II SA/Ol 117/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Osipuk po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w "[...]" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia 30 listopada 2018 r., nr "[...]" w przedmiocie zasiłku stałego postanawia odrzucić skargę. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Decyzją z dnia 30 listopada 2018 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w "[...]" uchyliło w całości decyzję Burmistrza "[...]" (z upoważnienia którego działa Inspektor ds. świadczeń rodzinnych Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w "[...]") z dnia 20 września 2018 r., którą zmieniono wysokość zasiłku stałego przyznanego "[...]" z kwoty 514 zł na kwotę 30 zł oraz zmieniło tę decyzję, ustalając wysokość przyznanego zasiłku stałego w okresie od dnia 1 września 2018 r. do dnia 30 września 2018 r. na kwotę 30 zł, zaś od dnia 1 października 2018 r., orzekło, że przysługiwał on będzie beneficjentowi w aktualnie obowiązującej kwocie maksymalnej. Skargę na tę decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Miejsko – Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w "[...]", zarzucając, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej odrzucenie, podnosząc, że ośrodek pomocy społecznej jest tylko jednostką organizacyjną, przy pomocy której gmina realizuje niektóre z zadań określonych w ustawie o pomocy społecznej. Kierownik Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej nie ma tym samym samoistnej, wynikającej z samego faktu kierowania ośrodkiem pomocy społecznej, zdolności sądowej. Kolegium wywiodło ponadto, że przyjmując nawet (z ostrożności procesowej), że Kierownik Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej działa z upoważnienia Burmistrza "[...]" (co nie wynika z treści złożonej skargi), to brak jest przepisów, które uprawniałyby organ pierwszej instancji do wniesienia skargi na powołaną wyżej decyzję. Kolegium podniosło, że w myśl utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie może być organ, który orzekał w sprawie w pierwszej instancji, w tym przypadku nie ma on bowiem interesu prawnego w rozumieniu przepisu art. 50 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Droga postępowania sądowoadministracyjnego jest dopuszczalna wyłącznie, gdy skargę wnosi podmiot mający legitymację do zaskarżenia działania lub bezczynności, przewlekłości organu będącego przedmiotem zaskarżenia. Wniesiona przez Miejsko – Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Suszu skarga jest niedopuszczalna. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, z późn. zm.), dalej jako "p.p.s.a.", uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Sąd podziela wyrażony w uchwałach NSA z dnia 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03 oraz z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. akt I OPS 2/15 pogląd, że rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona – jako osoba prawna – stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy k.p.a. przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz.2096). Wtedy będzie on niejako bronił interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Z tego względu powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to w na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy też sądowoadministracyjnego. Włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej, prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie, znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych. W zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on (ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki) uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Nie do przyjęcia jest bowiem stanowisko, że jednostka samorządu terytorialnego może zajmować różną pozycję – raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania – w zależności od etapu załatwiania sprawy (zob. postanowienie NSA z 8 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2618/17, dostępny [w:] Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie zaś z art. 110 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1508, z późn. zm.), wójt (burmistrz, prezydent miasta) udziela kierownikowi ośrodka pomocy społecznej upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej należących do właściwości gminy. Wobec powyższego stwierdzić należy, że Kierownik Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w "[...]" nie jest - zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. - stroną w sprawie, w której jako organ pierwszej instancji orzekał (z upoważnienia Burmistrza "[...]") w sprawie ustalenia beneficjentowi zasiłku stałego. Tym samym skarga nie mogła być rozpatrzona merytorycznie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji.