II SA/Ol 1011/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 5 października 2011 r. przyznającego prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. M. i R. M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego postanawia odmówić E. M. przywrócenia terminu do złożenia sprzeciwu. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Postanowieniem z dnia 5 października 2011 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie przyznał E. M. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmujące ustanowienie adwokata. Odpis powyższego postanowienia z uzasadnieniem E. M. otrzymała w dniu 24 października 2011 r. (data i podpis E. M. na zwrotnym potwierdzeniu odbioru pisma). W dniu 4 listopada 2011 r. (data stempla pocztowego) E. M. wniosła sprzeciw od postanowienia z dnia 5 października 2011 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu. W uzasadnieniu wniosku podniosła, iż przyczyną uchybienia terminu była nagła konieczność wyjazdu do chorej matki. Wskazała, że termin do złożenia sprzeciwu minął w dniu 31 października 2011 r., a dopiero w dniu 2 listopada 2011 r. wróciła od chorej matki i niezwłocznie złożyła sprzeciw wraz z wnioskiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 87 § 2 ustawy p.p.s.a. w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności w postępowaniu sądowym, jakiej można i należy wymagać od osoby dbającej o swoje interesy z należytą starannością. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić tylko, kiedy strona nie mogła usunąć nagłej, obiektywnej przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy dopełnienie czynności było niemożliwe z powodu przeszkody nagłej i nie do przezwyciężenia. Strona ma obowiązek wykazać, że podjęła wszelki możliwy wysiłek w celu usunięcia, nagłej i obiektywnej przeszkody, trwającej przez cały czas biegu terminu na dokonanie czynności w postępowaniu sądowym (zob. orzeczenia: w sprawie I SA/Gd 794/99, LEX 40381; w sprawie I SA/Lu 1246/98, LEX 40367; w sprawie III SA 7432/98, LEX 39470; w sprawie II SA 4162/01, Mon. Praw. 2003, nr 8, str. 340; w sprawie V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, nr 23, str.1059; w sprawie I SA 431/00, LEX 54736; w sprawie I SA/Ka 1781/99, LEX 47160; w sprawie IV SA 1656/97, LEX 47891; w sprawie III SA 1243/97, LEX 36902, w sprawie FZ 713/04 LEX 302279). Ponadto zgodnie z utrwalonym orzecznictwem "Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (tak NSA w wyroku z dnia 28 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 479/07, Lex Omega nr 344095). W ocenie Sądu okoliczność przytoczona we wniosku o przywrócenie terminu nie stanowiła przeszkody uniemożliwiających skarżącej do skorzystania z prawa do wniesienia sprzeciwu w terminie. Doręczając skarżącej odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem, Sąd pouczył ją jednocześnie o trybie i terminie wniesienia sprzeciwu. Skarżąca miała tym samym możliwość obliczenia, w jakim czasie może dokonać skutecznego wniesienia sprzeciwu (treść wniosku o przywrócenie terminu wskazuje, że skarżąca prawidłowo obliczyła termin, z upływem którego można wnieść sprzeciw), w tym, jeżeli widziała tego rodzaju potrzebę, mogła skonsultować prawidłowość obliczenia terminu z podmiotem zawodowo trudniącym się świadczeniem pomocy prawnej. Również podana przez stronę skarżącą okoliczność, iż w terminie otwartym do wniesienia sprzeciwu nie przebywała w miejscu zamieszkania pozostaje bez znaczenia dla pozytywnego rozpatrzenia wniosku, bowiem możliwość zakwestionowania postanowienia referendarza nie jest uzależniona od miejsca przebywania strony, która zapoznała się z treścią jego orzeczenia. Okolicznością wyłączającą brak winy nie jest również ewentualny brak rozeznania wśród instytucji prawnych. Nieznajomość prawa zawsze jest bowiem czynnością zawinioną przez stronę (vide: wyrok NSA z dnia 6 listopada1998 r., sygn. I SA/Łd 153/97, LEX 37127). Mając świadomość, że bieg terminu do wniesienia sprzeciwu już się rozpoczął, skarżąca mogła osobiście wybrać profesjonalnego pełnomocnika i skorzystać z jego usług, nie oczekując w tym zakresie na pozytywne rozstrzygnięcie Sądu (przyznanie prawa pomocy). Brak spełnienia warunku uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, powoduje, że Sąd odstąpił od rozważenia spełnienia pozostałych przesłanek warunkujących przywrócenie terminu. Dla przywrócenia terminu wymagane jest bowiem aby były one spełnione łącznie. Brak spełnienia choćby jednej z nich zawsze powoduje konieczność wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu.