II SA/Ol 101/14

WyrokWSA w Olsztynie2014-03-11

Skład orzekający: Janina Kosowska, Katarzyna Matczak, Dorota Radaszkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Burmistrza Miasta B. z dnia 18 marca 1998 r. o uzgodnieniu koncesji na wydobywanie kruszywa zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, co uzasadniałoby stwierdzenie jego nieważności?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wykazało w sposób dostateczny, czy postanowienie Burmistrza Miasta B. z dnia 18 marca 1998 r. zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności art. 16 ust. 5 ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Brak było analizy zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz jego graficznym załącznikiem, a także nie rozważono, czy brak wskazania numerów działek w postanowieniu uzgodnieniowym stanowi rażące naruszenie prawa. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając skargę za uzasadnioną z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło o stwierdzenie nieważności postanowienia Burmistrza Miasta B. z 1998 r. uzgadniającego koncesję na wydobywanie kruszywa, zarzucając rażące naruszenie prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze początkowo odmówiło stwierdzenia nieważności, ale następnie, po wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchyliło swoje postanowienie i stwierdziło nieważność postanowienia Burmistrza. Spółka A. zaskarżyła to postanowienie SKO do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. WSA uchylił zaskarżone postanowienie SKO.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia 28 listopada 2013 r. oraz zasądził od SKO na rzecz Spółki A. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 11 marca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak sędzia del. SO Dorota Radaszkiewicz (spr.) Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2014 roku sprawy ze skargi Spółki A na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia o uzgodnieniu koncesji na wydobywanie kruszywa 1/ uchyla zaskarżone postanowienie; 2/ zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Spółki A kwotę 457 złotych (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3/ orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Stowarzyszenie "[...]"pismem z dnia 21 kwietnia 2012r. na podstawie art. 31 § 1 i art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 126 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.) wniosło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. o stwierdzenie nieważności postanowienia Burmistrza Miasta B. z dnia 18 marca 1998r., znak : "[...]"uzgadniającego na wniosek "[...]"Sp. z o.o. w O. wydanie koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża ""[...]"". Jednocześnie wniosło o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w tym postępowaniu. We wniosku podniesiono, że postanowienie, którego dotyczy wniosek wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa – przepisów prawa materialnego tj. art. 106 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 5 ustawy z dnia 4 lutego 1994r. – Prawo geologiczne i górnicze, art. 16 ust. 5, art. 105a tej ustawy oraz rażącym naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 124 k.p.a., art. 7 k.p.a. oraz 77 k.p.a. Wskazano, że wniosek Stowarzyszenia jest uzasadniony zarówno ze względu na jego cele statutowe jak i interes społeczny, wyrażający się w dążeniu do wyeliminowania z obrotu prawnego postanowienia Burmistrza Miasta B z dnia 18 marca 1998r., z udziałem którego udzielono "[...]" Sp. z o.o. koncesji na wydobywanie kopaliny pospolitej ze złoża kruszywa naturalnego "[...]" znajdującego się na gruntach wsi "[...]", która to działalność zdaniem stowarzyszenia, przyczynia się do pogorszenia stanu środowiska naturalnego na obszarze sąsiadującym z terenem wydobycia złoża. Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2012r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza Miasta B. z dnia 18 marca 1998r., znak : "[...]" o uzgodnieniu pod względem zgodności z planem przestrzennego zagospodarowania gminy B. udzielenia "[...]" Sp. z o.o. w O. koncesji na wydobywanie kruszywa ze złoża "[...]". Postanowieniem z dnia 23 października 2012r., nr "[...]"Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. odmówiło stwierdzenia nieważności wskazanego wyżej postanowienia Burmistrza Miasta B. z dnia 18 marca 1998r., uznając, iż zaskarżone postanowienie nie jest dotknięte żadną z wad wymienionych art. 156 § 1 k.p.a. Celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego, jest wyeliminowanie z obrotu prawnego aktu obarczonego najcięższymi wadami materialnoprawnymi, po uprzednim wyjaśnieniu jego kwalifikowanej niezgodności z prawem. Natomiast akt, którego dotyczy wniosek stowarzyszenia nie jest dotknięty tego typu rażącym naruszeniem prawa. W wyniku wniosku Stowarzyszenia "[...]"z dnia 12 listopada 2012r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowieniem z dnia 28 listopada 2013r. nr "[...]"wydanym w oparciu o art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. uchyliło własne postanowienie z dnia 23 października 2012r., nr "[...]"i stwierdziło nieważność postanowienia Burmistrza Miasta B. z dnia 18 marca 1998r., znak: "[...]"o uzgodnieniu pod względem zgodności z planem przestrzennym gminy B. udzielenia "[...]"Sp. z o.o. w O. koncesji na wydobywanie kruszywa ze złoża "[...]" Rozpatrując sprawę ponownie Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło stanowisko Stowarzyszenia, iż w poprzednim orzeczeniu Kolegium nie dokonało ustaleń, czy kwestionowane postanowienie Burmistrza Miasta B. w sposób oczywisty narusza art. 16 ust. 5 ustawy z dnia 4 lutego 1994r. Prawo geologiczne i górnicze poprzez jego niewłaściwą wykładnię i stosowanie. Wymóg zgodności postanowienia uzgadniającego z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest oczywisty, natomiast Kolegium nie dokonało oceny czy doszło do naruszenia wskazanego wyżej art. 16 ust. 5 ustawy - w sytuacji, gdy zostało ono wydane w sposób sprzeczny z zapisami planu, stanowiącymi akt prawa miejscowego. W świetle tego przepisu prawa organ udzielający koncesji na działalność, obowiązany jest współdziałać z wójtem (burmistrzem czy prezydentem) przy wydaniu decyzji w trybie określonym przepisem art. 106 k.p.a. Przepis ten (art. 16 ust. 5 ustawy Prawo geologiczne i górnicze) wyklucza udzielenie uzgodnienia na podstawie innych kryteriów, niż na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Rozstrzygające znaczenie ma okoliczność przeznaczenia gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, wynikająca z uchwały Nr XI/129/91 Rady Miejskiej w B. z dnia 26 września 1991r. Badane postanowienie Burmistrza Miasta B. wymogu tego nie spełnia, bowiem nie wskazuje numerów działek, z których wydobywanie kruszywa uzgodniono. Z lokalizacji działek wydobycia kruszywa na wyrysie z rysunku powyższego planu wynika, że są to działki rolne i leśne. W rezultacie w planie brak informacji o przeznaczeniu i zakwalifikowaniu terenu planowanej inwestycji, jako terenu górniczego, co bezsprzecznie stanowi o braku zgodności planowanego zamierzenia z ustaleniami miejscowego planu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia 28 listopada 2013r. nr "[...]", uchylające własne postanowienie z dnia 23 października 2012r. nr "[...]"zawodowy pełnomocnik "[...]"Spółki "[...]"zarzucił zaskarżonemu postanowieniu : 1). naruszenie przepisów prawa materialnego : a) art. 16 ust. 5 ustawy z dnia 4 lutego 1994r. Prawo geologiczne i górnicze poprzez uznanie, iż ustalenia planu przestrzennego gminy B. uniemożliwiały uzgodnienie koncesji, a zatem w myśl tego przepisu uzgodnienie było niedopuszczalne, b) art. 42 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011r. Prawo geologiczne i górnicze poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że wydanie decyzji o udzieleniu koncesji na wydobywanie kruszywa ze złoża "[...]" oraz rozpoczęcie działalności objętej koncesją nie stanowi zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych, 2). naruszenie przepisów postępowania : a) art. 31 k.p.a. poprzez uznanie, że Stowarzyszenie "[...]"wykazało, że może w niniejszej sprawie żądać wszczęcia postępowania z uwagi na cele statutowe Stowarzyszenia oraz interes społeczny, b) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez stwierdzenie, że postanowienie Burmistrza Miasta B. z dnia 18.03.1998r. wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa, c) art. 156 § 2 k.p.a. poprzez stwierdzenie nieważności postanowienia, w sytuacji gdy nastąpiły nieodwracalne skutki prawne, w związku z czym stwierdzenie nieważności postanowienia było niedopuszczalne. Mając na uwadze powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej podniósł, że Stowarzyszenie wbrew wymogom wynikającym z art. 31 § 1 k.p.a. nie wykazało interesu prawnego w żądaniu wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności przedmiotowego postanowienia. Organizacja społeczna winna wykazać istnienie związku przedmiotu postępowania administracyjnego z celami statutowymi organizacji oraz pozostawanie przedmiotu sprawy w związku z potrzebą uwzględnienia interesu społecznego. Skoro zaś tego nie wykazało Kolegium nie miało podstaw do wszczęcia postępowania. Niezależnie od powyższego zarzutu, w ocenie skarżącego chybiony jest zarzut Stowarzyszenia dotyczący rażącego naruszenia prawa tj. art. 16 ust. 5 ustawy z dnia 4 lutego 1994r. Prawo geologiczne i górnicze, który nakazuje organowi udzielającemu koncesji uzgodnienie udzielenia koncesji z właściwym wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta), które to uzgodnienie następuje na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w sytuacji jego braku na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Skarżący wskazał, że przepisy ustawy z dnia 4 lutego 1994r. Prawo geologiczne i górnicze, nie nakazują aby postanowienie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta w przedmiocie uzgodnienia koncesji na wydobywanie kruszywa wymieniało numery działek, których dotyczyć ma planowana działalność. Ponadto w dacie uzgodnienia przez Burmistrza B. udzielenia koncesji na wydobywanie kruszywa, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie mógł kwalifikować terenu planowanej inwestycji jako terenu górniczego, albowiem teren taki mógł być wyznaczony dopiero w decyzji koncesyjnej. W świetle powyższego, nie można uznać przedmiotowego postanowienia Burmistrza B., jako sprzecznego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a co za tym idzie nie można mówić o wydaniu go z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący wskazał ponadto na art. 156 § 2 k.p.a., który stanowi, że nie stwierdza się nieważności decyzji, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło lat dziesięć, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Za wywołanie takich skutków uważa się rozpoczęcie działalności objętej koncesją. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie, wskazując, że wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie nastąpiło z urzędu, a nie na wniosek Stowarzyszenia ""[...]", które tylko w nim brało udział. W kwestii naruszenia art. 16 ust. 5 ustawy z dnia 4 lutego 1994r. Prawo geologiczne i górnicze podniesiono, iż przywołane przez pełnomocnika skarżącego uregulowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zawarte były w części ogólnej tego planu i odnosiły się do sposobu użytkowania złóż kruszywa. Natomiast brak ich było w ustaleniach szczegółowych planu, odnoszących się do terenu objętego uzgodnieniem. W zakresie dotyczącym nieodwracalnych skutków prawnych uniemożliwiających stwierdzenie nieważności decyzji, podniesiono w odpowiedzi na skargę, że istotnie art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011r. Prawo geologiczne i górnicze tak stanowi w przypadku rozpoczęcia działalności objętej koncesją, ale przepis ten nie funkcjonował w porządku prawnym w dacie wydania przez Burmistrza Miasta B. kwestionowanego postanowienia z dnia 18 marca 1998r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje : Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269 ze zmianami). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanym dalej p.p.s.a. (Dz. U. z 2012r., poz. 270) uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie zostało podjęte z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, choć nie wszystkie zarzuty skargi są zasadne. . Wydając zaskarżone postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. przyjęło, że postanowienie Burmistrza Miasta B. z dnia 18 marca 1998r., znak: "[...]"o uzgodnieniu pod względem zgodności z planem przestrzennego zagospodarowania gminy B. udzielenia "[...]"koncesji na wydobywanie kruszywa ze złoża "[...]"zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, co z kolei upoważniało organ do stwierdzenia jego nieważności. Organ administracyjny rozpoznając sprawę ponownie przyjął zatem, że spełnione zostały przesłanki z art.156 §1 pkt. 2 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przede wszystkim uznało, że postanowienie Burmistrza Miasta B. z dnia 18 marca 1998r. wydane zostało z naruszeniem art. 16 ust. 5 ustawy z dnia 4 lutego1994r. Prawo geologiczne i górnicze ( Dz.U., Nr 27 poz. 96 ze zm.), albowiem oczywisty był w dacie wydania tego postanowienia wymóg jego zgodności z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Natomiast wydając poprzednie rozstrzygniecie, uchylone następnie zaskarżonym postanowieniem, Kolegium nie dokonało ustaleń w zakresie naruszenia wskazanej wyżej normy prawnej. Co z kolei powoduje, że Kolegium naruszyło art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. Stanowisko to nie jest prawidłowe - w tym znaczeniu, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając sprawę ponownie w niedostateczny sposób rozważyło zaistnienie przesłanki rażącego naruszenia prawa przy wydaniu postanowienia uzgadniającego, którego nieważność stwierdzona została zaskarżonym postanowieniem. Wskazać zatem należy, iż w świetle art. 15 ust.1 pkt. 2 ustawy z dnia 4 lutego1994r. Prawo geologiczne i górnicze, obowiązującej w dacie wydania uzgadniającego postanowienia Burmistrza Miasta B. z dnia 18 marca 1998r. koncesji wymagała m.in. działalność gospodarcza w zakresie wydobywania kopalin ze złóż. Art. 16 ust. 5 tej ustawy stanowił, że udzielenie koncesji na działalność, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 3, z wyjątkiem takiej działalności wykonywanej w granicach obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej, wymaga uzgodnienia z właściwym wójtem, burmistrzem albo prezydentem miasta. Uzgodnienie następuje na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż skoro jedynym kryterium branym pod uwagę przy dokonywaniu uzgodnienia są zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to nie ulega również wątpliwości, że miał tutaj zastosowanie art. 106 k.p.a., a zatem organ współdziałający zobowiązany był do zajęcia stanowiska w określonym zakresie i przekazania go we właściwej formie organowi decydującemu. Rozstrzygające znaczenie miała zatem okoliczność przeznaczenia gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, wynikająca z uchwały nr XI/129/91 Rady Miejskiej w Biskupcu z dnia 26 września 1991r. (Dz.Urz. Woj. Olsztyńskiego Nr 21,poz. 258z dnia 26 września 1991r.). Natomiast badane przez Organ postanowienie Burmistrza Miasta B. nie spełnia powyższego wymogu, albowiem nie wskazuje numerów działek, z których wydobywanie kruszywa uzgodniono. Tymczasem – w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego należało w sposób bardziej wnikliwy rozważyć, czy zamieszczenie w części ogólnej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ustalenia o treści : "obszary stwierdzonego i spodziewanego występowania złóż należy chronić przed trwałym zainwestowaniem. Szczególnie duże złoża o znaczeniu ponadlokalnym dokumentowane są obecnie w rejonie "[...]". Są to złoża kruszywa naturalnego. Eksploatacja złóż powinna być prowadzona w sposób racjonalny, minimalizujący straty w ich zasobach oraz w gruntach rolnych i leśnych. Wyrobiska poeksploatacyjne należy rekultywować" - jest wystarczające do wydania postanowienia o uzgodnieniu w trybie art. 16 ust. 5 ustawy Prawo geologiczne i górnicze wówczas obowiązującej, czy też nie i dać temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Skarżący podniósł, iż z żadnego przepisu tej ustawy nie wynika obowiązek umieszczenia w postanowieniu właściwego organu w przedmiocie uzgodnienia koncesji na wydobywanie kruszywa numerów działek, których dotyczy planowana działalność. Zatem podniesiono w skardze, że w świetle uregulowań ustawy z dnia 4 lutego 1994r. Prawo geologiczne i górnicze teren górniczy, jako przestrzeń objęta przewidywanymi wpływami robót górniczych zakładu górniczego ( art. 6 pkt. 9) mógł być wyznaczony dopiero w decyzji koncesyjnej (art. 25 ust. 1). W tej sytuacji szczególnej analizie powinna być poddana kwestia czy rzeczywiście doszło do rażącego naruszeniu prawa (art. 16 ust. 5 ustawy Prawo geologiczne i górnicze w ówczesnym brzmieniu) w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie przywołało bowiem żadnego przepisu prawa, który wskazywałby na obowiązek umieszczenia w postanowieniu właściwego organu w przedmiocie uzgodnienia koncesji na wydobywanie kruszywa numerów działek, których dotyczy planowana działalność. Natomiast tę okoliczność (brak wskazania numerów działek w postanowieniu) uczynił głównym powodem stwierdzenia nieważności postanowienie Burmistrza Miasta B. z dnia 18 marca 1998r. W orzecznictwie podnosi się, iż nie każde naruszenie prawa, nawet oczywiste naruszenie prawa jest równoznaczne z rażącym naruszeniem prawa. Zasadnie skarżący przywołał w tym kontekście wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28.06.2011r. II GSK 725/2010, w świetle którego takie kwalifikowane naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Podobnie w innym orzeczeniu – wyroku z dnia 25.04.2013r.,I OSK 1822/11 Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, iż stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji ostatecznych i nie może stanowić trybu konkurencyjnego w stosunku do postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie zwykłym, w którym doszłoby do ponownego badania sprawy od strony faktycznej. Z tego względu w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności nie mogą być korygowane nieprawidłowości w zakresie postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może dotyczyć tylko ustalenia, czy decyzje - których wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy - obarczone są wadami, enumeratywnie wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. – odpowiednio dotyczy to postanowień (art. 126 k.p.a.). Tekst orzeczenia pochodzi z Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl. W tej konkretnej sprawie kwalifikowanych naruszeń prawa jednak w sposób jednoznaczny nieuzasadniono stwierdzając nieważność postanowienia zaskarżonym postanowieniem. Nie rozważono bowiem dostatecznie zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na dzień wydania postanowienia z 1998r. w powiązaniu z załącznikiem do niego, przedstawiającym w sposób graficzny różne obszary, w tym m.in. : "granice strefy ochronnej obiektu szkodliwego" i "powierzchniową eksploatację surowców". Już choćby z tego względu należało uznać skargę za uzasadnioną. Skarżący wskazał również na naruszenie art. 31 k.p.a. poprzez uznanie, że Stowarzyszenie "[...]"wykazało w niniejszej sprawie, że może żądać wszczęcia postępowania z uwagi na statutowe cele Stowarzyszenia oraz interes społeczny. Stowarzyszenie podniosło z kolei w piśmie procesowym z dnia 8 marca 2014r., iż w innym postępowaniu z jego udziałem okoliczność inicjowania postępowania jak i udziału w postępowaniu administracyjnym nie była w ogóle kwestionowana. Odnosząc się do kwestii naruszenia wskazanego wyżej art. 31 k.p.a. przy wydaniu zaskarżonego postanowienia, zważyć należy, iż zarzut ten jest o tyle uzasadniony, że przesłanki wskazane tym przepisem prawa z całą pewnością winny zostać rozważone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze na etapie wniosku Stowarzyszenia "[...]"z dnia 12 listopada 20112r. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wprawdzie bowiem Stowarzyszenie zainicjowało postępowanie w sprawie poprzez złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta B. z dnia 18 marca 1998r. dołączając statut stowarzyszenia z dnia 3 czerwca 2008r. oraz wnosząc równocześnie o dopuszczenie Stowarzyszenia do tego postępowania, to jednak postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2012r. postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte z urzędu. Jednak nie analizowano, czy to ostatnie postanowienie nie było już jednak wiążące na dalszym etapie postępowania administracyjnego – na etapie rozpoznania wniosku Stowarzyszenia o ponowne rozpatrzenie sprawy. Tymczasem organ, ani nie wydał żadnego postanowienia w tym przedmiocie (uwzględnienia wniosku Stowarzyszenia o ponowne rozpatrzenie sprawy, czy dopuszczeniu Stowarzyszenia do postępowania), ani też nie odniósł się w ogóle do tej kwestii w uzasadnieniu orzeczenia i nie rozważał spełnienia przesłanek z art. 31 k.p.a. Podnieść jednak należy, że na tle interpretacji art. 31 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17.02.2011r., II OSK 329/10 orzekł, że "jeżeli organ administracji nie wydał postanowienia o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu organizacji społecznej, jednakże przyjmował składane przez tę organizację oświadczenia, a także doręczał tej organizacji decyzje i postanowienia, fakty te należy uznać za dopuszczenie organizacji do udziału w postępowaniu administracyjnym. Organizacja społeczna, którą organ faktycznie dopuścił do udziału w postępowaniu i traktował jako podmiot na prawach strony ma również prawo złożenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji". W sprawie niniejszej chodzi o żądanie wszczęcia postępowania (złożenie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy). Jednakże kwestia ta – dotycząca spełnienia przez Stowarzyszenie "[...]" przesłanek z art. 31 k.p.a. - w zakresie możliwości wszczęcia postępowania stanie się ponownie przedmiotem oceny Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w związku z tym, że zaskarżone postanowienie wydane zostało bez dostatecznej analizy, czy doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ( art. 16 ust 5 Prawo geologiczne i górnicze w brzmieniu obowiązującym na datę wydania kwestionowanego postanowienia Burmistrza Miasta B. z dnia 18.03.1998r.) oraz przepisów postępowania – art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. Podkreślić bowiem należy, że postępowanie toczyło się w trybie nadzwyczajnym, w którym badaniu podlegało jedynie to, czy w kwestionowanym postanowieniu tkwiły kwalifikowane wady, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie o stwierdzenie nieważności nie miało zaś na celu ponownej oceny sprawy, co do jej istoty (jak w postępowaniu odwoławczym), lecz obejmowało kontrolę legalności samego postanowienia załatwiającego sprawę. Z powyższych względów z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono z mocy art. 152 powołanej ustawy. O kosztach postępowania sądowego rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło