II SA/Ol 1250/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od zarządzenia starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 18 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Ol 1250/14 w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku A. M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie obciążenia kosztami wynikającymi z usunięcia, przechowywania i oszacowania pojazdu postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu. A. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 września 2014 r., nr "[...]", utrzymującą w mocy decyzję z dnia 20 listopada 2013 r. wydaną z upoważnienia Starosty G. przez Naczelnika Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w G. w sprawie nałożenia obowiązku solidarnej zapłaty kwoty 21.667 zł tytułem obciążenia kosztami wynikającymi z usunięcia, przechowania i oszacowania pojazdu marki "[...]", rok produkcji 2001, o nr rej. "[...]". Jednocześnie skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W związku z tym, że skarżąca we wniosku, który złożyła na urzędowym formularzu PPF w dniu 30 stycznia 2015 r., nie podała - zgodnie z pouczeniem - informacji dotyczących jej stanu majątkowego, za konieczne uznano uzupełnienie braków formalnych wniosku w tym zakresie i pismem z dnia 12 lutego 2015 r. wezwano skarżącą do ich uzupełnienia, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, poprzez wypełnienie lub skreślenie rubryk formularza PPF, załączonego do wezwania, odnoszących się do posiadanego domu, mieszkania, nieruchomości rolnej lub innych nieruchomości oraz zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Skarżącej wskazano, iż w wymienionych rubrykach wykazać należy w sposób jednoznaczny, czy do jej majątku należą, czy też nie należą, określone w tych rubrykach składniki majątku. Z uwagi na fakt, iż formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy został wypełniony w sposób uniemożliwiający jego uzupełnienie, do wezwania został załączony czysty formularz PPF. Skarżąca została pouczona, że nieusunięcie braków formalnych w wyznaczonym terminie spowoduje pozostawienie jej wniosku bez rozpoznania. Dodatkowo, mając na uwadze, że oświadczenie skarżącej zawarte we wniosku było niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego, a ponadto budziło wątpliwości we wskazanym zakresie, kierując się względami ekonomiki procesowej, tym samym pismem z dnia 12 lutego 2015 r., wezwano skarżącą do przedłożenia wskazanych w nim dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych w terminie 7 dni od daty jego doręczenia. Skarżąca pouczona została jednocześnie, że nieprzedłożenie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych w wyznaczonym terminie może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 2 marca 2015 r. Wyznaczony w nim termin upłynął zatem w dniu 9 marca 2015 r. W dniu 5 marca 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wpłynęło, nadesłane za pośrednictwem telefaksu, pismo skarżącej z dnia 3 marca 2015r., w którym wniosła o doręczenie wniosku z dnia 30 stycznia 2015 r. oraz "o stosowne przedłużenie terminu do kompleksowego wykonania żądanych uzupełnień dalszych wypełnień już złożonego formularza PPF". W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, przy piśmie z dnia 9 marca 2015 r., skarżącej przesłano oryginał wniosku z dnia 30 stycznia 2015 r. W dniu 11 marca 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wpłynęło nadesłane uprzednio za pośrednictwem telefaksu pismo skarżącej z dnia 3 marca 2015 r. oraz jej kolejne pismo z dnia 9 marca 2015 r., w którym ustosunkowując się do części zawartych w wezwaniu żądań dotyczących dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, wniosła o "wyjątkowe przedłużenie do 19 kwietnia 2015 r. terminu", powołując się na problemy związane z ich skompletowaniem. W dniu 12 marca 2015 r. do tut. Sądu wpłynęło, wraz z pismem przewodnim, dodatkowe oświadczenie skarżącej, stanowiące odpowiedź na jedno z żądań wezwania, którego jak wskazała nie załączyła do pisma z dnia 9 marca 2015 r. przez roztargnienie. Pisma skarżącej nadane zostały w dniu 9 marca 2015 r. Zarządzeniem z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 1250/14, starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie pozostawiła bez rozpoznania wniosek skarżącej z dnia 30 stycznia 2015 r. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podniesiono, iż skarżąca - wobec nieprawidłowego wypełnienia wskazanych rubryk urzędowego formularza PPF - wezwana została do uzupełnienia, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, braków formalnych złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w sposób jednoznacznie określony w tym wezwaniu i przy zastosowaniu się do zawartych w nim wskazówek nie nastręczający jakichkolwiek trudności. Jednakże mimo pouczenia o skutkach niezastosowania się do wezwania w tym zakresie, skarżąca nie uzupełniła braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy w wyznaczonym terminie. Skarżąca nie nadesłała przesłanego jej formularza PPF z uzupełnionymi rubrykami wskazanymi w wezwaniu, jak również nie odesłała przesłanego jej, na jej wniosek, oryginału wniosku z dnia 30 stycznia 2015 r. Jednocześnie wskazano, iż termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku jest terminem ustawowym i nie może być skracany ani przedłużany. W konsekwencji, wobec nieuzupełnienia przez skarżącą braków formalnych wniosku z dnia 30 stycznia 2015 r. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, na podstawie art. 258 § 2 pkt 6 w związku z art. 257 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosek ten pozostawiono bez rozpoznania. Zaznaczono również, iż w tej sytuacji, drugorzędne znaczenie ma to, że w wyznaczonym terminie skarżąca nie przedłożyła również wszystkich żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, jak i to, że wniosła o przedłużenie terminu do ich przedłożenia. Wobec uchybień formalnych merytoryczne rozpoznanie wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy nie jest już bowiem możliwe, a tym samym wszelkie czynności podejmowane przez skarżącą i służące wykonaniu wezwania w tym zakresie są bezprzedmiotowe. Powyższe zarządzenie zostało doręczone skarżącej w dniu 31 marca 2015 r. W dniu 20 kwietnia 2015 r. (data nadania pocztowego) skarżąca wniosła sprzeciw na powyższe zarządzenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, który uzasadniła "nagłym wypadkiem losowym w gronie osób najbliższych". Do wniosku skarżąca dołączyła dokumentację lekarską swojego męża, tj. wyniki badań laboratoryjnych wymienionego oraz skróconą kartę wypisową ze szpitala. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek przywraca termin. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu i należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.). Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. W doktrynie i orzecznictwie podkreślono, że "brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany z wykorzystaniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem" (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Wydawnictwo LexisNexis Warszawa 2005r., str. 333, postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 14 stycznia 1972r., III CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144; 29 października 1999r., I CKN 556/98, LEX nr 50702; 12 stycznia 1999 r., II UKN 667/98, OSNAP - 2000, nr 12, poz. 488, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2004 r., FZ 13/04, niepubl.). Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd uznał, że nie zostały uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia sprzeciwu. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż stosownie do art. 259 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 6 p.p.s.a. od zarządzenia referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania przysługuje stronie sprzeciw w terminie 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia. Jak wynika z akt niniejszej sprawy zarządzeniem z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 1250/14, starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie pozostawiła bez rozpoznania wniosek skarżącej z dnia 30 stycznia 2015 r. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Powyższe zarządzenie wraz z pouczeniem o terminie i sposobie jego zaskarżenia zostało doręczone skarżącej w dniu 31 marca 2015 r. Zatem termin do wniesienia sprzeciwu od przedmiotowego zarządzenia upłynął w dniu 7 kwietnia 2015 r. Natomiast skarżąca wniosła sprzeciw wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia w dniu 20 kwietnia 2015 r. Z uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu wynika, iż przyczyną jego uchybienia był "nagły wypadek losowy w gronie osób najbliższych". Jednakże w ocenie Sądu wskazana przez skarżącą okoliczność nie została uprawdopodobniona w stopniu pozwalającym na uznanie, iż była to przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie terminu do wniesienia sprzeciwu od wskazanego zarządzenia. Należy bowiem zauważyć, iż z dołączonej do wniosku kserokopii dokumentacji medycznej (k. 46 akt sądowych) wynika jedynie, na co choruje mąż skarżącej i że w dniu 18 kwietnia 2015 r., w Szpitalu w "[...]", gdzie przebywał na Oddziale Chorób Wewnętrznych, zostały wykonane u wymienionego badania - morfologia krwi. Trudno zatem uznać powyższe okoliczności za nagły wypadek losowy, który uniemożliwił skarżącej wniesienie sprzeciwu w zakreślonym terminie, tj. do dnia 7 kwietnia 2015 r. Ponadto skarżąca nie wyjaśniła, od kiedy jej mąż przebywał w szpitalu i czy jego choroba ma taki charakter, że uniemożliwiła sporządzenie i wysłanie sprzeciwu w zakreślonym terminie lub ewentualnie skorzystanie z pomocy osób trzecich w celu wysłania przedmiotowego sprzeciwu. Tym samym, skarżąca nie wykazała, aby niezachowanie terminu nastąpiło bez jej winy. Należy bowiem wyraźnie podkreślić, nawiązując do wypracowanych i utrwalonych poglądów doktryny i judykatury, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy, a jedyną możliwością jego przywrócenia jest uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że dokonanie czynności procesowej w terminie, nie było możliwe z powodu obiektywnej przeszkody, której przy zachowaniu należytej staranności nie dało się ominąć. Oznacza to, że strona mimo starań nie mogła dokonać czynności w terminie. Strona zatem musi uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 20 października 2004 r., sygn. akt IV SA/Gl 647/04). Podkreślić należy, że termin może być przywrócony tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2008r., Sygn. akt II OZ 712/08, LEX 493641). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.