II SA/Ol 1165/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędzia WSA Hanna Raszkowska Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi T. P. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia "[...]" sygn. akt "[...]" oddala skargę o wznowienie postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 7 listopada 2013 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 828/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" w przedmiocie dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad matką. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że skarżąca spełniła warunek legitymowania się uprawnieniem do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w dotychczasowym brzmieniu. Wobec tego należało zbadać, czy spełnia ona również warunki do świadczenia pielęgnacyjnego, określone w art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2013 r. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 tej ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Stosownie do ust. 1b art. 17, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Dlatego uznano, że w sprawie nie została spełniona przesłanka dotycząca daty powstania niepełnosprawności, bo z treści orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wynika, że nie da się ustalić daty jej powstania. Pismem nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 31 października 2014 r. T. P. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem wydanym w dniu 7 listopada 2013 r. w sprawie II SA/Ol 828/13. W uzasadnieniu skargi wskazała, że w dniu 21 października 2014 r. Trybunał Konstytucyjny w sprawie K 38/13, orzekł, że zapis ustawy o świadczeniach rodzinnych różnicujący prawo do świadczenia pielęgnacyjnego dla osób sprawujących opiekę nad osobami niepełnosprawnymi ze względu na wiek osoby i moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, a zatem nie może zostać uwzględniona. Na wstępie rozważań wskazać należy, że skarga o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o charakterze wyjątkowym, ponieważ zmierza do obalenia prawomocnego orzeczenia sądu kończącego postępowanie. Dlatego jest oparta na wąsko określonych podstawach, które należy interpretować ściśle. Podstawy skargi o wznowienie postępowania wymienione zostały taksatywnie w przepisach art. 271-273 p.p.s.a. Tym samym niedopuszczalna jest dowolność w zastosowaniu tej instytucji, a także rozszerzająca interpretacja przesłanek wznowienia postępowania. Działanie takie podważyłoby bowiem zasadę stabilności orzeczeń sądowych. Uwzględnienie skargi w omawianym zakresie możliwe byłoby jedynie wówczas, gdyby sąd potwierdził wystąpienie przesłanki wznowienia, a więc, że rzeczywiście okoliczność uzasadniająca wznowienie postępowania miała miejsce. W rozpoznawanej sprawie Sąd badając dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania uznał, że jest ona wniesiona w terminie i opiera się na ustawowej przesłance wznowienia (art. 272 § 1 i 2 p.p.s.a.). Skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona w dniu 31 października 2014 r., natomiast wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 38/13 został ogłoszony w dniu 23 października 2014 r. pod pozycją 1443, tak więc rzeczą oczywistą jest to, że zachowany został termin jednego miesiąca od wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność z art. 32 ust.1 Konstytucji, art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie można interpretować jedynie na podstawie sentencji wyroku w oderwaniu od jego uzasadnienia. Natomiast w uzasadnieniu cytowanego wyżej wyroku Trybunał stwierdził, że ustawodawca może odmiennie ukształtować przesłanki świadczenia pielęgnacyjnego dla osób niepodejmujących lub rezygnujących z pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Ich sytuacja prawna może być uregulowana inaczej niż w stosunku do opiekunów pozostałych osób niepełnosprawnych, niebędących dziećmi. Można odmiennie ukształtować reguły wypłacania świadczeń dla tych osób, które sprawują opiekę nad niepełnosprawnymi dziećmi. Z tego powodu przesłanka określona w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych nie narusza zasady równości w takim zakresie, w jakim stanowi podstawę różnicowania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego według podziału na dwie kategorie opiekunów. Natomiast istnienie wynikającej z tego dysproporcji świadczeń opiekuńczych można uzasadniać tak długo, jak długo odnosi się ono do opiekunów niepełnosprawnych dzieci oraz opiekunów niepełnosprawnych dorosłych. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że ustawodawca zobowiązany jest precyzyjnie określić racjonalne przesłanki, od których uzależni zróżnicowany poziom świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych. Za punkt wyjścia musi jednak przyjąć jednakowe traktowanie takich opiekunów niezależnie od istniejącego już w ustawie preferencyjnego traktowania opiekunów niepełnosprawnych dzieci. W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał również, że skutkiem wejścia w życie wyroku nie jest ani uchylenie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, ani uchylenie decyzji przyznających to świadczenie, ani też wykreowanie "prawa" do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa. Skarżąca w sprawie rozpoznawanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie pod sygnaturą II SA/Ol 828/13 negowała odmowę przyznania jej dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad matką. Wyrok z dnia 7 listopada 2013 r. oddalający jej skargę jest prawomocny, natomiast orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 38/13 pomimo stwierdzenia niekonstytucyjności przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych nie skutkowało wykreowaniem prawa do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność nie powstała w okresie dzieciństwa. W tym stanie rzeczy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. nie mógł być skuteczną podstawą do złożenia skargi o wznowienie postępowania w sprawie rozstrzygniętej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie w sprawie II SA/Ol 828/13. Dlatego też n skargę o wznowienie postępowania, na podstawie art. 282 § 1 p.p.s.a. należało oddalić.