II SA/Ol 10/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak - Sikora Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Spółki A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr [...]" w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Spółki kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia "[...]" Starosta (dalej jako: "organ pierwszej instancji") odmówił uzgodnienia pod względem ochrony gruntów rolnych projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej na działce nr "[...]", gmina A. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, że Wójt Gminy, wnioskiem z dnia 8 września 2017 r., wystąpił o uzgodnienie projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej na opisanej wyżej działce. Organ pierwszej instancji stwierdził, że planowana inwestycja realizowana będzie na działce o łącznej powierzchni 73,09 ha, w skład której wchodzą grunty rolne klasy: Br-PsIII (grunty rolne zabudowane) o pow. 0,79 ha, LsIII (lasy) o pow. 2,36 ha, Lzr-ŁIV (grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych) o pow. 0,23 ha, Lzr-PsIII (grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych) o pow. 0,79 ha, Lzr –PsIV (grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych) o pow. 0,28 ha, ŁIV (łąki trwałe) o pow. 6,26 ha, ŁVI (łąki trwałe) o pow. 0,08 ha, N (nieużytki) o pow. 12,00 ha, PS III (pastwiska trwałe) o pow. 31,42 ha, PsIV (pastwiska trwałe) o pow. 18,35 ha, PsV (pastwiska trwałe) o pow. 0,32 ha, W-ŁIV (grunty pod rowami) o pow. 0,21 ha. Organ stwierdził, że ponieważ w skład tej działki wchodzą grunty rolne klasy III, to zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1161), dalej jako "ustawa o ochronie", na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze i nie leśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III wymagane jest uzyskanie zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. Zgodnie zaś z art. 7 ust. 2a tej ustawy zgoda ta nie jest wymagana, jeśli użytki rolne klas I-III spełniają łącznie warunki określone w tym artykule. Organ ocenił, że w najbliższym sąsiedztwie działki nr "[...]" znajdują się budynki (od strony zachodniej) tworzące zwartą zabudowę, jednakże ustalono, że co najmniej połowa działki nr "[...]" nie zawiera się w obszarze zwartej zabudowy, wobec czego nie można przyjąć spełnienia warunku z art. 7 ust. 2a pkt 1 ustawy. Ocenił, że działka spełnia warunek położenia w odległości nie większej niż 50 m od granicy najbliższej działki budowlanej oraz warunek z punktu 3, gdyż przylega do drogi gminnej oraz drogi powiatowej. Podał też, że powierzchnia gruntów klasy III na tej działce przekracza 0,5 ha. Z uwagi jednak na fakt, że nie zostały spełnione wszystkie warunki określone w art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie, organ pierwszej instancji odmówił uzgodnienia pod względem ochrony gruntów rolnych projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W złożonym zażaleniu Spółka A (dalej jako: "skarżąca" lub "inwestor") zarzuciła, że błędnie organ pierwszej instancji przyjął, jakoby nie można było zakresem obowiązywania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego objąć jedynie części działki. Zaznaczyła, że zamierza wyłączyć z produkcji rolniczej jedynie 100 m² gruntu klasy Br-PsIII, a nie całą powierzchnię działki. Ponadto zauważyła, że ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie posługuje się pojęciem "nieruchomość", traktując pojęcie "działka" lub "teren" jednakowo, co pozwala na przyjęcie, że decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego może zostać wydana dla obszaru całej działki, jak i dla terenu objętego wnioskiem o wydanie decyzji, przy czym teren ten może obejmować jedną lub kilka działek, ale może też być jedynie określoną częścią działki. Mając na uwadze powyższe stwierdziła, że dokonana przez organ pierwszej instancji analiza warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy jest wadliwa i narusza art. 53 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. u. z 2017 r., poz. 1073), dalej jako "ustawa o planowaniu". Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako: "Kolegium" lub "organ odwoławczy") postanowieniem z dnia 15 listopada 2017 r., utrzymało w całości zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium przytoczyło treść art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 53 ust. 4 pkt 6 i ust. 5 ustawy o planowaniu oraz art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 1 i art. 7 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 2a ustawy o ochronie. Zaznaczyło, że przedmiotem uzgodnienia jest określony projekt decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, która ma być realizowana na przedmiotowej działce. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wywiodło, że terenem inwestycji w rozumieniu powołanych wyżej przepisów jest teren całej działki, a nie tylko jej część. Z uwagi na powyższe nie podzieliło argumentów inwestora, że wskazanie w załącznikach do wniosku jedynie fragmentu działki obejmującego użytki klasy Br-PsIII powoduje, że ocena spełnienia warunku z art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu winna odnosić się tylko do tej części działki. Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że wobec występowania w obrębie przedmiotowej działki użytków klasy III, koniecznym było przeanalizowanie możliwości zastosowania art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie. Oceniło, że organ pierwszej instancji wyczerpująco odniósł się do warunku z art. 7 ust. 2a pkt 1 ustawy o ochronie, a ponadto wnikliwie przeanalizował istnienie w terenie obszaru zwartej zabudowy w rozumieniu przepisów tej ustawy. Kolegium podzieliło stanowisko, że nie został spełniony warunek wymagający, aby co najmniej połowa powierzchni każdej zwartej części gruntu zawierała się w obszarze zwartej zabudowy. W ocenie organu odwoławczego prawidłowo przyjął organ I instancji, że nie został spełniony warunek z art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy, tj., że obszar gruntów klasy III przekracza obszar 0,5 ha, a zatem nie został spełniony warunek z art. 7 ust. 2a pkt 4 ustawy. Kolegium stwierdziło, że skoro art. 7 ust. 2a powołanej ustawy wymaga spełnienia łącznie wszystkich czterech warunków określonych w tym przepisie, a w sprawie wykazano niespełnienie dwóch z nich, to należało przyjąć, że w sprawie nie jest możliwe uzgodnienie projektu decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Kolegium wyjaśniło ponadto, że w przepisach ustawy o planowaniu nie został wskazany wprost wymóg objęcia ustaleniami miejscowych planów całości działek ewidencyjnych, nie może to jednak oznaczać, że pojęcie "terenu", jakim posługuje się ustawodawca w tej części ustawy ma być interpretowane odmiennie, niż w sposób przedstawiony w orzeczeniach sądów administracyjnych. Kolegium stwierdziło, że art. 53 ust. 3 ustawy o planowaniu jest adresowany do organów wydających decyzje o warunkach zabudowy. Odnosząc się zaś do argumentu zażalenia, że organ uzgadniający powinien uwzględnić w sprawie brzmienie art. 46 ustawy z dnia 7 maja 2010r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, Kolegium stwierdziło, że ta regulacja prawna odnosi się do zasad interpretacji planów miejscowych przy lokalizacji inwestycji celu publicznego w zakresie łączności, a zatem jej głównym adresatem są organy architektoniczno-budowlane. Jednocześnie w przepisie tym wprost wskazano, że w razie braku planu stosuje się zasady wyrażone w ustawie o planowaniu, a zatem nie wyłączono na mocy tego przepisu stosowania art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy, jak również przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Nadto zamierzenie inwestora nie jest infrastrukturą telekomunikacyjną o nieznacznym oddziaływaniu, wobec czego nie ma podstaw do wyłączenia stosowania ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W złożonej skardze spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji i zasądzenie na rzecz skarżącej od organu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: - art. 52 ust. 2 pkt 1, w zw. z art. 61 ust. 1 pkt. 4, w zw. z art. 50 ust. 1 ustawy o planowaniu w zw. z art. 7 ust. 2 pkt. 2 i 5 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych przez błędne uznanie przez organy administracji, że "terenem" inwestycji jest obszar całej "działki ewidencyjnej" gruntu, podczas gdy oznaczenie inwestycji jako terenu składającego się jedynie z części działki jest dopuszczalne, gdyż ustawodawca nie utożsamia terminu "teren" z pojęciem "działka" i w konsekwencji nie ma podstaw do domagania się uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolniczych na cele nierolnicze, jeśli inwestycja znajduje się na małej jej części; - art. 50 ust. 1 ustawy o planowaniu w zw. z art. 61 ust. 1 pkt. 4 ustawy o planowaniu w zw. art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. 2017 r., poz. 2062) przez uznanie przez organy administracji, że przeznaczenie terenu na cele rolnicze jest sprzeczne z lokalizacją inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej i wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolniczych na cele nierolnicze, przy braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Organy obu instancji odmówiły uzgodnienia pod względem ochrony gruntów rolnych i leśnych, projektu decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej na opisanej wyżej działce, gdyż uznały, że nie ma znaczenia wynikający z tego projektu fakt, że maksymalna powierzchnia planowanej inwestycji obejmuje wyłącznie 100 m² gruntu klasy Br-PsIII. W ocenie organów obu instancji, oceniając projekt decyzji lokalizacyjnej z punktu widzenia ochrony gruntów rolnych i leśnych należy uwzględnić całą działkę ewidencyjną o pow. 73,09 ha, w skład której wchodzą również grunty rolne klasy III. Stanowiska tego nie można podzielić. Przede wszystkim należy podnieść, że przedmiotowa inwestycja polega na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej. Przedsięwzięcie to, jako inwestycja celu publicznego, stosownie do art. 50 ust. 1 ustawy o planowaniu, lokalizowane jest w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (z uwagi na brak planu miejscowego). Stosownie do powołanego art. 50 ust. 1 w postępowaniu w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego konieczne jest odpowiednie stosowanie przepisu art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu, który jako jeden z warunków wydania decyzji przewiduje, że teren objęty wnioskiem nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, chyba, że jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1. W ocenie Sądu, użyte w art. 50 ust. 1 ustawy o planowaniu sformułowanie o "odpowiednim" stosowaniu art. 61 ust. 1 pkt 4 tej ustawy nie przesądza o bezpośrednim czy automatycznym zastosowaniu wskazanej regulacji dotyczącej decyzji o warunkach zabudowy do decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Należy również wziąć pod uwagę, że rozważając kwestię "odpowiedniego" stosowania art. 61 ust. 1 pkt 4 przy ustalaniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej nie można pominąć regulacji przewidzianej w art. 46 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych. Przepis ten zawiera swoiste reguły interpretacyjne, które należy wziąć pod uwagę przy uchwalaniu miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (art. 46 ust. 1), a także przy interpretacji zapisów planów miejscowych obowiązujących w dniu wejścia w życie tej ustawy (art. 75) w zakresie możliwości lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej. Zgodnie z art. 46 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, jeżeli lokalizacja inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej nie jest umieszczona w planie miejscowym, dopuszcza się jej lokalizowanie, jeżeli nie jest to sprzeczne z określonym w planie przeznaczeniem terenu ani nie narusza ustanowionych w planie zakazów lub ograniczeń. Przeznaczenie terenu na cele zabudowy wielorodzinnej, rolnicze, leśne, usługowe lub produkcyjne, nie jest sprzeczne z lokalizacją inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, a przeznaczenie terenu na cele zabudowy jednorodzinnej nie jest sprzeczne z lokalizacją infrastruktury telekomunikacyjnej o nieznacznym oddziaływaniu. Ustawodawca uznaje zatem w ust. 2 art. 46 jednoznacznie, że przeznaczenie terenu na cele zabudowy wielorodzinnej, rolnicze, leśne, usługowe lub produkcyjne nie jest sprzeczne z lokalizacją inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, a przeznaczenie terenu na cele zabudowy jednorodzinnej nie jest sprzeczne z lokalizacją infrastruktury telekomunikacyjnej o nieznacznym oddziaływaniu. Z uwagi na to, że ustawodawca stwierdza wyraźnie, że przeznaczenie terenu na cele rolnicze i leśne nie jest sprzeczne z lokalizacją inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, to w rezultacie nie można wymagać od wnioskodawcy spełnienia warunku, o jakim mowa w art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu, czyli badać czy teren objęty wnioskiem wymaga uzyskania zgody ministra na zmianę przeznaczenia na cele nierolne i nieleśne (zob. np. wyroki NSA z dnia 14 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 734/15, WSA w Łodzi z dnia 19 października 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 571/17, WSA w Rzeszowie z dnia 24 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 336/17 - dostępne [w:] Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA") Orzekające w sprawie organy administracji rozpoznały merytorycznie wniosek organu prowadzącego postępowanie główne, bez uprzedniego zbadania i wypowiedzenia się w powyższej kwestii. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ prowadzący postępowanie uzgodnieniowe zastosuje się do oceny prawnej zawartej w niniejszym wyroku, a swoje stanowisko uzasadni stosownie do art. 107 § 3 K.p.a. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymanie nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi, wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego będącego radcą prawnym oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. 2 w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804, z późn. zm.).