II SA/Ol 11/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Sędzia WSA Beata Jezielska Protokolant Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wymeldowania 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz adwokata K. M. kwotę 240 zł netto (dwieście czterdzieści złotych) powiększoną o należny podatek VAT z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia 3 października 2008 r. Prezydent Miasta O. orzekł o wymeldowaniu J.S. z pobytu stałego z lokalu "[...]". W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podał, że z wnioskiem w tej sprawie wystąpiła była żona wymeldowanego M.S. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynikało, że po wykonaniu eksmisji z przedmiotowego lokalu w dniu 21 maja 2008 r., J.S. nie zgłosił w organie meldunkowym swojego faktycznego miejsca pobytu. Zdaniem organu pierwszej instancji, wykonanie eksmisji jest równoznaczne z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Podnoszone przez J.S. okoliczności dotyczące kwestii roszczeń majątkowych oraz skarg złożonych w sądach i organach administracji publicznej nie miały wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. W złożonym odwołaniu J.S. zarzucił Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w O. kwestionowanie jego praw lokatorskich do przedmiotowego lokalu, natomiast organ pierwszej instancji obwinił o podejmowanie działań w celu utrudnienia przyznania mu dodatku mieszkaniowego. Wojewoda "[...]" decyzją z dnia 24 listopada 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu zauważył, że meldunek stanowi wyłącznie potwierdzenie faktycznego pobytu i służy celom ewidencyjnym. W stanie faktycznym sprawy spełnione zostały przesłanki warunkujące wymeldowanie, tj. dobrowolność i trwałość opuszczenia miejsca pobytu stałego. Wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia 16 lipca 2007 r. "[...]" orzeczona została wobec odwołującego się eksmisja z przedmiotowego lokalu i tym samym utracił on prawo do przebywania w nim. W dniu 21 maja 2008 r. wykonano wyrok Sądu, tj. opróżniono i wydano lokal wierzycielowi – M.S. Wojewoda wyjaśnił ponadto, że z przedłożonych przez odwołującego się dokumentów nie wynika, że postępowanie w przedmiocie eksmisji byłoby wznowione, niemniej jednak nawet jego wznowienie nie skutkowałoby uchyleniem decyzji o wymeldowaniu. Organ administracji rozstrzygając sprawę ocenia bowiem stan faktyczny sprawy istniejący w dniu wydania decyzji, a nie okoliczności mogące zaistnieć w przyszłości. W złożonej skardze J.S. podał, że informował organy administracji, iż wymelduje się sam, gdy zajdzie taka potrzeba. Stwierdził, że to działanie Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", która zakwestionowała jego uprawnienia lokatorskie do mieszkania "[...]", doprowadziły do jego bezdomności i przymusowego wymeldowania. Zdaniem skarżącego organy administracji powinny podejmować kroki w celu zagwarantowania utrzymania stałego zameldowania, co zapobiegłoby wykluczeniu społecznemu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Zgodnie z przepisami ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wykonanie obowiązku meldunkowego polega na zameldowaniu lub wymeldowaniu się -stosownie do zmiany miejsca pobytu stałego lub czasowego. Dokonanie czynności meldunkowej bez oświadczenia woli (zgłoszenia) osoby, na której ciąży ten obowiązek może nastąpić tylko w sytuacjach określonych w tej ustawie. Możliwość taką przewiduje art. 15 ust. 2, zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z treści cytowanego przepisu wynika, że wymeldowanie osoby z miejsca stałego pobytu możliwe jest, gdy spełnione są łącznie dwie przesłanki, tj. opuszczenie miejsca stałego pobytu oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w O. w dniu 21 maja 2008 r. eksmitował skarżącego z lokalu mieszkalnego położonego "[...]", w którym był on zameldowany na pobyt stały. Z treści protokołu sporządzonego w miejscu dokonania czynności wynika, że komornik usunął z lokalu dłużnika oraz rzeczy stanowiące jego własność i oddał je ustanowionemu dozorcy na przechowanie. W sprawie nie może budzić wątpliwości okoliczność, że skarżący nie mieszka w przedmiotowym lokalu ponad trzy miesiące i nie posiada do niego swobodnego dostępu. Należy podzielić wyrażany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że opuszczenie lokalu wskutek wykonania wyroku orzekającego eksmisję jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, które w konsekwencji uzasadnia orzeczenie o wymeldowaniu osoby eksmitowanej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 października 2007 r., sygn. akt II OSK 519/07, LEX nr 441993, z dnia 6 października 2005 r., sygn. akt II OSK 65/05, LEX nr 188693 i z dnia 6 lutego 2003 r., sygn. akt V SA 1398/02, LEX nr 159189). Wobec powyższego, skoro w stanie faktycznym sprawy spełnione są obie przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, prawidłowo organ administracji orzekł o wymeldowaniu skarżącego z przedmiotowego lokalu. Bez wpływu na powyższą ocenę pozostają okoliczności podniesione w skardze. Ustawodawca uzależnił przymusowe wymeldowanie z pobytu stałego w określonym lokalu wyłącznie od faktu opuszczenia miejsca pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i niedopełnienia obowiązku wymeldowania się przez daną osobę. Okoliczności, które doprowadziły do wydania i wykonania wyroku, którym nakazano skarżącemu opuszczenie, opróżnienie i wydanie byłej żonie lokalu mieszkalnego, w którym skarżący był zameldowany, nie mogą więc skutkować uchyleniem prawidłowej decyzji administracyjnej w przedmiocie wymeldowania. Zauważyć ponadto należy, że zgodnie z art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu jedynie potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Organ wydając decyzję o wymeldowaniu bądź odmowie wymeldowania, nie bada kwestii uprawnień strony do lokalu, co zostało jednoznacznie stwierdzone w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01, OTK-A 2002/3/34, stwierdzającego niekonstytucyjność art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (por. też wyrok NSA z dnia 14 września 2007 r., IIOSK 1468/05, LEX 383781). Dodatkowo należy wyjaśnić skarżącemu, że sąd administracyjny nie przeprowadza postępowania wyjaśniającego, lecz kontroluje postępowanie, które toczyło się przed organami administracji publicznej. Zgodnie zaś z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) sąd może przeprowadzić tylko dowody uzupełniające z dokumentów, o ile jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W niniejszej sprawie nie zaistniała konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego. Ponadto kwestie odmowy lub przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego oraz przekształcenia prawa spółdzielczego do lokalu w prawo własności pozostają poza granicami rozpoznawanej sprawy, która dotyczy wyłącznie wymeldowania. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę należało oddalić. O wynagrodzeniu pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy orzeczono zgodnie z art. 250 tej ustawy.