II SA/Ol 1025/16
WyrokWSA w Olsztynie2016-11-22
Skład orzekający: Bogusław Jażdżyk, Tadeusz Lipiński, Katarzyna Matczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie posiadającej umiarkowany stopień niepełnosprawności, która nie osiągnęła wieku emerytalnego, może być przyznany zasiłek stały z pomocy społecznej, jeśli spełnia kryterium dochodowe?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące całkowitej niezdolności do pracy. Osoba posiadająca umiarkowany stopień niepełnosprawności, zgodnie z definicją zawartą w ustawie o pomocy społecznej, jest traktowana jako całkowicie niezdolna do pracy, co w połączeniu ze spełnieniem kryterium dochodowego, uzasadnia przyznanie zasiłku stałego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania M. S. zasiłku stałego z pomocy społecznej. Organy uznały, że skarżący, mimo posiadania umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, nie spełnia przesłanki całkowitej niezdolności do pracy, ponieważ nie osiągnął wieku emerytalnego i może być zatrudniony w warunkach chronionych. Skarżący nie zgodził się z decyzjami organów, twierdząc, że naruszają one jego prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Matczak Protokolant specjalista Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2016 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r., Nr "[...]" w przedmiocie zasiłku stałego uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.
Decyzją z dnia "[...]" Wójt Gminy po rozpatrzeniu wniosku M. S. odmówił mu przyznania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego.
W uzasadnieniu podano, że w dniu 13 kwietnia 2016 r. przyznano wnioskodawcy zasiłek stały. Na skutek odwołania decyzja ta została uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. W wyniku rozpoznania sprawy ustalono, że M. S. jest osobą samotnie gospodarującą, nie pracującą, posiadającą umiarkowany stopnień niepełnosprawności do dnia 31 grudnia 2016 r. ze wskazaniem odpowiedniego zatrudnienia w warunkach chronionych, dlatego też nie jest on całkowicie niezdolny do pracy, a do przyznania zasiłku stałego zgodnie z art. 37 ustawy o pomocy społecznej wymagana jest całkowita niezdolność do pracy.
Od decyzji tej odwołał się M. S., podnosząc, że się z nią nie zgadza.
Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu powtórzono, że odwołujący jest osobą samotną, mającą 63 lata, nie pracującą zawodowo i posiadającą umiarkowany stopień niepełnosprawności. Pomimo tego, że spełnia on kryterium dochodowe, zasiłek stały nie mógł mu być przyznany, gdyż nie jest on osobą niezdolną do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolną do pracy. Na poparcie tego stwierdzenia przytoczono tezy z dwóch wyroków sądów administracyjnych.
Powyższą decyzję zaskarżył M. S., wnosząc o uchylenie tej decyzji oraz decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że decyzja narusza jego prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga wniesiona w sprawie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja odmawiająca przyznania zasiłku stałego z uwagi na to, że skarżący nie jest osobą całkowicie niezdolną do pracy, jak również nie jest niezdolny do pracy z powodu wieku. Żaden z organów, choć obowiązek taki wynika z przepisów prawa, nie wyjaśnił w uzasadnieniach decyzji odmawiających przyznania zasiłku stałego, dlaczego skarżący nie jest osobą całkowicie niezdolną do pracy, pomimo przedłożenia przez niego orzeczenia stwierdzającego umiarkowany stopień niepełnosprawności. Dlatego też dziwić nie może, że skarżący zarówno w odwołaniu, jak i skardze ograniczył się do stwierdzenia, że się nie zgadza z decyzjami naruszającymi prawo i odmawiającymi przyznania mu zasiłku stałego.
Powoływanie się przez organ odwoławczy na dwa wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych niczego nie wyjaśniło, wręcz przeciwnie wprowadzało w błąd, gdyż w obu tych sprawach (VIII SA/Wa 1/11 oraz II SA/Łd 518/13) osoby ubiegające się o przyznanie zasiłku stałego legitymowały się orzeczeniami o lekkim stopniu niepełnosprawności, w przypadku skarżącego ustalony został natomiast umiarkowany stopień niepełnosprawności.
Podniesione wyżej okoliczności bez wątpienia stanowiły naruszenie art. 7, 77 § 1 i 107 § 1 k.p.a.
Przy rozpoznaniu niniejszej sprawy nie sposób jednak nie zauważyć kolejnych okoliczności, które powinny być uwzględnione przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Artykuł 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 930) stwierdza, że przyznanie osobie samotnie gospodarującej zasiłku stałego, uzależnione jest od kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek.
Jedną z nich jest osiąganie dochodu niższego od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej - organy orzekające w sprawie uznały, że skarżący tę przesłankę spełnia.
Drugą okolicznością, która musi być bezwzględnie brana pod uwagę jest to, czy wnioskodawca jest niezdolny do pracy z powodu wieku (tj. czy osiągnął wiek emerytalny) lub jest całkowicie niezdolny do pracy.
Poza dyskusją pozostaje, że skarżący wieku emerytalnego jeszcze nie osiągnął, jednak przedłożył on orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, z którego wynika, że został on zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, do dnia 31 grudnia 2016 r. z możliwością zatrudnienia w warunkach chronionych.
Przypomnieć należy, że do przyznania zasiłku stałego wymagana jest m. in. całkowita niezdolność do pracy, a definicja całkowitej niezdolności do pracy zawarta została w art. 6 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z tym przepisem całkowita niezdolność do pracy oznacza – całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
Skarżący zaliczony został do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, tak więc w myśl definicji zawartej w art. 6 u.p.s. jest on osobą całkowicie niezdolną do pracy.
W ocenie Sądu niczego w kwestii niezdolności do pracy skarżącego nie zmienia, że w orzeczeniu lekarskim zawarto stwierdzenie o odpowiednim zatrudnieniu w warunkach chronionych, gdyż z treści art. 4 ust 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r., Nr 127, poz. 721 ze. zm.) wynika, iż do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się m. in. osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach chronionych.
W związku z tym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło