II SA/Ol 127/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk ( spr. ) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Alicja Jaszczak - Sikora Protokolant st. sekretarz sądowy Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2012r. wniosku R. Z. o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia "[...]", znak "[...]" w przedmiocie nałożenia obowiązku w zakresie ochrony przeciwpożarowej postanawia odmówić dopuszczenia R. Z. do udziału w postępowaniu sądowym. W piśmie z dnia 13 lutego 2012r. R. Z. zwrócił się do tut. Sądu jako strona pośrednia w sprawie, a zarazem mieszkaniec budynku nr "[...]" przy ul. A z uwagami, iż Spółdzielnia Mieszkaniowa A w żadnym stopniu nie wykonała zaleceń dotyczących likwidacji zagrożeń w zakresie ochrony przeciwpożarowej w budynku przy ulicy A, wynikających z decyzji KM PSP z dnia "[...]" podtrzymanej przez Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w decyzji z "[...]", która to z kolei decyzja została zaskarżona do tut. Sądu przez wspomnianą Spółdzielnię. Wskazał, że w jego ocenie skarga Spółdzielni wniesiona do Sądu na decyzję z dnia "[...]" jest niezasadna. Następnie na podstawie zarządzenia z dnia 17 lutego 2012r. R. Z. został zobowiązany do wskazania w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, czy chce brać udział w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej na decyzję organu II instancji z dnia "[...]" w przedmiocie nałożenia obowiązku w zakresie ochrony przeciwpożarowej w charakterze uczestnika postępowania. Ponadto poinformowano wnioskodawcę, iż w przypadku wystąpienia z żądaniem dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania, wnioskodawca winien wykazać swój interes prawny. W odpowiedzi w piśmie z dnia 24 lutego 2012r. R. Z. wyraził wolę udziału w charakterze uczestnika w rzeczonym postępowaniu sądowoadministracyjnym wskazując, że podstawę uczestnictwa stanowi rażące naruszenie przez Spółdzielnię Mieszkaniową prawa R. Z. i pozostałych mieszkańców do zamieszkiwania w budynku bezpiecznym pod względem techniczno-eksploatacyjnym. Zdaniem wnioskodawcy Spółdzielnia notorycznie uchyla się od spełnienia podstawowych norm bezpieczeństwa na wypadek pożaru. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 33 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Warunkiem takiego uczestnictwa jest zatem uprzedni udział w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym w charakterze strony. Z kolei w myśl § 2 w art. 33 p.p.s.a., udział w charakterze uczestnika postępowania na prawach strony może zgłosić również osoba, która co prawda nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jednakże wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. W rozpoznawanej sprawie w rachubę wchodziła ewentualnie druga z wymienionych sytuacji. Kwestią wymagającą rozważenia była możliwość dopuszczenia wnioskodawcy do toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego, wszczętego przez Spółdzielnię Mieszkaniową. W orzecznictwie sądowym i w piśmiennictwie utrwalony jest trafny pogląd, iż o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowo-administracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt, a nie interes faktyczny podmiotu żądającego dopuszczenia (zob. np. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 1993 r., I SA 1719/92, OSP 1994, z. 10, poz. 199, z aprobującą glosą P. Kucharskiego). Podkreśla się także, że interes prawny musi być własny, co oznacza, że nie można opierać go wyłącznie na sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie charakter związków tych podmiotów byłby nie tylko faktyczny, ale i prawny (por. postanowienie NSA z dnia 2 kwietnia 2008 r., II OZ 280/08, LEX Nr 506870). Na gruncie przedmiotowej sprawy R. Z. nie wykazał swojego interesu prawnego w sprawie, który materializowałby się w naruszeniu konkretnej normy prawnej. Wnioskodawca wskazał jedynie na interes faktyczny, który nie jest przesłanką dopuszczenia go jako uczestnika do udziału w przedmiotowym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zarządcą bowiem budynku, w którym zamieszkuje wnioskodawca jest Spółdzielnia Mieszkaniowa i to do niej jako podmiotu właściwego w tym zakresie skierowane zostały kwestionowane decyzje (m.in. zaskarżona do tut. Sądu decyzja). Ponadto podnieść należy, że orzecznictwie sądów administracyjnych wskazano, że stroną postępowania w przedmiocie wykonania określonych obowiązków (w zakresie ochrony przeciwpożarowej) jest jedynie spółdzielnia, która faktycznie zarządza budynkiem, a nie również właściciele lokali stanowiących odrębny przedmiot własności (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 15 grudnia 2009 r. II SA/Go 865/09 orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela także stanowisko wyrażone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodnie z którym przepis art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych ( Dz. U. z 2003r. Nr 119, poz. 1116), wyraża ogólną zasadę, że we wszystkich sprawach związanych z własnością lokali, które nie zostały odrębnie uregulowane w ustawie z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych stosuje się przepisy ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80 poz. 903 ze zm.). W samej treści art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych zawarte są jednak unormowania powodujące znaczne ograniczenia w stosowaniu ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali w spółdzielniach mieszkaniowych. Z przytoczonego wyżej przepisu wynika, że nie mają zastosowania przepisy rozdziału 4 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, to jest rozdziału "Zarząd nieruchomością wspólną" z wyjątkiem art. 18 ust. 1 i art. 29 ust. 1 i 1a. Art. 18 tejże ustawy reguluje kwestię powierzenia sprawowania zarządu nieruchomością wspólną w drodze umowy. Z kolei art. 29 ust. 1 i 1a reguluje kwestie obowiązku prowadzenia ewidencji pozaksięgowej kosztów zarządu nieruchomością wspólną, zaliczek uiszczanych na pokrycie tych kosztów, rozliczeń z innych tytułów na rzecz nieruchomości wspólnej, a także wskazuje, iż okresem rozliczeniowym jest rok kalendarzowy. Wyłączenie stosowania przepisów o zarządzie zawartych w ustawie z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali oznacza, że do zarządzania nieruchomością zastosowanie będą miały procedury spółdzielcze. Przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych nie wskazują, jakie uprawnienia przysługują zarządcy, o którym mowa w art. 27 ust. 2 tejże ustawy. Zgodnie z art. 1 ust. 7 wymienionej wyżej ustawy w sprawach w niej nieuregulowanych zastosowanie będą miały rozwiązania zawarte w ustawie z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2003 roku, Nr 188, poz. 1848 – tekst jednolity ze zm.), jednakże przepisy tej ustawy także nie rozstrzygają tej kwestii. Wskazać jednak należy, iż zgodnie z art. 48 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze zarząd kieruje działalnością spółdzielni i reprezentuje ją na zewnątrz. Ponieważ do zarządzania przez spółdzielnię mieszkaniową zastosowanie będą miały procedury spółdzielcze należy przyjąć, że spółdzielni mieszkaniowej działającej jako Zarządca, o którym mowa w art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, także przysługuje prawo reprezentowania właścicieli odrębnych lokali na zewnątrz. W przepisanym wypadku działalność spółdzielni nie byłaby zarządem, tylko administrowaniem. Skarżąca sprawuje zarząd zgodnie z treścią art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych. Tym samym jest ona uprawniona do reprezentowania na zewnątrz wszystkich właścicieli lokali stanowiących odrębny przedmiot własności niezależnie od tego, czy są oni członkami Spółdzielni, czy też nie (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lipca 2010 r. sygn. akt II OSK 1255/09 i wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 694/10). Wskazać ponadto należy, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 i 5 oraz ust. 1a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009, Nr 178 poz. 1380 ze zm.) właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest m.in. obowiązany wyposażyć budynek, obiekt budowlany lub teren w wymagane urządzenia przeciwpożarowe i gaśnice oraz przygotować budynek, obiekt budowlany lub teren do prowadzenia akcji ratowniczej. Odpowiedzialność za realizację powyższych obowiązków stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku, obiektu budowlanego lub terenu, przejmuje - w całości lub w części - ich zarządca lub użytkownik, na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie. W przypadku gdy umowa taka nie została zawarta, odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa na faktycznie władającym budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem. Powyższe rozważania wskazują, że stroną na którą nałożono obowiązki jest jedynie Spółdzielnia. Ten podmiot jest także w ocenie Sądu jedyną stroną postępowania sądowego. Oceny tej nie może zmienić fakt, że R. Z. jest właścicielem lokalu w budynku wchodzącym w skład zasobów Spółdzielni na którą organ nałożył stosowne obowiązki zaskarżoną do Sądu decyzją. Niewątpliwie Spółdzielnia Mieszkaniowa w myśl postanowień ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych, zarządza nieruchomościami stanowiącymi jej mienie. Powyższe ustalenia prowadzą do jednoznacznego wniosku, iż stroną tego postępowania jest jedynie Spółdzielnia, która faktycznie zarządza budynkiem nr "[...]" położonym w "[...]" przy ul. A, a nie również właściciele lokali stanowiących odrębny przedmiot własności. Uwzględniając dotychczasowe wywody i mając na względzie uregulowanie przyjęte w art. 33 § 2 p.p.s.a. należało zatem orzec, jak w sentencji