II SA/Ol 1130/14

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia A o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Stowarzyszenia A na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji dotyczącej regularnego przewozu osób postanawia odmówić zwolnienia Stowarzyszenia A od kosztów sądowych. We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu, Stowarzyszenie A, zwane dalej Stowarzyszeniem, wniosło o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniesiono, iż Stowarzyszenie, które prowadzi działalność pozostałych organizacji członkowskich gdzie indziej niesklasyfikowaną, finansuje swoją działalność ze składek członkowskich. Według bilansu za "[...]" Stowarzyszenie nie osiągnęło dochodu, zaś zgodnie z bilansem za "[...]" nie posiada środków finansowych, które umożliwiłyby pokrycie kosztów postępowania. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, iż Stowarzyszenie nie posiada majątku ani rachunków bankowych. Do skargi, do której załączono przedmiotowy wniosek, Stowarzyszenie załączyło również m.in. zeznanie podatkowe za 2013 r., raport kasowy za maj 2014 r. oraz regulamin Stowarzyszenia. Wskazać należy, iż w świetle art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, może być przyznane, gdy osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że to na stronie ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona powinna zatem przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, że nie posiada wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. Pomoc finansowa ze strony Państwa z założenia przysługuje bowiem jedynie stronom, które z powodów od siebie niezależnych nie mogą pozyskać środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż w warunkach niniejszej sprawy, Stowarzyszenie nie wykazało, że z przyczyn od siebie niezależnych nie może pozyskać środków niezbędnych do sfinansowania swojego udziału w postępowaniu w niniejszej sprawie. Podkreślić należy, iż Stowarzyszenie, zamierzając prowadzić działalność, związaną z realizacją określonych celów, powinno liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów sądowych w postępowaniach, w których uzna swój udział ze celowy i w stosownym czasie zabezpieczyć odpowiednie środki na ich pokrycie z własnego majątku. Z uwagi na to, że stowarzyszenie zwykłe uzyskuje środki na swoją działalność ze składek członkowskich, powinno co do zasady ustalić ich wysokość na takim poziomie, aby realizacja określonych celów była z tego źródła możliwa. Nawet bowiem jeśli stowarzyszenie jest organizacją typu non profit, nie podlega ono zwolnieniu od obowiązku zapewnienia środków na prowadzenie własnej działalności (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2014 r., sygn. akt II OZ 1172/14, z dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OZ 790/14, z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt II OZ 632/14, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie z § 10 regulaminu Stowarzyszenia wynika obowiązek regularnego opłacania składek członkowskich przez członków zwyczajnych. Skoro jednak członkowie Stowarzyszenia ustalili wysokość tych składek na poziomie, który nie zapewnia środków niezbędnych do jego funkcjonowania w pełnym zakresie, to przyjąć należy, iż godzą się z ograniczonym w istocie charakterem działalności utworzonego przez nich Stowarzyszenia. W tej sytuacji, Stowarzyszenie nie może twierdzić, że z powodów od siebie niezależnych nie może pozyskać środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego w niniejszej sprawie, szczególnie że nie wykazało, że wyczerpało wszystkie możliwe sposoby na pozyskanie tych środków, w tym m.in. poprzez podwyższenie składek członkowskich. Wnosząc skargę do sądu, Stowarzyszenie powinno liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów postępowania sądowego związanych z jego prowadzeniem i wykorzystać wszelkie możliwe sposoby na pozyskanie środków pieniężnych na ten cel. Skoro tego nie uczyniło to wniosek Stowarzyszenia o przyznanie prawa pomocy nie może być uznany za zasadny. W tej sytuacji, zwolnienie Stowarzyszenia z obowiązku poniesienia kosztów sądowych oznaczałoby przerzucenie ciężaru jego funkcjonowania na Państwo, a to prowadziłoby do zaprzeczenia zasady, że stowarzyszenie prowadzi działalność na bazie własnego majątku. W świetle powyższego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.