II SA/Ol 1267/12

WyrokWSA w Olsztynie2013-05-21

Skład orzekający: Adam Matuszak, Marzenna Glabas, Tadeusz Lipiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może rozpoznać sprawę co do meritum, jeśli odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, a organ nie stwierdził uchybienia tego terminu?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może rozpoznać sprawy co do meritum, jeśli odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, a organ nie stwierdził uchybienia tego terminu. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi istotne naruszenie prawa, ponieważ prowadzi do weryfikacji decyzji ostatecznej, która korzysta z ochrony trwałości. W takiej sytuacji sąd administracyjny powinien uchylić zaskarżoną decyzję organu odwoławczego.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą wykonanie robót budowlanych w garażu wybudowanym samowolnie. Strona skarżąca R. N. wniosła odwołanie z jednodniowym opóźnieniem. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznał odwołanie co do meritum, nie stwierdzając uchybienia terminu. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa budowlanego z uwagi na brak zgody współwłaścicieli na budowę garażu.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej R. N. kwotę 740 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant st. sekretarz sądowy Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2013r. sprawy ze skargi R. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie wykonania robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej R. N. kwotę 740 zł (siedemset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt administracyjnych wynika, że decyzją nr "[...]" z dnia "[...]". Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał M. Z. wykonanie, w terminie do 30 września 2013r., wyszczególnionych robót budowlanych niezbędnych do doprowadzenia garażu, wybudowanego w latach 1980-1986 bez wymaganego pozwolenia na budowę, do stanu zgodnego z prawem i warunkami technicznymi. Decyzja ta doręczona została inwestorowi w dniu 19 czerwca 2012r., a pozostałym stronom postępowania w dniu 21 czerwca 2012r. W dniu 6 lipca 2012r. odwołanie od tej decyzji wniosła R. N., reprezentowana przez radcę prawnego. Pełnomocnik potwierdził, że decyzja doręczona została stronie w dniu 21 czerwca 2012r. Podniósł, że współwłaściciel nieruchomości nie wyrażał i nie wyraża zgody na posadowienie spornego garażu. W wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję znak: "[...]" z dnia "[...]", którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ II instancji stwierdził, że PINB prawidłowo zastosował procedurę legalizacyjną wskazaną w ustawie Prawo budowlane z 1974r., z uwagi na czas realizacji samowoli budowlanej datowanej na lata 1980-1986, tj. przed wejściem w życie obowiązującej ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. Organ podkreślił, że brak zgody współwłaściciela nieruchomości na wybudowanie i pozostawienie obiektu, nie ma wpływu w tej procedurze na decyzję organu nadzoru budowlanego w przedmiocie jego legalizacji. R. N. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w związku z naruszeniem art. 37 ust. 2 w zw. z art. 29 ust. 5 ustawy Prawo budowlane z 1974r., poprzez nieuwzględnienie, że brak samodzielnego prawa inwestora do dysponowania nieruchomością, na której został wybudowany sporny garaż bez zgody współwłaścicieli, stanowi "ważną przyczynę". W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Z mocy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest jedynie pod względem legalności czyli kontroli zgodności zaskarżonego aktu z prawem. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm. - zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do: - uchylenia zaskarżonej decyzji, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a, b i c); - stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach (pkt 2) oraz - stwierdzenia wydania aktu z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach (pkt 3). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uwzględnił skargę, gdyż organ II instancji rozpoznał odwołanie co do meritum pomimo uchybienia przez odwołującą terminowi do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej też jako: "k.p.a.") odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. W rozpoznawanej sprawie z akt administracyjnych bezspornie wynika, że decyzja organu I instancji doręczona została zarówno stronie, jak i jej pełnomocnikowi w dniu 21 czerwca 2012r. Zatem 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 5 lipca 2012r. (czwartek). Natomiast odwołanie datowane na dzień 6 lipca 2012r., zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 6 lipca 2012r., a więc z 1-dniowym opóźnieniem. Okoliczność ta winna skutkować stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a., które to postanowienie kończyłoby ostatecznie postępowanie w sprawie. Pominięcie wskazanego trybu skutkowało w konsekwencji rozstrzygnięciem przez organ II instancji sprawy zakończonej decyzją ostateczną, z naruszeniem art. 16 § 1, który stanowi, że decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w całości podzielanym również w piśmiennictwie, rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi istotne naruszenie prawa, albowiem wydanie przez organ odwoławczy w takim przypadku rozstrzygnięcia oznacza weryfikację w postępowaniu administracyjnym (odwoławczym) decyzji ostatecznej, czyli decyzji, która korzysta z ochrony trwałości na podstawie art. 16 § 1 k.p.a. (por. A. Matan (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 385, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 grudnia 1998 r., IV SA 2294/96, wyrok NSA z dnia 7 sierpnia 2008 r. II OSK 901/07). Ze wskazanych przyczyn Sąd nie miał możliwości merytorycznego rozpoznania skargi ani ustosunkowania się do zawartych w niej zarzutów. O uchyleniu zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Z mocy art. 152 tejże ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach postępowania sądowego, obejmujących wpis od skargi w kwocie 500 zł i koszty zastępstwa prawnego w kwocie 240 zł, orzeczono na podstawie art. 200 wskazanej ustawy i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Przy ponownym rozpoznaniu odwołania organ II instancji rozstrzygnie przy uwzględnieniu treści art. 134 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło