II SA/Ol 1095/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata J.U. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi T.P. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia "[...]" sygn. akt "[...]" w sprawie ze skargi T.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego postanawia przyznać adwokatowi J.U. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) netto, powiększoną o należny podatek VAT, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia "[...]", wydanym w sprawie o sygn. akt "[...]", Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie, po rozpoznaniu wniosku skarżącej – T. P., ustanowił dla niej adwokata. Po uprawomocnieniu się tego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zwrócił się do Okręgowej Rady Adwokackiej w "[...]" o wyznaczenie dla niej adwokata, co też Rada uczyniła, wyznaczając dla skarżącej jako pełnomocnika z urzędu – adwokata J. U. Wyrokiem z dnia "[...]", Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę skarżącej. W dniu 20 listopada 2013 r. skarżąca, działając osobiście, złożyła skargę o wznowienie postępowania sądowego we wskazanej wyżej sprawie. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II, wyznaczonego adwokata poinformowano o wpłynięciu przedmiotowej skargi do Sądu, a skarżącą, która zawarła w niej wniosek o spowodowanie zmiany dotychczasowego pełnomocnika, o tym, iż wniosek o zmianę adwokata powinien być kierowany bezpośrednio do Okręgowej Rady Adwokackiej w "[...]", do której też przekazany został przez Sąd odpis wniosku zawartego w skardze. Postanowieniem z dnia "[...]", sygn. akt "[...]", Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę o wznowienie postępowania sądowego, doręczając przedmiotowe postanowienie wyznaczonemu adwokatowi. W dniu 2 grudnia 2013 r. do Sądu wpłynęło pismo Okręgowej Rady Adwokackiej w "[...]" z dnia 29 listopada 2013 r., z którego wynika, iż w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania sądowego wyznaczony został dla skarżącej jako pełnomocnik z urzędu adwokat P. J. Na jego wniosek doręczono mu też odpis postanowienia o odrzuceniu tej skargi. W dniu 16 grudnia 2013 r. do Sądu wpłynęła opinia adwokata J. U. o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania sądowego, zawierająca wniosek o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu. W dniu 20 grudnia 2013 r. takich samych czynności procesowych dokonał adwokat P. J. W wykonaniu zarządzeń Przewodniczącego Wydziału II, zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej w "[...]" o nadesłanie informacji, czy adwokat J. U. został zwolniony z obowiązku reprezentowania skarżącej w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania sądowego. W piśmie z dnia 3 lutego 2014 r. Rada stwierdziła, że wskazany adwokat nie został formalnie zwolniony z obowiązku reprezentowania skarżącej. W tych okolicznościach zważyć należy co następuje: Przedmiotem niniejszego postanowienia jest wniosek adwokata J. U. o przyznanie wynagrodzenia w związku ze sporządzeniem opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania sądowego. Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z art. 244 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa. Zakres tego pełnomocnictwa wyznacza art. 39 ppsa. Stosownie natomiast do art. 39 pkt 1 ppsa, pełnomocnictwo to obejmuje z samego prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem. Sposób sformułowania tego przepisu wskazuje wyraźnie, iż chodzi o umocowanie do wszystkich czynności w sprawie, a nie o czynności w określonym postępowaniu w sprawie (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt II GPS 2/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). Z powyższego wynika, iż w warunkach niniejszej sprawy wnioskodawca był umocowany do podejmowania wszelkich czynności w postępowaniu wywołanym wniesieniem przez skarżącą skargi o wznowienie postępowania sądowego, w tym także do sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia o jej odrzuceniu. Umocowania tego nie niweczył jednocześnie zawarty w tej skardze wniosek skarżącej o spowodowanie zmiany pełnomocnika. Zauważyć należy, iż sąd administracyjny, przyznając stronie prawo pomocy, obejmujące ustanowienie adwokata, nie wyznacza osoby konkretnego adwokata. Stosownie do art. 253 zd. 1 ppsa, po uprawomocnieniu się postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w tym zakresie, sąd zwraca się o jego wyznaczenie do właściwej okręgowej rady adwokackiej. Do wyłącznej kompetencji rady należy też zwolnienie wyznaczonego adwokata z obowiązku świadczenia pomocy prawnej z urzędu. W świetle art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r., Nr 146, poz. 1188 ze zm.), co do zasady bowiem w sprawach, w których pomoc prawna ma z mocy przepisów prawa nastąpić z urzędu, zwolnić adwokata od udzielenia tej pomocy może tylko organ, który go wyznaczył (por. też postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2009 r., sygn. akt I OZ 660/09, i z dnia 17 września 2012 r., sygn. akt II FZ 727/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeżeli zatem strona ma zastrzeżenia do sposobu reprezentowania jej interesów przez wyznaczonego adwokata, może zwrócić się do właściwej okręgowej rady adwokackiej ze skargą na występującego w jej imieniu pełnomocnika lub z wnioskiem o jego zmianę. Dopóki jednak wyznaczony adwokat nie zostanie zwolniony przez radę z obowiązku świadczenia pomocy prawnej z urzędu, pozostaje pełnomocnikiem strony, umocowanym do podejmowania wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu. W warunkach niniejszej sprawy wnioskodawca nie został zwolniony z obowiązku reprezentowania skarżącej w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania sądowego. W konsekwencji jego wniosek podlega rozpoznaniu zgodnie z art. 250 ppsa, stosownie do którego wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W świetle § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461), zwanego dalej rozporządzeniem z dnia 28 września 2002 r., koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5 oraz 2) niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. Zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. W sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, przedmiotową opłatę sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach (§ 2 ust. 1 i 3 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r.). Wnioskodawca wniósł o przyznanie wynagrodzenia w związku ze sporządzeniem opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Do przedmiotowego wniosku załączył jednocześnie oświadczenie, zgodnie z którym koszty tej pomocy nie zostały uiszczone ani w całości, ani w części. W świetle § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r., stawka minimalna za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji – 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. W niniejszej sprawie – z uwagi na jej przedmiot, zastosowanie ma stawka minimalna, określona w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r., w wysokości 240 zł. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że w warunkach niniejszej sprawy zasadne jest przyznanie wnioskodawcy, który prowadził sprawę w pierwszej instancji, wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w kwocie 120 zł netto (240 zł x 50%), powiększonej o należny podatek VAT. Z tych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ppsa, orzeczono jak w sentencji.