II SA/Ol 1097/14

PostanowienieWSA w Olsztynie2014-12-18

Skład orzekający: Bogusław Jażdżyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy syndykowi masy upadłości przysługuje częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli wykaże, że nie posiada wystarczających środków na ich pokrycie, a postępowanie upadłościowe jest kontynuowane?
Ratio decidendi
Sąd odmówił częściowego zwolnienia syndyka masy upadłości od kosztów sądowych, uznając, że choć syndyk wykazał trudną sytuację finansową, to posiadane środki, w tym wpływy ze sprzedaży sprzętu i odszkodowania, wystarczyły na pokrycie wpisu sądowego. Sąd podkreślił, że koszty postępowania sądowoadministracyjnego są traktowane jako należności pierwszej kategorii zaspokajane z masy upadłości, a syndyk mógł pokryć koszty obsługi prawnej, co oznacza, że jest w stanie uiścić opłaty sądowe.
Stan faktyczny
Syndyk masy upadłości Spółki A w upadłości likwidacyjnej wniósł o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując brak środków w masie upadłości spowodowany wygaśnięciem umów dzierżawy i zaległościami podatkowymi. Wniosek został początkowo odrzucony przez referendarza sądowego, który uznał, że syndyk nie wykazał zasadności wniosku. Po wniesieniu sprzeciwu przez pełnomocnika syndyka, sprawa trafiła do rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić częściowego zwolnienia Syndyka masy upadłości spółki A w upadłości likwidacyjnej od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 grudnia 2014 r. wniosku Syndyka masy upadłości Spółki A w upadłości likwidacyjnej o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Syndyka masy upadłości Spółki A w upadłości likwidacyjnej na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" w przedmiocie kary z tytułu urządzania gier na automacie bez wymaganej rejestracji postanawia odmówić częściowego zwolnienia Syndyka masy upadłości spółki A w upadłości likwidacyjnej od kosztów sądowych. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku We wniosku z dnia 8 września 2014 r., Syndyk masy upadłości Spółki A w upadłości likwidacyjnej wniósł o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, obejmujące – zgodnie z uzasadnieniem wniosku – zwolnienie od opłat sądowych w całości. Stwierdził, iż w masie upadłości Spółki nie ma środków pozwalających na ich poniesienie. Wskazał, iż Spółka znajduje się w stanie upadłości od dnia 20 września 2011 r. Koszty postępowania upadłościowego były finansowane dotychczas z dochodów z umów dzierżawy, jednakże z uwagi na brak wywiązywania się przez dzierżawcę z obowiązków wynikających z umów (od października 2013 r. zaprzestał przekazywania środków na podatek od gier, a od stycznia 2014 r. przestał płacić także czynsz), umowy te nie zostały przedłużone i wygasły z końcem lutego 2014 r. W konsekwencji, utracono źródło finansowania tych kosztów, a zaległości podatkowe wygenerowane przez dzierżawcę osiągnęły kwotę 344.000,00 zł plus odsetki. Wprawdzie udało się zmniejszyć stratę bilansową, jednak i tak na koniec 2013 r. wyniosła ona 277.624,21 zł. Syndyk wystąpił z powództwem o zapłatę przeciwko dzierżawcy jednak na razie, poza uzyskaniem zwolnienia od kosztów sądowych, sprawie nie nadano biegu. W związku z utratą źródeł finansowania postępowania upadłościowego środki masy upadłości ulegają systematycznemu zmniejszeniu i wynoszą obecnie zaledwie 237 zł (197,83 zł w kasie oraz 39,17 zł na rachunkach bankowych). Syndyk nie prowadzi i nigdy nie prowadził działalności w zakresie urządzania gier na automatach o niskich wygranych. Wydzierżawił natomiast zorganizowaną część przedsiębiorstwa oraz sprzęt komputerowy, lecz jak już wskazał umowy dzierżawy wygasły z końcem lutego 2014 r., a wydzierżawienie przedsiębiorstwa innemu podmiotowi nie jest możliwe chociażby z uwagi na to, że obecnie Spółka nie dysponuje stosownymi zezwoleniami. W związku z brakiem prowadzenia działalności gospodarczej, wygaśnięciem umów dzierżawy oraz trudnościami w sprzedaży składników masy upadłości, Syndyk nie uzyskuje zatem przychodów. Syndykowi nie udało się jeszcze, pomimo intensywnych starań zlikwidować masy upadłości – sprzedać cały majątek upadłego i pozyskać w ten sposób środki finansowe. Trzykrotne próby sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa, podobnie jak wielokrotne próby sprzedaży poszczególnych nieruchomości, nie odniosły rezultatu. Syndyk kontynuuje działania w tym kierunku, jednakże do czasu zlikwidowania składników masy upadłości nie może liczyć na przychody. Jednocześnie uzyskanie środków z tytułu sprzedaży majątku wymaga poniesienia kosztów, m.in. na znaczki pocztowe, ogłoszenia prasowe, utrzymanie biura, wynagrodzenia pracowników, itp. Bez tego kontynuowanie postępowania upadłościowego nie jest możliwe, co więcej brak środków na prowadzenie tego postępowania stanowi przesłankę do jego umorzenia. Powyższe oznacza, że choć kwota 237 zł wystarczy na uiszczenie wpisu w niniejszej sprawie, to nie może być przeznaczona na ten cel bez uszczerbku dla postępowania upadłościowego. Ponadto, w ciągu ostatnich 2 miesięcy Syndyk zmuszony był złożyć ok. 15 wniosków o przyznanie prawa pomocy na łączną kwotę ponad 3.000 zł, która wielokrotnie przekracza środki masy upadłości. Syndyk ponosi miesięczne koszty postępowania w wysokości ok. 18.447,52 zł, na które składają się: podatki od nieruchomości – 1.678 zł, czynsze najmu lokali – 4.920 zł, energia – 65,31 zł, telefony – 130,09 zł, usługa księgowa – 2.460 zł, koszty opłat bankowych i pocztowych – ok. 200 zł, wynagrodzenie zleceniobiorców – 7.000 zł, delegacje pracowników – ok. 350 zł, ZUS od działalności syndyka – 1.544,12 zł oraz opłaty skarbowe – ok. 100 zł. Z powodu braku środków Syndyk nie pokrywa wszystkich bieżących kosztów. Zaległości w płatnościach dotyczą: podatku od nieruchomości – 8.390 zł (za okres 04-08.2014 r.), czynszów najmu lokali – 29.520 zł (za okres 03-08.2014 r.), usługi księgowej – 9.840 zł, wynagrodzenia zleceniobiorców – 28.000 zł, składek ZUS od działalności syndyka – 6.176,48 zł (za okres 05-08.2014 r.). Wskazano, iż chociaż w skład masy upadłości nadal wchodzą trzy nieruchomości, to (abstrahując od trudności w ich sprzedaży) są one obciążone hipotekami, w związku z czym środki uzyskane w przyszłości z ich sprzedaży zostaną obligatoryjnie rozdysponowane głównie na zaspokojenie wierzytelności zabezpieczonych hipotecznie. Dodano, iż obecnie Syndyk uczestniczy w kilkudziesięciu postępowaniach podatkowych dotyczących majątku upadłego, przy czym od lipca 2014 r. złożył już ok. 10 wniosków o zwolnienie od kosztów sądowych – wcześniej nie zachodziła taka konieczność i wpisy były uiszczane. Jednocześnie Syndyk zamierza w najbliższym czasie wnieść kolejne skargi wraz z wnioskami o przyznanie prawa pomocy, ponieważ środki masy upadłości nie pozwalają na ich uiszczenie, zaś Syndyk nie może odstąpić od zaskarżania aktów, które w jego ocenie zostały wydane z naruszeniem prawa, ponieważ jest zobowiązany do należytej ochrony interesów upadłego. Jak wynika z oświadczenia o majątku i dochodach, wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 1.000.000 zł, wartość środków trwałych (wg bilansu za ostatni rok) – 4.178.877 zł, ostatni rok obrotowy przyniósł stratę w wysokości 277.624,21 zł, zaś stan dwóch rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wyniósł łącznie 39,17 zł. W rubryce nr 10 wykazane zostały: działka zabudowana w A, działka niezabudowana w B oraz działka zabudowana w C. Do wniosku załączono kserokopie: sprawozdania finansowego za 2013 r. (k. 17-24), aktualizacji opisu i oszacowania wartości przedsiębiorstwa (k. 25), wyciągów z rachunków bankowych (k. 26-56), raportów kasowych (k. 57-60), pozwu o zapłatę (k. 61-68) oraz wydruków z ksiąg wieczystych (k. 69-87). Postanowieniem z dnia 23 października 2014r. starszy referendarz sądowy w tutejszym Sądzie odmówił uwzględnienia niniejszego wniosku, wobec niewykazania przez Syndyka zasadności wniosku w świetle ustawowych przesłanek prawa pomocy. Referendarz podzielił w całości stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wyrażone w uzasadnieniu postanowień z dnia 22 września 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 413/14 i sygn. akt II SA/Ol 650/14, przytaczając argumenty powołane w tych orzeczeniach, z powodu których w podobnych okolicznościach faktycznych odmówiono częściowego zwolnienia Syndyka od kosztów sądowych. Referendarz podniósł, że zamiarem Syndyka było wykazanie, że Spółka znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pozyskanie środków pieniężnych na uiszczenie opłat sądowych. Z przełożonych dokumentów wynika jednak, że na rachunku bankowym i w kasie pojawiają się okresowo pewne wpływy (np. k. 39-40 – wyciąg bankowy nr 44/2014, k. 60 – raport kasowy nr "[...]"), zaś Syndyk w żaden sposób nie odniósł się do przedmiotowych wpływów i tytułów, z jakich pochodzą. Dodatkowo referendarz zauważył, że z przedmiotowych dokumentów nie wynika, aby za pośrednictwem kasy, czy też rachunków bankowych, regulowane były, wykazane przez Syndyka i składające się na koszty postępowania upadłościowego, wydatki miesięczne na energię i delegacje pracowników. Syndyk nie wskazał, aby z tego tytułu istniały jakiekolwiek zaległości, nie wskazał też w jaki sposób i z jakich źródeł regulowane są te należności. Powyższe nie pozwala stwierdzić, że Syndyk wiarygodnie wykazał, że jego rzeczywista sytuacja finansowa nie pozwala na poniesienie opłat sądowych w niniejszej sprawie, szczególnie, że z analizy przepływu środków na rachunkach bankowych i w kasie nie wynika, aby wydatki tego rodzaju co pokrywane w ostatnich miesiącach, przy wpływach powiększających dotychczas okresowo środki gromadzone na tych rachunkach, uniemożliwiały pokrycie przedmiotowych opłat oraz aby ich pokrycie wpłynęło w sposób istotny na przebieg postępowania upadłościowego, tym bardziej, że ich wysokość jest nieznaczna w porównaniu z deklarowanymi miesięcznymi kosztami postępowania upadłościowego – 18.447,52 zł. W sprzeciwie od powyższego postanowienia pełnomocnik Syndyka wniósł o jego uchylenie i przyznanie prawa pomocy. Zarzucił, że odmowa nastąpiła z naruszeniem art. 245 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., gdyż skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów oraz z naruszeniem art. 255 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji niewezwanie skarżącego do złożenia wyjaśnień, pomimo posiadania przez Sąd wątpliwości co do rzeczywistego stanu majątkowego upadłego. W uzasadnieniu podniesiono, że widniejące w raporcie kasowym nr "[...]" w pozycji nr 3 i 5 wpływy miały charakter jednorazowy i nie wpłynęły istotnie na stan środków masy. Pełnomocnik podał, że pierwszy to wpływ z tytułu naprawienia szkody wyrządzonej spółce A, która to należność została orzeczona wyrokiem Sądu Rejonowego II Wydział Karny z dnia 26.08.2013r, sygn. akt II K 581/13, drugi - z tytułu sprzedaży sprzętu komputerowego. Syndyk nie wyjaśnił wcześniej szczegółowo, z jakiego tytułu są to przychody, ponieważ okoliczność ta wydawała się nie mieć istotnego znaczenia, skoro nie chodziło o przychód stały, lecz incydentalny, a wysokość wpływów została wykazana. Pełnomocnik tłumaczył, że widniejące w sprawozdaniu należności krótkoterminowe, to kwoty pieniężne przywłaszczone przez operatorów, które to należności są przedmiotem postępowań karnych, jak również zobowiązania spółki Nemezis (byłego dzierżawcy), które są przedmiotem postępowania sądowego. Jak na razie ww. wierzytelności nie udało się wyegzekwować ani sprzedać, tym samym nie zostały w żaden sposób rozdysponowane. Syndyk nie dysponuje zatem pieniędzmi, które się na nie składają. Podkreślono, że zła sytuacja spółki nie jest stanem przejściowym i trwa już 3 lata. Sytuacja ta uległa istotnemu pogorszeniu po wygaśnięciu umów dzierżawy, ponieważ wygasło źródło finansowania bieżących kosztów postępowania upadłościowego, co skutkowało zmniejszeniem się środków masy. Dalej argumentowano, że okoliczność, iż postępowanie upadłościowe nadal się toczy nie przesądza o możliwości poniesienia przez skarżącego kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Postępowanie upadłościowe jest kontynuowane, ponieważ masa upadłości nie została zlikwidowana, a wierzyciele upadłego zaspokojeni. Dopóki istnieją wymagalne zobowiązania upadłego oraz majątek, z którego potencjalnie mogą one zostać pokryte, postępowanie upadłościowe musi być prowadzone. Z uwagi na to, że do tej pory, pomimo kurczenia się środków pieniężnych, gotówka (choćby niewielka) w masie była, syndyk kontynuował działania wynikające z pełnionej funkcji. Z uwagi na trudną sytuację finansową masy nie jest jednak wykluczone, że postępowanie upadłościowe zostanie umorzone, jednakże decyzja w tym przedmiocie nie należy do syndyka, lecz sędziego - komisarza. Dopóki postanowienie w tym przedmiocie nie zostanie wydane syndyk jest zobowiązany do należytego wykonywania swoich obowiązków, w tym zaskarżania orzeczeń dotyczących masy upadłości, które zostały wydane z naruszeniem prawa. Strona zarzuciła, że jej wniosek został potraktowany tak jakby pochodził od przedsiębiorcy, który prowadzi działalność gospodarczą i ma tylko przejściowe trudności z regulowaniem należności. Zdaniem skarżącego, pomimo tego, że stan upadłości likwidacyjnej nie przesądza z góry o zasadności przyznania prawa pomocy, okoliczność ta jest istotna, bo świadczy o tym, że skarżący ma długi. W połączeniu z faktem, iż umowy dzierżawy wygasły a syndyk nie może sam prowadzić działalności w zakresie urządzania gier na automatach o niskich wygranych, poza tym występują trudności ze sprzedażą pozostałych składników masy, syndyk uczestniczy w wielu postępowaniach sądowych (co wynika z konieczności należytej ochrony interesów upadłego i jego wierzycieli), a brak środków pieniężnych uniemożliwi dokończenie procesu likwidacji masy, gdyż postępowanie upadłościowe podlega w takiej sytuacji umorzeniu (art. 361 pkt 1 puin), wszystko to razem potwierdza zasadność złożonego wniosku. W ocenie skarżącego instytucja prawa pomocy powinna mieć zastosowanie właśnie w takich sytuacjach. Podkreślono, że jak wielokrotnie wskazywano, dopóki stan środków masy na to pozwalał Syndyk regulował należności związane z toczącymi się postępowaniami. Brak jednak podstaw do odmawiania Syndykowi możliwości skorzystania z prawa pomocy w sytuacji, gdy nie może zapłacić należnych opłat. Wskazano, że z uwagi na stan upadłości skarżący nie może zabezpieczyć środków na poczet ewentualnych przyszłych postępowań, tym bardziej, że ich liczbę trudno przewidzieć. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej w dalszej części: "p.p.s.a", w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W związku z tym, że sprzeciw został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy podlega ponownemu rozpatrzeniu. Stosownie do art. 199 p.p.s.a. zasadą jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania sądowego, natomiast odstępstwem od niej jest przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 1p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca zwróciła się o zwolnienie od opłat sądowych. Do rozpoznania wniosku strony mają zatem zastosowanie przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Brzmienie powołanego przepisu wskazuje, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej zostało w znacznym zakresie pozostawione uznaniu sądu administracyjnego. To oznacza, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, sąd nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać prawo pomocy, jeżeli w oparciu o powyższy przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu. Rozpatrując wniosek Sąd miał przede wszystkim na uwadze, że udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu Państwa i powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11 dostępnym w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Ponadto opłaty sądowe, do których zalicza się wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Dlatego też może być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danego podmiotu na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (por. postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2005r.,sygn. akt FZ 478/04). Z tego względu przesłanki zastosowania instytucji prawa pomocy winny być interpretowane w sposób ścisły. Wskazać należy, że sytuacja finansowa Syndyka masy upadłości Spółki A w upadłości likwidacyjnej, była już przedmiotem oceny tutejszego Sądu, który postanowieniami z dnia 22 września 2014r., sygn. akt II SA/Ol 413/14 i II SA/Ol 650/14 odmówił zwolnienia Syndyka od ponoszenia kosztów sądowych. Wówczas Syndyk podnosił takie same argumenty jak w niniejszej sprawie, powołując się na brak źródła dochodu, trudności w likwidacji masy upadłości, wysokie koszty postępowania upadłościowego. Syndyk wniósł zażalenia na te postanowienia, które Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniami z dnia 4 listopada 2014r., sygn. akt II GZ 728/14 i II GZ 729/14. NSA zgodził się ze stanowiskiem WSA w Olsztynie, że akcentowane przez Syndyka trudności w sprzedaży majątku likwidowanej Spółki, nie mogą mieć decydującego znaczenia dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, gdyż w dacie złożenia wniosku Spółka posiadała na obydwu rachunkach bankowych wystarczające środki pieniężne na pokrycie kosztów sądowych. NSA zauważył przy tym, że skarżący nie wskazał na żadne obiektywne trudności po stronie Syndyka w zbywaniu majątku Spółki, co mogłoby stanowić istotną okoliczność, wymagającą analizy przez Sąd pod kątem wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy. W niniejszej sprawie istotnym jest, że w dniu 20 sierpnia 2014r. w raporcie kasowym zaewidencjonowano kwotę 750,30 zł z tytułu, jak wyjaśniła strona w sprzeciwie, sprzedaży sprzętu komputerowego, tego samego dnia zaksięgowano kwotę 500 zł, otrzymaną tytułem odszkodowania zasądzonego Spółce. Zaś 22 sierpnia 2014r. Syndyk uiścił za obsługę prawną 2.960 zł. Po tej operacji w kasie pozostała kwota 197,83 zł. Kwota ta niewątpliwie wystarczy na opłacenie wpisu sądowego w niniejszej sprawie w kwocie 133 zł, który jest jedynym kosztem na obecnym etapie postępowania, który stronna ma obowiązek uiścić. Suma ta jest nieznaczna w porównaniu z deklarowanymi miesięcznymi kosztami postępowania upadłościowego – 18.447,52 zł. NSA we wskazanych postanowieniach podniósł, że strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku powinna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zaistniały przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe. W ocenie Sądu, skoro strona skarżąca otrzymała zaskarżoną decyzję w dniu 7 sierpnia 2014r., to powinna mieć świadomość zabezpieczenia środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Strona zaś posiadane środki przeznaczyła na zapłacenie całego wynagrodzenia (2960 zł) radcy prawnemu za prowadzoną obsługę prawną. Podkreślić należy, że nie ma podstaw do przyjęcia, że wierzytelności związane z postępowaniem upadłościowym oraz wierzytelności o charakterze cywilnoprawnym korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed wierzytelnościami Skarbu Państwa wynikającymi z obowiązku finansowania przez stronę kosztów prowadzenia sprawy przed sądem administracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 3 czerwca 2013 r., sygn. akt I FZ 40/13). Obowiązek ten wynika zaś z art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Poza tym z art. 342 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 28.02.2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1112 ze zm.) wynika, że w pierwszej kategorii należności podlegających zaspokojeniu z funduszów masy upadłości znajdują się nie tylko koszty postępowania upadłościowego, ale i m.in. należności powstałe z czynności syndyka. Skoro zatem syndyk wniósł w rozpoznawanej sprawie skargę, to wydatki z tym związane, choć nie dotyczą samego postępowania upadłościowego, należą w rezultacie do pierwszej kategorii należności zaspokajanych z masy upadłości wskazanych w powołanym przepisie (por. postanowienie NSA z dnia 6 grudnia 2012 r. sygn. akt I FZ 431/12, postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 26 sierpnia 2014r., sygn. akt II SA/Bk 685/14 opubl. CBOSA). Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w powołanych wyżej postanowieniach z dnia 4 listopada 2014r. koszty związane z uczestnictwem strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym są kosztami, które należy zrównać z innymi wydatkami ponoszonymi przez syndyka masy upadłości na poczet prowadzonego postępowania upadłościowego. Skoro wnioskodawca mógł pokryć wydatki udzielonych pełnomocnictw w łącznej w kwocie 2.960 zł w związku czynnościami obejmującymi masę upadłości Spółki, to tym samym jest w stanie wygenerować środki na uregulowanie opłat sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym w tej sprawie. W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło