II SA/Ol 113/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.Z. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi W.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku z dnia 24 stycznia 2011 r. (k. 3-6 akt) W.Z., zwracając się o zwolnienie od kosztów sądowych podniósł, iż: "Jest(-) zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do pobierania zasiłku dla bezrobotnego. Utrzymuje (go) Matka która robi opłaty mieszkaniowe i częstuje posiłkami." Ze złożonego oświadczenia wynika nadto, iż miesięczny dochód matki skarżącego wynosi 1848,92 zł brutto (dane zawarte w odcinku przekazu pocztowego przemawiają jednak za przyjęciem, iż jest to kwota netto - k. 17) i nie posiada ona majątku ani oszczędności. Skarżący wniósł o dołączenie materiałów z postępowania o sygn. akt II SA/Ol 743/10, "gdzie złożył(-) wyszczególnione wydatki miesięczne Matki i związane z utrzymaniem mieszkania". Oświadczył, iż "nieposiada(-) rachunków Bankowych razem z Matką i Matka spłaca pożyczkę na rachunek bankowy "[...]" w wysokości 260 zł miesięcznie". Do wniosku dołączone zostało zaświadczenie z urzędu pracy. Do akt sprawy włączono kopie materiałów dowodowych z postępowań w zakresie prawa pomocy w sprawach o sygn. akt II SA/Ol 743/10 i II SO/Ol 26/10. (k. 17-33). W piśmie z dnia 20 grudnia 2010 r., złożonym w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 743/10 W.Z. - w odpowiedzi na wezwanie do przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych (od 1 października 2010 r.) (k. 25) - oświadczył: "moja Matka (...) nie posiada rachunków bankowych gdyż nie ma kąt bankowych i nie posiadamy żadnych rachunków." Wymagana wezwaniem informacja banku o zamknięciu rachunku nr "[...]", o którym mowa w punkcie 2 § 1 umowy pożyczki z 22 marca 2010 r. (k. 20), nie została jednak przedstawiona (k. 26). Skarżący - wezwany do dostarczenia takowej informacji w sprawie o sygn. akt II SO/Ol 26/10 - w piśmie z dnia 11 stycznia 2011 r. stwierdził, iż ów "rachunek bankowy (...) nie jest zamknięty" (k. 30). Został on wobec tego zobowiązany do złożenia wyciągów z wszelkich rachunków bankowych posiadanych przez niego i/lub jego matkę, za okres od 1 października 2010 r. do dnia odbioru wezwania. Wskazano, iż przypadek nieposiadania w tym czasie rachunku bankowego należy potwierdzić oświadczeniem wskazującym osobę, której to dotyczy (k. 31). W piśmie z dnia 18 stycznia 2011 r. skarżący wskazał: "ja wspólnie z Matką nie posiadamy żadnych rachunków bankowych. Renta Matce jest wypłacana przez pocztę i przynosi ją do domu listonosz" (k. 32). Z kolei w sprzeciwie od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy stwierdził: "W moich oświadczeniach wskazujących, że wspólnie z Matką nie posiadamy kąt Bankowych i Rachunków Bankowych jest podany stan faktyczny gdyż my z Matką nie mamy żadnych kąt i rachunków Bankowych. Niema żadnej sprzeczności z informacją, że rachunek Bankowy nr "[...]" nie jest zamknięty i pożyczka jest spłacane zgodnie z ustaleniami z Bankiem do tego rachunku. Wskazuję, że ten rachunek nie jest mój ani Matki tylko jest to rachunek Bankowy który jest własnością Banku i został on ustalony poprzez Bank celem spłacania pożyczki zgodnie z umową z Bankiem." W związku z powyższym skarżący został w niniejszej sprawie zobowiązany do przedłożenia, w terminie 7 dni, zaświadczenia z "[...]" Bank S.A., potwierdzającego, iż konto nr "[...]" nie jest rachunkiem bieżącym pożyczkobiorcy (T.Z.), tak jak to zostało określone w umowie pożyczki nr "[...]" z dnia 22 marca 2010 r., lecz "jest własnością Banku i został (...) ustalony poprzez Bank celem spłacania pożyczki." W wezwaniu zawarte zostało pouczenie, iż niezastosowanie się do niego może stanowić podstawę przyznania prawa pomocy (k. 15). W odpowiedzi skarżący poinformował, że "Konto "[...]" Banku S.A. o nr "[...]" jest to rachunek bieżący uruchomiony celem spłaty pożyczki i informacje o koncie i zamówienie opinii o koncie należy złożyć z urzędu przez Sąd bezpośrednio do Banku gdyż Bank nie wyda potwierdzenia którego żąda Sąd bezpłatnie w terminie 7 dni" (k. 35). Do pisma dołączone zostały dwie kopie pierwszej strony umowy kredytowej nr "[...]" z dnia 26 czerwca 2009 r. (k. 36 i 37). Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami; w skrócie: p.p.s.a.), zwolnienie osoby fizycznej od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jeżeli składane w tym celu na urzędowym formularzu wniosku oświadczenie strony (art. 252 p.p.s.a) okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (tak Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w postanowieniu z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt II FZ 182/09, publ. w Internecie –http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W kontekście odpowiedzi, jakiej udzielił skarżący, podkreślenia wymaga, iż wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów źródłowych, niezależnie od ich rodzaju, może dotyczyć jedynie strony postępowania. Innymi słowy, sąd (referendarz sądowy) nie byłby uprawniony do zwrócenia się o ich przedstawienie bezpośrednio do innego podmiotu. Wyjaśnienie skarżącego jest o tyle znamienne, że nie zawiera informacji, które świadczyłyby o podjęciu przez niego konkretnych działań w celu uzyskania danych określonych w wezwaniu. Jego uczestnictwo ograniczyło się w tym zakresie tylko do sformułowania ogólnikowego pouczenia, iż o dane na temat rachunku "uruchomion(-ego) celem spłaty pożyczki" sąd (referendarz sądowy) powinien wystąpić "bezpośrednio do Banku gdyż Bank nie wyda" ich "bezpłatnie w terminie 7 dni". Mając na względzie powyższe orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy.