II SA/Ol 1002/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2008r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu J. H. na postanowienie Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 30 września 2008r. Sygn. akt II SA/Ol 1002/07 w przedmiocie odmowy przyznania J. H. prawa pomocy w sprawie ze skargi J. H. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie rozbiórki części obiektu budowlanego - zarzutów do postępowania egzekucyjnego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Prawomocnym postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę kasacyjną J. H. od wydanego w sprawie wyroku z dnia 19 grudnia 2007r. oddalającego jego skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zarzutów do postępowania egzekucyjnego w sprawie rozbiórki części obiektu budowlanego. Postanowieniem z dnia 30 września 2008r., sygn. akt II SA/Ol 1002/07, referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odmówił przyznania J. H. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie dla niego adwokata. J. H. w dniu 6 października 2008r. (data nadania pisma) wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia z zachowaniem terminu do jego wniesienia. W jego uzasadnieniu wniósł o przyznanie prawa pomocy i ustanowienia adwokata. Podniósł, iż mylnie odczytano wyciągi bankowe z Banku "[...]" poprzez uznanie, że na dzień 31 sierpnia 2008r. pozostaje niewykorzystana część kredytu obrotowego w kwocie 17.158,40 zł. Skarżący wyjaśnił, że umowa kredytowa dotycząca kredytu obrotowego została wypowiedziana w 2005r. Zobowiązania wobec tego Banku wynoszą około 150.000 zł, na czego okoliczność wskazał prawomocny wyrok, którego wykonanie powierzono komornikowi sądowemu. Na potwierdzenie załączono kopię wezwania Banku do zapłaty należności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Wobec wniesienia przez skarżącego sprzeciwu przeciwko wskazanemu postanowieniu straciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym [art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm., dalej jako: ppsa)]. Stosownie do przepisów wskazanej powyżej ustawy zasadą jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania sądowego (art. 199), natomiast odstępstwem od niej jest przyznanie prawa pomocy. 1 Sygn.akt II SA/Ol 1002/07 W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Użycie przez ustawodawcę sformułowania "następuje" oznacza, że udzielenie przez sąd prawa pomocy powstaje w sytuacji, w której skarżący udowodni brak środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Z przytoczonych sformułowań ustawowych wynika także, że sytuacja materialna wnioskodawcy oceniana w odniesieniu do konkretnego postępowania sądowoadministracyjnego stanowi jedyną podstawę w orzekaniu o udzielenie prawa pomocy. Rozstrzygnięcie więc przez Sąd o przyznaniu prawa pomocy z przyczyn innych niż sytuacja materialna wnioskodawcy byłoby rozstrzygnięciem dokonanym z podstaw niedopuszczalnych i nie znajduje uzasadnienia w ustawie (por. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 118/05, niepubl.). Z wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego najpierw w formie zwykłego pisma, a następnie na stosownym formularzu wynika, że J. H. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe; jedyny jego wartościowy majątek stanowi nieruchomość rolna o powierzchni ok. 5 ha, zajęta w postępowaniu egzekucyjnym oraz "budynek warsztatowy w budowie"; jest zadłużony na ok. 5.000.000 zł; prowadzi działalność gospodarczą i nie posiada dochodu. Podał, że w 2005r. został napadnięty i pobity, od tego zdarzenia ma zaniki pamięci oraz zaburzenia toku rozumowania. Natomiast bilans za okres od 1 stycznia do 30 czerwca 2008r. Przedsiębiorstwa "A", które prowadzi, zamknął się saldem ujemnym w wysokości 36.609,86 zł. Na wezwanie Referendarza sądowego skarżący przekazał także wyciągi rachunków firmowych. Z wyciągów dotyczących pierwszego z nich wynika, iż w okresie od 1 czerwca do 31 sierpnia 2008r. saldo zadłużenia z tytułu kredytu obrotowego, udzielonego prowadzonemu przez skarżącego Przedsiębiorstwu "A" w kwocie 88.016,33 zł, wynosiło 70.857,93 zł. Lista operacji przeprowadzonych na drugim rachunku od 3 czerwca do 1 września zamyka się saldem dodatnim w wysokości 61,89 zł. Skarżący, pomimo ciężkiej sytuacji finansowej majątkowej, nadal prowadzi działalność gospodarczą, zatrudnia pracowników. Na podstawie nadesłanego wydruku Sygn. akt II SA/OM002/07 historii rachunku z 16 września 2008r. prowadzonego przez Bank "[...]" stwierdzić można, iż w okresie od 3 czerwca do 1 września 2008r., odnotowano wpływy na ogólną kwotę 30.908,97 zł, a saldo na rachunku bankowym na zakończenie miesiąca było dodatnie. Z przedłożonego wyciągu wynika ponadto, iż skarżący obraca znacznymi kwotami pieniędzy. Jak można przypuszczać znaczna ich część przeznaczana jest na opłacenie wydatków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, pokrywanie aktualnych należności i spłatę zadłużenia. Także brak szczegółowych zapisów w rubrykach "obciążenia" nie pozwala jednoznacznie określić, czy płatności za faktury związane były wyłącznie z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą. Powyższe nie oznacza jednak, że z posiadanych środków finansowych nie można zabezpieczyć środków na ustanowienie adwokata i opłacenie kosztów sądowych. Skoro natomiast skarżący wykonuje inne ciążące na mm zobowiązania, to przyjąć można, iż w obecnej sytuacji materialnej jest w stanie ponieść również pełne koszty postępowania sądowego bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania. Ponadto na obecnym etapie postępowanie sądowe zostało zakończone, gdyż Sąd wydał wyrok z 19 grudnia 2007r., a złożona następnie skarga kasacyjna została odrzucona. Dodatkowo zawarty w sprzeciwie zarzut wnioskującego, odnośnie mylnego odczytania danych z wyciągu bankowego, że na dzień 31 sierpnia 2008r. pozostaje niewykorzystana część kredytu obrotowego w kwocie 17.158,40 zł, nie jest słuszny. Nie kwestionuje się bowiem istnienia u wnioskującego zadłużenia, które dodatkowo potwierdza załączone do sprzeciwu wezwanie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym do zapłaty należności. Wskazywana przez wnoszącego sprzeciw okoliczność ujemnego bilansu finansowego jego przedsiębiorstwa nie zmienia jednak faktu, że zobowiązania cywilnoprawne strony nie mogą być powodem pokrycia z budżetu Skarbu Państwa kosztów zainicjowanego przez nią postępowania, gdyż w przeciwnym razie dochodziłoby do sytuacji, w której ciężar zaspokajania potrzeb nie zasługujących na miano niezbędnych dla utrzymania danej osoby zostałby przerzucony na współobywateli. W tych okolicznościach sąd uznał, że skarżący nie udowodnił, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z tych też względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 260 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji.