doszło też do naruszenia przepisów o ochronie przyrody. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa inwestycja jest położona na terenie stanowiącym Obszar Chronionego Krajobrazu Rzeki Orzyc. Z tego powodu, stosownie do art.53 ust.4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, było wymagane uzgodnienie projektu decyzji z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Uzgodnienie takie organ I instancji uzyskał w dniu "[...]". i organ właściwy do wydania decyzji o warunkach zabudowy był nim związany, co oznacza, że nie mógł we własnym zakresie dokonywać odmiennej oceny inwestycji, aniżeli uczynił to wyspecjalizowany organ. Uzgodnienie to dotyczy wszystkich form ochrony przyrody. Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącego dotyczących lokalizacji inwestycji i ewentualnych immisji, jakie mogą towarzyszyć użytkowaniu przedmiotowych obiektów, to nie mogły być one przyczyną odmowy wydania decyzji w niniejszej sprawie. Organ nie może wydać pozytywnej dla inwestora decyzji ustalającej warunki zabudowy w przypadku, gdy inwestycji sprzeciwia się konkretny przepis prawa. Wynika to z art. art. 61 ust. 1 pkt 5 tej ustawy. Jeśli natomiast żaden przepis prawa nie sprzeciwia się zamierzeniu inwestycyjnemu, to organ ma obowiązek wydać pozytywną decyzję stosownie do art. 56 w zwiazku z art. 64 ust. 1 ustawy.
Skarżący zarzucał także naruszenie przez organy przepisów procesowych, a to art. 77§ 1 K.p.a oraz art.80 K.p.a. porzez wadliwe ustalenia dotyczące ilości wybudowanych zbiorników. W tym zakresie należy powtórzyć, iż w niniejszej sprawie rzeczą organów było wyłącznie ustalenie, czy zachodzą przesłanki do wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie określonym przez stronę we wniosku wszczynającym postępowanie. Decyzją taką organ stwierdza jedynie możliwość realizowania na konkretnej działce gruntu, inwestycji wskazanej we wniosku inicjującym postępowanie w sprawie. Bez znaczenia w takim postępowaniu jest kwestia tego, czy inwestycja została zrealizowana w zgodności ze stanem określonym we wniosku. Ocena zgodności budowy z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu należy bowiem do organów nadzoru budowlanego. Wobec tego, skoro organ nie musiał w tym zakresie dokonywać ustaleń faktycznych, to nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę, jako bezzasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło