II SA/Ol 125/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.J.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego – uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Pismem z dnia 26 stycznia 2011 r., złożonym osobiście w siedzibie Kolegium w dniu 27 stycznia 2011 r., J.J.S. wniósł – z przekroczeniem terminu – skargę na opisane w sentencji postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Rozstrzygnięcie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 30 października 2010 r. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na powyższe postanowienie organu upłynął z dniem 29 listopada 2010 r. Jednocześnie ze skargą skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu tego wniosku wskazał, że jest osobą schorowaną, niezdolną do samodzielnej egzystencji, niepiśmienną, nie potrafiącą czytać. Dodał, iż nie posiada postanowienia Kolegium Nr "[...]". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Przy czym stosownie do art. 87 § 3 p.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Ponadto, stosownie do art. 88 zd. 1 p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Odnosząc tę regulację do rozpatrywanej sprawy, należy uznać, że wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony we wskazanym terminie siedmiodniowym. Przyjmując bowiem najbardziej korzystną dla skarżącego interpretację, trzeba stwierdzić, iż wskazane przez niego przyczyny uchybienia terminu, dotyczące deklarowanej choroby – zaników pamięci oraz nieumiejętności czytania ustały z dniem 20 stycznia 2011 r. (data zapoznania się skarżącego z treścią postanowienia w siedzibie organu). Wniosek zaś został złożony w dniu 27 stycznia 2011 r., a więc przed upływem terminu, o którym mowa w art. 87 p.p.s.a. Skarżący dokonał również uchybionej czynności. Zaistniała sytuacja daje zatem możliwość dokonania merytorycznej oceny wniosku w świetle istnienia przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. Podkreślić należy, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Z brakiem winy mamy natomiast do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Okolicznościami takimi mogą być na przykład nagła choroba lub błędne pouczenie sądu (tak NSA w postanowieniu z dnia 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 246/08, Lex Omega nr 479292). Ponadto zgodnie z utrwalonym orzecznictwem "Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Ani podeszły wiek ani stan zdrowia nie stanowią przesłanek wykluczających istnienie winy" (tak NSA w wyroku z dnia 28 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 479/07, Lex Omega nr 344095). Mając na uwadze powyższe oraz treść wniosku o przywrócenie terminu, Sąd uznał, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. Z przytoczonych wyżej orzeczeń NSA wynika, że okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu muszą być tego rodzaju, że ich pojawienie się jest dla strony zaskakujące i stawiają one stronę w takiej sytuacji, że nie jest ona w stanie ich przezwyciężyć, nawet w przypadku podjęcia największego wysiłku. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie takie okoliczności nie miały miejsca. Z treści wniosku o przywrócenie terminu wynika jedynie, że sytuacja życiowa skarżącego jest trudna z powodu trapiących go chorób. Jednakże skarżący nie uprawdopodobnił, że w okresie, kiedy biegł termin do wniesienia skargi (czyli od 30 października 2010 r.) miały miejsce jakieś szczególne zdarzenia, które uniemożliwiły mu wniesienie skargi w terminie, czy też nastąpiły nasilenia lub reemisje choroby. Skarżący nie załączył jakichkolwiek dokumentów, czy zaświadczeń, które by potwierdzały aktualny stan jego zdrowia (z akt sprawy wynika, że skarżący jest niezdolny do pracy – stan po urazie czaszki – do kwietnia 2011 r.). Trzeba przy tym zaznaczyć, że nawet przedłożenie zaświadczenia lekarskiego nie stanowiłoby automatycznie o braku winy strony w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi. Musiałaby ona bowiem przy tym uprawdopodobnić, że choroba uniemożliwiła jej dokonanie takiej czynności i przy zachowaniu należytej staranności niemożliwe było ominięcie tej przeszkody i skuteczne wywiedzenie skargi. Ogólne powoływanie się przez skarżącego na zaniki pamięci powstałe przed 1998 r. Sąd uznał za niewystarczające dla przyjęcia, że zaistniały okoliczności wskazujące, że strona nie ponosi winy w niedochowaniu terminu. Choroba skarżącego i towarzyszące jej okoliczności nie jest bowiem zdarzeniem nagłym, a występującym od dłuższego czasu. Z kolei, to obowiązkiem skarżącego było dołożyć należytej staranności by dopełnić czynności w terminie, chociażby (mając na względzie rodzaj schorzenia skarżącego) poprzez np. ustanowienie pełnomocnika do prowadzenia spraw w postępowaniu administracyjnym. Jeszcze raz należy podkreślić, że to na stronie ubiegającej się o przywrócenie terminu spoczywa ciężar uprawdopodobnienia, że zachodzą podstawy do przywrócenia terminu. Strona powinna zatem konkretnie wskazać na to, jaka okoliczność sprawiła, że termin nie został dochowany i kiedy ta okoliczność wystąpiła. Powoływanie się wyłącznie w sposób ogólny na stan zdrowia należy uznać za brak uprawdopodobnienia podstaw do przywrócenia terminu. W tej sytuacji Sąd był zmuszony przyjąć, że wnioskodawca nie wykazał, iż bez swojej winy uchybił terminowi do wniesienia skargi, w związku z czym, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.