II SA/Ol 1011/07

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 5 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. M. i R. M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego postanawia przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie adwokata. We wniosku z dnia 22 sierpnia 2011 r., złożonym na urzędowym formularzu, E. M. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. M. i R. M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", Nr "[...]". Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wnioskodawczyni prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe. W rubryce nr 7.1. "Nieruchomości" wykazała "prawo do połowy nakładów do budynku ok. "[...]" m2 (w tym około połowa z tego metrażu stanowi użytkowe poddasze), do tego dochodzi "[...]" m2 powierzchni w postaci garażu pod budynkiem" oraz "współwłasność mieszkanie o powierzchni "[...]" m2", natomiast w rubryce nr 10. "Dochody" – dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości "[...]" oraz dochód z tytułu wynajmu mieszkania w wysokości "[...]". W rubryce nr 5. "Uzasadnienie", wnioskodawczyni podniosła, iż z powodu popadnięcia w tzw. pułapkę kredytową spłaca raty kredytów w wysokości "[...]", a ponadto ponosi opłaty mieszkaniowe w wysokości "[...]". Wskazać należy, iż zgodnie z art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie zawodowego pełnomocnika. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ppsa, przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje natomiast, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, iż w niniejszej sprawie, postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 1011/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po rozpoznaniu, na skutek sprzeciwu, wniosków E. M. i R. M. o zwolnienie od kosztów sądowych (złożonych na urzędowych formularzach z dnia 7 grudnia 2010 r.), przyznał wnioskodawcom, a zatem i obecnej wnioskodawczyni, prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia, Sąd podniósł, iż "dokonując ponownej analizy sytuacji materialnej skarżących uznał, iż nie są oni w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania. W świetle zasad doświadczenia życiowego jest oczywiste, iż uzyskiwane przez skarżących środki pozwalają jedynie na częściowe zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. W takiej sytuacji trudno mówić również o możliwości dokonywania przez skarżących oszczędności w wydatkach, w celu poniesienia kosztów postępowania sądowego. W tych okolicznościach Sąd uznał, że skarżący znajdują się w trudnych warunkach materialnych i nie posiadają środków majątkowych, umożliwiających poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania." Postanowieniem z dnia 9 czerwca 2011 r., sygn. akt II OZ 482/11, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenia wnioskodawców na przedmiotowe postanowienie, wyjaśniając w uzasadnieniu, że ich wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie zostały uwzględnione przez Sąd I instancji w całości. Mając zatem na uwadze to, że wnioskodawczyni zwolniona jest od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie (art. 239 pkt 4 i art. 241 ppsa), stwierdzić należy, iż na obecnym etapie sprawy, zakresem rozstrzygnięcia objęta może być wyłącznie kwestia ustanowienia dla niej adwokata. Mając na uwadze sytuację materialną wnioskodawczyni, wykazaną w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 22 sierpnia 2011 r., a także dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, w postanowieniu z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 1011/07, ocenę jej ówczesnej sytuacji materialnej, stwierdzić należy, iż sytuacja materialna wnioskodawczyni również obecnie uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy, tym razem jednak w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Zauważyć należy, iż z analizy urzędowych formularzy wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 7 grudnia 2010 r. i z dnia 22 sierpnia 2011 r. wynika, że dane w nich zawarte – w szczególności co do sytuacji rodzinnej i majątkowej wnioskodawczyni oraz wysokości ponoszonych wydatków i osiąganych dochodów nie uległy zasadniczym zmianom. Drobne różnice dotyczą wysokości dochodów (wówczas – łącznie "[...]", obecnie – łącznie "[...]") oraz wysokości wydatków na spłatę kredytów (wówczas – łącznie "[...]", obecnie – łącznie "[...]") i świadczą o pogorszeniu się obecnie sytuacji finansowej wnioskodawczyni (spadek łącznej wysokości dochodów i wzrost wysokości wydatków). Skoro zatem już w postanowieniu z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 1011/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, że wnioskodawczyni znajduje się w trudnych warunkach materialnych i nie posiada środków majątkowych, umożliwiających poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla niej utrzymania, to tym bardziej obecnie, gdy jej sytuacja materialna uległa pogorszeniu, uznać należy, iż nie pozwala ona na poniesienie przez nią kosztów postępowania związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika. W tych warunkach, za zasadne uznano ustanowienie dla wnioskodawczyni adwokata i tym samym, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, orzeczono jak w sentencji.