II SA/Ol 1032/14
WyrokWSA w Olsztynie2014-12-09
Skład orzekający: Alicja Jaszczak-Sikora, Katarzyna Matczak, Piotr Chybicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, stosując art. 138 § 2 k.p.a., zamiast merytorycznie rozstrzygnąć sprawę dotyczącą wykonania ogrodzenia od strony drogi wewnętrznej?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie powinien stosować art. 138 § 2 k.p.a. i przekazywać sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, jeśli możliwe jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, w tym dokonanie wykładni przepisów prawa materialnego, w ramach postępowania odwoławczego. W przypadku pominięcia pełnomocnika strony przy doręczaniu odwołania, naruszone zostają przepisy postępowania, co może stanowić podstawę do uchylenia decyzji organu odwoławczego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wykonania ogrodzenia działki od strony drogi wewnętrznej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie, uznając, że budowa ogrodzenia nie wymagała zgłoszenia ani pozwolenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na naruszenie przepisów postępowania przez organ I instancji i potrzebę wykładni art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Wspólnota Mieszkaniowa zaskarżyła decyzję WINB, zarzucając m.in. błędną wykładnię przepisów, naruszenie przepisów o doręczaniu pism oraz brak zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i orzekł, że decyzja ta nie podlega wykonaniu, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 grudnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant Referent-Stażysta Marta Kudła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2014 roku sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie wykonania ogrodzenia I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości kwotę 757 zł (słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej: PINB) umorzył postępowanie wszczęte z urzędu w dniu [...] 2013 r. w sprawie wykonania ogrodzenia działki nr [...] od strony ul. [...] w E. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 1 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 409 ze zm.) zwanej dalej: pr.bud., art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267) zwany dalej: k.p.a.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że po wszczęciu w dniu [...] 2013 r. postępowania administracyjnego i w oparciu o zebrany materiał dowodowy PINB decyzją z dnia [...] nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej Nieruchomości nr [...] w E. (dalej jako: Wspólnota Mieszkaniowa) wykonanie rozbiórki ogrodzenia działki nr [...] od strony ul [...] w E. Decyzja ta, na skutek złożonego odwołania, została uchylona przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwanego dalej: WINB) decyzją z dnia [...], a sprawę przekazano organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Ponownie rozpoznając sprawę PINB zwrócił się do Departamentu Rozwoju, Inwestycji i Dróg Urzędu Miejskiego w E. z zapytaniem o podanie kategorii drogi znajdującej się na działce nr [...]. Z otrzymanej odpowiedzi wynikało, że droga znajdująca się na działce nr [...] nie należy do kategorii dróg publicznych lecz stanowi drogą wewnętrzną. W tej sytuacji, w oparciu o brzmienie art. 30 ust. 1 pkt 3 pr.bud., organ nadzoru budowlanego uznał, że przedmiotowe ogrodzenie mogło być wybudowane bez zgłoszenia, jak też bez pozwolenia na budowę, skoro nie znajduje się ono od strony drogi, ulicy, placu i innych miejsc publicznych, lecz od strony drogi wewnętrznej. Poza tym wysokość tego ogrodzenia wynosi 1,5 m i jest mniejsza od wysokości dopuszczonej prawem. W ocenie organu należało zatem umorzyć postępowanie w tej sprawie, gdyż prowadzenie postępowania legalizacyjnego nie jest konieczne.
Od powyższej decyzji Gmina Miejska wniosła odwołanie podnosząc, że organ nadzoru budowlanego w rozpoznawanej sprawie nie przeprowadził wyczerpującego postępowania dowodowego oraz dokonał błędnej interpretacji przepisów prawa. Zaskarżona decyzja narusza bowiem art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., gdyż nie dokonano wnikliwej analizy mającej na celu stwierdzenie, czy droga znajdująca się na działce nr [...] nie stanowi "innego miejsca publicznego" zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 pr.bud., jak również zdaniem odwołującej, decyzja narusza przytoczony art. 30 ust. 1 pkt 3 pr.bud. Przedmiotowe ogrodzenie zostało wykonane od strony nieruchomości gruntowej położonej przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...]. Na nieruchomości tej znajduje się droga wewnętrzna, która łączy się z drogą publiczną i obsługuje komunikacyjnie nieruchomości gruntowe zabudowane garażami i budynkami mieszkalnymi. Droga znajdująca się na działce jest miejscem ogólnodostępnym, otwartym, może korzystać z niego nieograniczona liczba osób. Wskazane ogrodzenie spowodowało znaczne ograniczenie w możliwości korzystania z miejsca publicznego. Zostało ono postawione bardzo blisko od krawężnika ulicznego, co spowodowało, że droga została pozbawiona pobocza, a ustawione wzdłuż drogi lampy oświetleniowe częściowo znalazły się na terenie ogrodzonym. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych skarżąca wskazała, że wykładnia art. 30 ust. 1 pkt 3 pr.bud. powinna prowadzić do wniosku, iż droga niezaliczona do żadnej kategorii dróg publicznych stanowi "inne miejsce publiczne". Zatem budowa ogrodzenia od strony "innego miejsca publicznego" wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Wspólnota Mieszkaniowa powinna najpierw dokonać zgłoszenia robót budowlanych, a następnie rozpocząć je po upływie 30 dni od dokonania zgłoszenia, a nie wcześniej jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.
Decyzją z dnia [...], nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, że nieodniesienie się przez organ I instancji do kwestii czy przedmiotowa droga wewnętrzna jest innym miejscem publicznym spowodowało naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Natomiast za przedwczesny uznano zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 3 pr.bud., gdyż pojęcie "inne miejsce publiczne" nie może być rozumiane zbyt szeroko jako przeciwstawne do miejsc niepublicznych, nie można brać pod uwagę jedynie powszechnej dostępności takiego miejsca. Organ odwoławczy zauważył, że w rozpoznawanej sprawie sporną kwestią pozostaje ustalenie, czy budowa przedmiotowego ogrodzenia zwolniona była z obowiązku zgłoszenia właściwemu organowi. Nieprecyzyjny przepis prawa oraz niejednolite orzecznictwo sądów administracyjnych powodują konieczność szczegółowego przeprowadzenia procesu wykładni art. 30 ust. 1 pkt 3 pr.bud. Interpretacja przepisów niezrozumiałych powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem WINB, uzasadnienie zawarte w decyzji organu I instancji jest niewystarczające i narusza art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Organ I instancji nie wyjaśnił stronom postępowania, dlaczego zastosował taką a nie inną wykładnię prawa i przyjął, że droga wewnętrzna nie jest ulicą, drogą lub innym miejscem publicznym. Ze względu na zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego organ odwoławczy nie miał możliwości w zastępstwie organu I instancji stwierdzić, czy przedmiotowa droga wewnętrzna stanowi ulicę, drogę lub inne miejsce publiczne.
Na tę decyzję pełnomocnik Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości nr [...] w E. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
- błędną wykładnię art. 30 ust. 1 pkt 3 pr.bud. poprzez uznanie, że innym miejscem publicznym może być również droga niezaliczona do żadnej kategorii dróg publicznych;
- naruszenie art. 40 § 2 k.p.a. poprzez doręczenie odwołania od decyzji organu I instancji z pominięciem ustanowionego w sprawie pełnomocnika, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania;
- naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w sprawie, co uniemożliwiło skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego przed wydaniem zaskarżonej decyzji;
- naruszenie art. 107 § 3 w związku z art. 77 i 80 k.p.a. poprzez uznanie, że uzasadnienie decyzji organu I instancji jest niewystarczające podczas, gdy organ szczegółowo wyjaśnił dlaczego uznał, że budowa spornego ogrodzenia nie wymagała zgłoszenia;
- naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez niewykazanie, że organ I instancji wydając decyzję dopuścił się rażącego naruszenia prawa.
W uzasadnieniu podniesiono, że doręczenie odwołania Gminy Miasta od decyzji organu I instancji nastąpiło z pominięciem ustanowionego w sprawie pełnomocnika. O ustanowieniu przez skarżącego pełnomocnika wiedział zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy. Poza odwołaniem od decyzji z dnia [...], pozostałe pisma w sprawie były doręczane pełnomocnikowi, podczas gdy odwołanie Gminy Miasta zostało doręczone jedynie przedstawicielowi skarżącego, tj. Firmie A. Tym samym pełnomocnik nie wiedział o toczącym się postępowaniu odwoławczym i nie mógł w nim uczestniczyć, zaś o odwołaniu dowiedział się dopiero po otrzymaniu zaskarżonej decyzji. Ponadto strona skarżąca stwierdziła, że art. 30 ust. 1 pkt 3 pr.bud. nie jest nieprecyzyjny czy niezrozumiały. Organ I instancji przeprowadził w sposób prawidłowy postępowanie w celu wyjaśnienia istoty sprawy, a następnie w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że budowa ogrodzenia nie wymagała dokonania zgłoszenia właściwemu organowi. W ocenie skarżącej, dokonywanie ustaleń czy droga znajdująca się na działce nr [...] stanowi inne miejsce publiczne jest zupełnie zbędne, skoro organ ustalił, że droga ta stanowi drogę wewnętrzną. Skoro zatem budowa spornego ogrodzenia nie wymagała pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, prawidłowo uznano bezprzedmiotowość postępowania w sprawie popełnienia samowoli budowlanej i umorzono postępowanie. Strona skarżąca podniosła również, że decyzja organu I instancji zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, a zatem uchylanie jej z uwagi na niewystarczające uzasadnienie narusza zasadę celowości i szybkości postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji. Poza tym organ stwierdził, że odwołanie zostało skutecznie doręczone stronie, która zapoznała się z jego treścią i nie została pozbawiona możliwości kontaktu z ustanowionym pełnomocnikiem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa.
Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).
Sąd poddawszy kontroli zaskarżoną decyzję stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o uchyleniu w całości decyzji organu I instancji umarzającej postępowanie wszczęte z urzędu w dniu [...] 2013 r. w sprawie wykonania ogrodzenia działki nr [...] od strony ul. [...] w E. i przekazaniu sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Podstawę prawną wydanej przez WINB decyzji stanowił art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Rozstrzygnięcie przewidziane w art. 138 § 2 k.p.a. jest określane jako decyzja kasacyjna. W przeciwieństwie do art. 138 § 1 k.p.a., który nie określa przesłanek wydania przewidzianych w tym przepisie decyzji organu odwoławczego, przepis art. 138 § 2 k.p.a. upoważnia organ odwoławczy do wydania decyzji kasacyjnej tylko wówczas, gdy wykaże, że przeprowadzenie przez niego uzupełniającego postępowania dowodowego nie wystarczy do rozstrzygnięcia sprawy. Korzystając zatem z przepisu art. 138 § 2 k.p.a. organ winien w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej przekonywująco uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w tym przepisie, oraz wskazać z jakich przyczyn nie zastosował przepisu art. 136 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiału dowodowego w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego dowodu, organowi, który wydał decyzję.
Należy zauważyć, że brak należycie przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego jest wadą postępowania, jednak nie wszystkie naruszenia przepisów postępowania mogą być podstawą stosowania art. 138 § 2 k.p.a. Przewidziana w omawianym przepisie możliwość przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy. Z tego też względu niedopuszczalne jest rozszerzające interpretowanie tego przepisu i wydawanie w oparciu o ten przepis decyzji w innych sytuacjach niż zostały w nim wskazane.
Przepis art. 138 k.p.a., realizując zasadę dwuinstancyjności postępowania, ukształtował bowiem postępowanie przed organem odwoławczym jako postępowanie merytoryczne (por. wyrok NSA z 25 września 2009 r., II OSK 1441/08, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pogląd ten jest nadal aktualny mimo zmiany art. 138 § 2 k.p.a. obowiązującej od dnia 11 kwietnia 2011 r., dokonanej ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. (Dz.U. z 2011 r., Nr 6, poz. 18). Przyjąć zatem należy, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną jedynie wówczas, gdy organ I instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo przeprowadził je w taki sposób, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. To organ odwoławczy ma podjąć wszelkie możliwe kroki w celu merytorycznego załatwienia sprawy, a nie uwalniać się od obowiązku orzekania poprzez przekazanie sprawy organowi I instancji.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, iż z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby zachodziła konieczność uchylenia decyzji organu I instancji. W ocenie Sądu, materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia niewadliwego rozstrzygnięcia merytorycznego, a ewentualne usunięcie braków było możliwe w trybie art. 136 k.p.a., w ramach postępowania odwoławczego.
W rozpoznawanej sprawie, po przeprowadzeniu postępowania dotyczącego wykonania ogrodzenia działki nr [...] od strony ul. [...] w E., organ I instancji, w oparciu o art. 30 ust. 1 pkt 3 pr.bud., uznał, że ogrodzenie to mogło być wybudowane bez zgłoszenia, czy też pozwolenia na budowę skoro nie znajduje się ono od strony drogi, ulicy, placu i innych miejsc publicznych, lecz od strony drogi wewnętrznej. Istniejąca na sąsiedniej działce nr [...] droga jest drogą wewnętrzną i tym samym nie należy do kategorii dróg publicznych. W tej sytuacji organ I instancji uznał, że należy umorzyć postępowanie, gdyż prowadzenie postępowania legalizacyjnego nie jest konieczne. Natomiast w ocenie organu odwoławczego, nieodniesienie się przez organ I instancji do kwestii czy przedmiotowa droga wewnętrzna jest innym miejscem publicznym spowodowało naruszenie art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. i było podstawą do wydania decyzji kasacyjnej w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. WINB podniósł, że nieprecyzyjny przepis prawa oraz niejednolite orzecznictwo sądów administracyjnych powodują konieczność szczegółowego przeprowadzenia procesu wykładni art. 30 ust. 1 pkt 3 pr.bud., co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji organu I instancji.
W ocenie Sądu, motywy podjęcia decyzji kasacyjnej przez organ odwoławczy są nieprzekonywujące. Wskazane powyżej kwestie nie wymagały bowiem prowadzenia obszernego postępowania wyjaśniającego. Co więcej, są wynikiem konieczności interpretacji przepisów prawa wraz z ich prawidłowym zastosowaniem nie wymagają zaś przeprowadzenia uzupełniającego postepowania wyjaśniającego. Organ odwoławczy nie wskazał jaki "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy" uzasadnia ponowne prowadzenie przez organ I instancji postępowania i zbierania dowodów w tej sprawie. Nie wyjaśniono także, dlaczego tych kwestii nie można było ewentualnie wyjaśnić w trybie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 136 k.p.a.
Należy zauważyć, że postępowanie przed organem odwoławczym zostało zasadniczo ukształtowane jako postępowanie merytoryczne. Merytoryczny bądź merytoryczno-reformacyjny charakter mają w związku z tym również rozstrzygnięcia tego organu. Ze względu na zasadę dwuinstancyjności postępowania, sprawa administracyjna rozstrzygnięta po raz pierwszy jest otwarta do ponownego orzekania, jeżeli zostanie wniesiony zwykły środek prawny (J. Borkowski, Glosa do wyroku SN z dnia 17 kwietnia 1997 r., III RN 12/97, OSP 1998, z. 5, poz. 99). Powstaje zatem obowiązek traktowania postępowania przed organem II instancji jako powtórzenia rozpatrywania i rozstrzygania tej samej sprawy. Rozstrzygnięcie organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu I instancji, a działanie organu II instancji nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji (T. Woś, J. Zimmermann, Glosa do uchwały SN z dnia 23 września 1986 r., III AZP 11/86, PiP 1989, z. 8, s. 147). Właściwe wypełnienie zasady dwuinstancyjności wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć różnych organów, lecz zakłada ich podjęcie w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone (por. wyrok NSA z dnia 12 listopada 1992 r., V SA 721/92, ONSA 1992, nr 3-4, poz. 95).
Reasumując wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie nie zachodziły okoliczności, o których mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Organ nie dokonał bowiem merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, błędnie przekazując ją do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, w sytuacji gdy należało dokonać wykładni przepisów prawa materialnego. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy powinien dokonać interpretacji art. 30 ust. 1 pkt 3 pr.bud. i wydać merytoryczne rozstrzygnięcie tej w sprawie.
Z kolei odnośnie braku doręczenia odwołania pełnomocnikowi strony skarżącej, nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że odwołanie zostało skutecznie doręczone stronie, która zapoznała się z jego treścią i nie została pozbawiona możliwości kontaktu z ustanowionym w sprawie pełnomocnikiem. Jak słusznie wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 9 września 1993 r., sygn. III ARN 45/93 przepis art. 40 § 2 k.p.a. "nie dopuszczał żadnych wyjątków i zgodnie z przyjętą w kodeksie postępowania administracyjnego zasadą oficjalności doręczeń obarcza organy administracyjne prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych, a w tym orzeczeń (decyzji, postanowień) pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. Od dnia powiadomienia organu o ustanowieniu pełnomocnika powinien mieć on zapewniony czynny udział w postępowaniu tak samo jak strona, a pominięcie pełnomocnika strony w czynnościach postępowania jest równoznaczne z pominięciem strony i wywołuje te same skutki prawne (...)" (OSNC z 1994 r. Nr 5, poz. 112). Z kolei NSA w wyroku z dnia 10 lutego 1987 r., SA/Wr 875/86 stwierdził, że pominięcie przez organ administracji pełnomocnika strony jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu administracyjnym i uzasadnia wznowienie postępowania na zasadzie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (ONSA z 1987 r., Nr 1, poz. 13). Zatem organ odwoławczy nie może twierdzić, że doręczenie odwołania stronie, z pominięciem jej pełnomocnika, nie narusza przepisów postępowania.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt I sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 powołanej ustawy w związku z § 14 ust. 2 pkt. 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszonych przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 490), zaś o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia na podstawie art. 152 ustawy ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło