II SA/Ol 106/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędziowie Protokolant Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędzia WSA Beata Jezielska Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2007 r. sprawy ze skargi L. C. na postanowienie Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wymeldowania - uchybienia terminu do złożenia zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. WSA/wyr. 1 - sentencja wyroku Prezydent Miasta decyzją "[...]" orzekł o wymeldowaniu L. C. z pobytu stałego z lokalu nr "[...]"przy ul. "[...]". Po rozpatrzeniu odwołania L. C., Wojewoda decyzją "[...]", uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu ocenił materiał dowodowy zebrany w sprawie przez organ pierwszej instancji i uznał, że postępowanie wyjaśniające nie było wyczerpujące, a decyzja została wydana przedwcześnie. Wobec powyższego organ odwoławczy wskazał okoliczności faktyczne sprawy, które powinny zostać bezspornie ustalone przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Prezydent Miasta ponownie rozpatrując sprawę, postanowieniem "[...]", działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, zawiesił postępowanie w sprawie wymeldowania L. C. z pobytu stałego z lokalu "[...]" do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy powództwa L. C. przeciwko G. C. o "naruszenie dóbr osobistych w postaci uniemożliwienia zamieszkiwania przy ul. "[...]"". Zawieszone postępowanie zostało podjęte postanowieniem "[...]". Organ wskazał w uzasadnieniu, że Sąd Rejonowy "[...]" umorzył postępowanie sądowe, zatem ustała przyczyna zawieszenia postępowania administracyjnego. L. C. wniósł zażalenie na postanowienie Prezydenta Miasta "[...]". Zarzucił w nim, że postępowanie sądowe nie zostało jeszcze zakończone, a postanowienie organu pierwszej instancji zostało wydane przedwcześnie i niezgodnie z zaleceniami organu odwoławczego. Wskazał jednocześnie, że uchybił siedmiodniowemu terminowi do wniesienia zażalenia, gdyż w dniach od "[...]" przebywał w szpitalu i wniósł o merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Postanowieniem "[...]" Wojewoda stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia przez L. C. na postanowienie Prezydenta "[...]". W uzasadnieniu podał, że przedmiotowe postanowienie doręczono żalącemu się w dniu 17 listopada 2006 r., zaś zażalenie wniesiono osobiście dnia 28 listopada 2006 r., zatem po upływie terminu. W złożonej na to postanowienie skardze L. C. nie zakwestionował faktu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Wyjaśnił jednocześnie, że przyczyną powyższego był pobyt w szpitalu spowodowany wypadkiem losowym. Zaświadczenie dowodzące tej okoliczności przedłożył wraz z zażaleniem, co powinno w ocenie skarżącego skutkować "utrzymaniem biegu sprawy", a nie wydaniem postanowienia o uchybieniu terminu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przypisanych. W uzasadnieniu podał, że postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania odebrała matka skarżącego w dniu 17 listopada 2006 r. Skarżący mógł zatem złożyć zażalenie do dnia 24 listopada 2006 r., natomiast wniósł je osobiście dopiero 28 listopada 2006 r., a więc z uchybieniem terminu. Ponadto organ zauważył, że skarżący podniósł w zażaleniu, iż przebywał w szpitalu od dnia 13 do dnia 18 listopada 2006 r., natomiast z treści przedłożonego przez niego zwolnienia lekarskiego wynika, że był na zwolnieniu lekarskim w okresie od 13 do 29 listopada 2006 r. Wojewoda powołał orzeczenia NSA w przedmiocie przywrócenia terminu i stwierdził, że okoliczności faktyczne uzasadniające brak winy w uchybieniu terminu to m. in. przerwa w komunikacji, nagła choroba, która nie pozwoli wyręczyć się inna osobą, powódź, pożar. Wywiódł ponadto, że skoro postanowienie Prezydenta Miasta zostało odebrane przez matkę L. C., która prawdopodobnie doręczyła je skarżącemu, to była ona osobą, która mogłaby pomóc również w terminowym doręczeniu zażalenia. Organ wskazał ponadto, że skoro L. C. opuścił szpital dnia 18 listopada 2006 r., to miał czas, aby dochować terminu do wniesienia zażalenia, który upływał z dniem 24 listopada 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) wojewódzki sąd administracyjny właściwy jest do kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja taka zgodna jest z prawem, jeżeli odpowiada przepisom prawa materialnego i procesowego. W związku z tym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 powołanej ustawy. W niniejszej sprawie istnieją podstawy do stwierdzenia takiego naruszenia. Przede wszystkim należy podnieść, że Kodeks postępowania administracyjnego przyjmuje zasadę ograniczonego formalizmu w zakresie formy i treści podania. Wymagania formalne co do treści podania określone zostały w art. 63 § 2 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, w myśl których podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres, żądanie oraz podpis, ponadto powinno czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Jest to minimum wymagań formalnych, których spełnienie warunkuje uznanie danej czynności prawnej za skuteczną, gdyż pozwalają one na ustalenie zasadniczych elementów dla prowadzenia postępowania w danej sprawie, tj. podmiotu i przedmiotu postępowania administracyjnego. Należy również zwrócić uwagę na utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie pogląd, że żądanie strony w postępowaniu administracyjnym należy oceniać na podstawie treści pisma. O charakterze pisma decyduje wyłączne strona, zaś organ administracji w razie wątpliwości ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony. Taki tok postępowania nakazuje zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także, wynikający z art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego, obowiązek należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ich prawa i obowiązki będące przedmiotem postępowania (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 363, M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 434 - 435 oraz powołane tam orzecznictwo). Mylne zatytułowanie pisma (brak oznaczenia) lub inne oczywiste niedokładności nie mogą stanowić przeszkody do nadania pismu biegu i rozpoznania go we właściwym trybie. Wątpliwości co do sensu podania i intencji jego autora powinny być usunięte przez żądanie przez organ od wnioskodawcy stosownych wyjaśnień. Także i w tym zakresie obowiązuje przewidziana w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego zasada prawdy obiektywnej, nakazująca organowi podejmowanie wszelkich kroków do rzetelnego wyjaśnienia sprawy (zob. wyroki NSA: z dnia 23 czerwca 2006 r., sygn. akt I OSK 999/05, nie publ. i z dnia 14 listopada 2001 r., sygn. akt V SA 552/01, LEX nr 84484). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że intencje strony zawarte w piśmie z dnia 27 listopada 2006 r. nie zostały wyjaśnione przez organ. Z powyższego pisma zatytułowanego "zażalenie", wynika, iż L. C. zakwestionował prawidłowość postanowienia Prezydenta Miasta "[...]" i jednocześnie przedstawił przyczyny uchybienia terminu do złożenia zażalenia podając, że pobyt w szpitalu uniemożliwił mu złożenie zażalenia w terminie. Zawarcie takiego stwierdzenia w uzasadnieniu zażalenia wydaje się wyraźnie wskazywać, iż skarżący zwraca się o przywrócenie terminu. Organ odwoławczy, mając wątpliwości co do zakresu żądania zawartego w tym podaniu, a w szczególności co do tego, czy stanowi ono również prośbę o przywrócenie terminu, zobligowany był zwrócić się do L. C. o sprecyzowanie, czy jego wolą było wyłącznie zaskarżenie postanowienia organu pierwszej instancji, czy też złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia tego zażalenia. Niedopuszczalne było arbitralne uznanie, iż jest to wyłącznie zażalenie tym bardziej, że skarżący podkreślił w zażaleniu, że uchybił terminowi z powodu pobytu w szpitalu a ze złożonego przez niego zaświadczenia lekarskiego wynikało, że przebywał on na zwolnieniu od 13 do 29 listopada 2006 r. Odstąpienie od wszczęcia postępowania wyjaśniającego, mającego ustalić, czy domniemana treść podania jest zgodna z wolą L. C., w ocenie Sądu stanowi naruszenie art. 7 i art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Próbę oceny okoliczności faktycznych jako przesłanek przywrócenia terminu Wojewoda podjął dopiero w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Stanowisko organu odnośnie do zawinionego uchybienia terminu, zawarte w odpowiedzi na skargę – wobec braku jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie – należy uznać za przedwczesne i gołosłowne. Dopiero bowiem po umożliwieniu stronie przedstawienia stosownych wyjaśnień w tym zakresie, dysponując wiedzą co do wszelkich okoliczności faktycznych mających skutki prawne, możliwe jest rozstrzygnięcie kwestii winy w uchybieniu terminu. W tym miejscu należy też wskazać, że odpowiedź na skargę jest pismem procesowym, w którym organ przedstawia swoje stanowisko wobec zarzutów i wniosków skargi. W żadnym wypadku nie może ono uzupełniać zaskarżonego aktu administracyjnego przez zamieszczenie w tym piśmie rozważań, które zgodnie z art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego powinny znaleźć się w uzasadnieniu zaskarżonego aktu, ani też przez powoływanie nowych faktów czy okoliczności przemawiających za zasadnością stanowiska organów orzekających. Przesądzenie przez organ odwoławczy, że pismo skarżącego z dnia 27 listopada 2006 r. stanowi wyłącznie zażalenie oraz uniemożliwienie stronie uprawdopodobnienia istnienia w sprawie przesłanek przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia (w sytuacji gdy wnosi o przywrócenie terminu) stanowiło naruszenie przepisów art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, które także mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdził, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku oraz z mocy art. 152 tej ustawy orzekł, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku. Ponownie rozpatrując sprawę Wojewoda podejmie działania w celu usunięcia wątpliwości odnośnie do zakresu żądania zawartego w podaniu L. C. z dnia 27 listopada 2006 r. W przypadku ustalenia, że obejmuje ono także wniosek o przywrócenie terminu, organ zbada również, czy wystąpiły w sprawie przesłanki przewidziane w art. 58 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego i wyda stosowne orzeczenie w tym przedmiocie.