II SA/Ol 106/06
WyrokWSA w Olsztynie2006-04-12
Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Adam Matuszak, Katarzyna Matczak, Urszula Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Gminy może zastrzec sobie kompetencję wyrażania zgody na nabycie, zbycie lub obciążenie nieruchomości gminnych w uchwalonych zasadach gospodarowania nieruchomościami, czy też kompetencja ta wyłączona jest na rzecz organu wykonawczego gminy po określeniu tych zasad?Ratio decidendi
Rada gminy jest uprawniona jedynie do określania zasad gospodarowania mieniem gminy, podczas gdy samo gospodarowanie jest wyłączną kompetencją organu wykonawczego. Po wypełnieniu dyspozycji art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy o samorządzie gminnym, rada traci kompetencję do wyrażania zgody na dokonywanie przez organ wykonawczy czynności dotyczących nieruchomości gminnych.Stan faktyczny
Rada Gminy Wydminy podjęła uchwałę określającą zasady gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność gminy. Uchwała ta zawierała przepisy, zgodnie z którymi zbywanie, zamiana i nabycie nieruchomości wymagało zgody Rady Gminy. Wojewoda Warmińsko-Mazurski zaskarżył uchwałę, zarzucając jej sprzeczność z ustawą o samorządzie gminnym, która deleguje radę do określania zasad, a nie do wyrażania zgody na konkretne czynności. Gmina Wydminy wniosła o oddalenie skargi, uznając stanowisko organu nadzoru za nadinterpretację przepisów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdził nieważność § 3 ust. 1, § 4 ust. 1 i § 5 ust. 2 zasad gospodarowania nieruchomościami stanowiących własność Gminy Wydminy, stanowiących załącznik do uchwały nr XXV/169/2005.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Zbigniew Ślusarczyk Adam Matuszak (spr.) Katarzyna Matczak Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi Wojewody Warmińsko - Mazurskiego na uchwałę Rady Gminy Wydminy z dnia 24 listopada 2005 r. Nr XXV/169/2005 w przedmiocie zasad gospodarowania nieruchomościami: I. stwierdza nieważność § 3 ust.l,§ 4 ust.l i § 5 ust. 2 zasad gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Gminy Wydminy, stanowiącego załącznik do uchwały nr XXV/169/2005 w sprawie określenia zasad gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Gminy Wydminy.
W dniu 24 listopada 2005 r. Rada Gminy Wydminy podjęła uchwałę nr XXV/169/2005, w sprawie określenia zasad gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność gminy Wydminy. Zostały one zawarte w załączniku nr l do tejże uchwały. Przepisy § 3 ust l, § 4 ust l i § 5 ust. 2 załącznika zawierają uregulowania, z których wynika, iż zbywanie nieruchomości osobom fizycznym i prawnym, zamiana i nabycie nieruchomości wymaga zgody Rady Gminy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Wojewoda Warmińsko-Mazurski wniósł o stwierdzenie nieważności wymienionych jednostek redakcyjnych załącznika, zarzucając ich sprzeczność z art. 18 ust. 2 pkt 9 lit a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, póz. 1591 ze zm.), delegującym radę gminy do wydania przedmiotowej uchwały. W uzasadnieniu swego stanowiska organ nadzoru stwierdził, iż wypełnienie dyspozycji wskazanego przepisu przez radę gminy powoduje utratę przez nią kompetencji do wyrażania zgody na dokonywanie przez organ wykonawczy określonych tym przepisem czynności dotyczących nieruchomości gminnych. Jego intencją jest bowiem przekazanie gospodarowania nieruchomościami gminnymi, polegającego na ich nabywaniu, zbywaniu i obciążaniu, organowi wykonawczemu gminy.
Wnosząc o oddalenie skargi, pełnomocnik Gminy Wydminy jako nadinterpretację art. 18 ust 2 pkt 9 lit a ustawy o samorządzie gminnym ocenił przyjęcie przez organ nadzoru rozumowania, zgodnie z którym,
jeśli do czasu określenia zasad wójt może dokonywać czynności wyłącznie za zgodą rady, to znaczy, że ani w samych zasadach gospodarowania, ani po ich określeniu rada nie może zastrzec sobie kompetencji wyrażania zgody na nabycie, zbycie, czy też oddanie nieruchomości w trwały zarząd.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zarzuty skargi są całkowicie zasadne.
Przepis § l kontrolowanej uchwały stanowi, iż ustalone zasady gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Gminy Wydminy w zakresie nabycia, zbycia, obciążania, wydzierżawiania na okres dłuższy niż 3 lata oraz przekazywania w trwały zarząd jednostkom organizacyjnym określone zostały w załączniku nr l do tej uchwały.
Zgodnie z § 3 ust l tegoż załącznika, nieruchomości zbywane są osobom prawnym i fizycznym na własność, o ile przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie stanowią inaczej, po uzyskaniu zgody Rady Gminy Wydminy.
Zamiany nieruchomości dokonuje się ze względów określonych w § 4 ust 2, po uzyskaniu zgody rady gminy wyrażonej w formie uchwały (§ 4 ust l załącznika).
Z kolei według § 5 ust. 2 załącznika, nabycia nieruchomości, o których mowa w § 5 ust l dokonuje wójt gminy po uzyskaniu zgody rady gminy.
Przytoczone uregulowania stoją to w oczywistej sprzeczności z przepisem art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, póz. 1591 ze zm.), stanowiącym podstawę prawną przedmiotowej uchwały. Stanowi on, iż do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego
zarządu, dotyczących: określania zasad nabycia, zbycia i obciążenia nieruchomości gruntowych oraz ich wydzierżawiania lub najmu na okres dłuższy niż trzy lata, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej; do czasu określenia zasad wójt (burmistrz, prezydent miasta) dokonywać tych czynności wyłącznie za zgodą rady gminy.
Rada gminy jest zatem uprawniona jedynie do określania zasad gospodarowania mieniem gminy. Samo natomiast gospodarowanie jest już wyłączną kompetencją wójta (burmistrza, prezydenta miasta), o czym stanowi art. 30 ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy. Jedynie do czasu określenia przez siebie zasad gospodarowania mieniem rada gminy posiada dodatkowe uprawnienie polegające na udzielaniu wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) zgody na dokonanie czynności w zakresie tegoż gospodarowania.
Wobec tego, po wypełnieniu dyspozycji art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a w/w ustawy rada gminy traci kompetencję do wyrażania zgody na dokonywanie przez organ wykonawczy czynności wymienionych w tym przepisie, a mających za przedmiot nieruchomości gminne (wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2002 r., sygn. akt II SA/Wr 2965/01, OSS 2003/1/13).
Z tej przyczyny, na podstawie art. 147 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w pkt. I sentencji wyroku.
Podstawę orzeczenia w pkt. II sentencji wyroku, iż uchwała i załącznik do niej, w części, w której stwierdzono ich nieważność, nie może być wykonana, stanowi art. 152 tejże ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło