II SA/Ol 1182/12

PostanowienieWSA w Olsztynie2012-12-06

Skład orzekający: Krzysztof Nesteruk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) może skutecznie uzyskać pomoc, jeśli mimo wezwania organu nie przedłoży wymaganych dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację majątkową i rodzinną?
Ratio decidendi
Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana wykazać swoją niezdolność do ponoszenia kosztów postępowania. W przypadku wątpliwości organu co do jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, strona musi na wezwanie przedłożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty. Niewykonanie tego obowiązku, mimo pouczenia o konsekwencjach, stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności i skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, wskazując na trudną sytuację rodzinną związaną z leczeniem córki i wysokimi wydatkami. Mimo wezwania sądu do przedłożenia szeregu dokumentów potwierdzających jego sytuację finansową i rodzinną, skarżący nie dostarczył żadnego z żądanych dowodów. W związku z tym sąd postanowił odmówić przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi W.J. na postanowienie "[...]" Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w "[...]" z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie wydania kserokopii protokołów z czynności kontrolnych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Wraz z zażaleniem na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi W.J. złożył wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie na jego rzecz radcy prawnego. Jako powód wskazał "bardzo trudną sytuację rodzinną, polegającą na fakcie leczenia córki w poradniach specjalistycznych". Podał, iż: "Leczenie córki oraz pozostałych członków (...) rodziny sięga około 1500 złotych wraz z dojazdami do poradni specjalistycznych. Ponadto na żywność wydaj(-ą) około 1000 zł. (dla samej córki)." Według oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, we wspólnym gospodarstwie domowym pozostają ze skarżącym żona i niepełnoletnia córka; rodzina nie posiada majątku, a jej dochód stanowią "uposażenia za pracę" małżonków w łącznej wysokości "[...]" zł netto miesięcznie. Jako dodatkowe informacje o stanie majątkowym wskazane zostały: "Kredyty mieszkaniowe" ["około 1000 zł (netto)" i "około 2000 zł (netto)] oraz "kredyty konsumenckie - około 1000 zł (netto)". Skarżący został zobowiązany do przedłożenia w terminie 7 dni: (1) wyciągów z rachunków bankowych posiadanych przez niego i żonę - z ostatnich trzech miesięcy; (2) kopii dokumentacji podanych dochodów oraz wydatków na leczenie i spłatę kredytów - za październik br.; (3) kopii dowodów uiszczenia w październiku br. wydatków związanych z zamieszkaniem; (4) pisemnego oświadczenia podającego wszystkie pozostałe kategorie ponoszonych wydatków wraz z ich przybliżoną miesięczną wysokością, a także przeznaczenie zaciągniętych kredytów "konsumenckich"; (5) kopii dokumentu określającego tytuł prawny do zamieszkiwanej nieruchomości; (6) kopii umów kredytowych. Skarżący, mimo pouczenia go o tym, iż niezastosowanie się do wezwania może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy, nie dostarczył żadnego z żądanych dokumentów. W tym stanie rzeczy stwierdza się, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., w skrócie: p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika) - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika) - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego bezsprzecznie wynika, że ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli składane w tym celu na urzędowym formularzu wniosku oświadczenie okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, jest ona obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 252 i art. 255 p.p.s.a.). W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (tak Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w postanowieniu z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt II FZ 182/09, publ. w Internecie - http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło