II SA/Ol 1333/16
WyrokWSA w Olsztynie2017-02-21
Skład orzekający: Alicja Jaszczak-Sikora, Ewa Osipuk, Bogusław Jażdżyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Gminy zmieniająca miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest ważna, jeśli nie poprzedza jej odrębna uchwała o zgodności ze studium, a stwierdzenie zgodności znajduje się w załączniku?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że uchwała zmieniająca miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest zgodna z prawem. Stwierdzono, że wymóg zgodności z ustaleniami studium, określony w art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jest spełniony, nawet jeśli stwierdzenie to znajduje się w załączniku do uchwały, a nie w odrębnej uchwale lub części wstępnej. Sąd uznał również, że ograniczenia dotyczące hodowli zwierząt w planie miejscowym mają podstawę prawną w przepisach dotyczących ochrony środowiska i nie stanowią przekroczenia władztwa planistycznego gminy.Stan faktyczny
Skarżący M. P. i B. D. P. zaskarżyli uchwałę Rady Gminy Działdowo zmieniającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, domagając się stwierdzenia jej nieważności. Zarzucili naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym brak uchwały o zgodności ze studium oraz przekroczenie władztwa planistycznego poprzez wprowadzenie ograniczeń w prawie własności. Gmina wniosła o odrzucenie lub oddalenie skargi, argumentując, że zmiany były podyktowane ochroną interesu społecznego, zdrowia i środowiska oraz uwzględnieniem protestów mieszkańców.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2017 r. sprawy ze skargi M. P. i B. D. P. na uchwałę Rady Gminy Działdowo z dnia "[...]"., Nr "[...]" w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Działdowo w obrębach geodezyjnych: Petrykozy, Klęczkowo, Krasnołąka, Turza Wielka, Niestoja, Ruszkowo, Sławkowo, Pierławki, Burkat. oddala skargę.
Uchwałą Nr XX/148/16 z dnia 22 kwietnia 2016 r., Rada Gminy Działdowo uchwaliła zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Działdowo w obrębach geodezyjnych: Petrykozy, Klęczkowo, Krasnołąka, Turza Wielka, Niestoja, Ruszkowo, Sławkowo, Pierławki, Burkat.
W skardze, złożonej na tę uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Olsztynie, "[...]" wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący zarzucili naruszenie 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r.
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2016 r., poz. 778 z późn. zm.), zwanej dalej: u.p.z.p., przez podjęcie zaskarżonej uchwały bez uprzedniego podjęcia uchwały o zgodności zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
z ustaleniami studium i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Działdowo
i zmiany studium, uchwalonego uchwałą Nr XLIV/358/14 Rady Gminy Działdowo z dnia
8 maja 2014 r.
Skarżący zarzucili także naruszenie art. 140 kodeksu cywilnego oraz art. 64 ust. 3 w zw.
z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, przez przekroczenie granic władztwa planistycznego, a w konsekwencji naruszenie prawa własności Skarżących.
Podnieśli, że zaskarżonej uchwały nie poprzedziła uchwała o zgodności planu
z ustaleniami studium. Nie zawiera jej również część wstępna zaskarżonej uchwały. Dopiero w załączniku Nr 6 stwierdza się, że zmiany planu, objęte uchwałą, nie naruszają zmiany ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Działdowo, uchwalonego uchwałą Nr XLIV/358/14 Rady Gminy w Działdowie z dnia 8 maja 2014 r. Załącznik nr 6 nie stanowi odrębnej uchwały, ani też jej części wstępnej.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 140 Kodeksu cywilnego oraz art. 64 ust. 3 w zw.
z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Skarżący podnieśli, że zaskarżona uchwała niewątpliwie wpływa na wykonywane przez Skarżących prawo własności i w ten sposób narusza ich interes prawny. Wskazali, iż zwrócili się o wydanie decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na chowie drobiu – bojlera kurzego o obsadzie początkowej "[...]" oraz budowie naziemnych zbiorników do magazynowania gazu płynnego o łącznej pojemności
ok. 230 m³, a także budowie zespołu urządzeń umożliwiających pobór wód podziemnych
o zdolności poboru wody nie mniejszej, niż 10m³/h w obrębie "[...]". Wójt Gminy Działdowo, decyzją z dnia 9 września 2016 r., odmówił zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Od decyzji tej Skarżący odwołali się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]". Wprowadzone zmiany wprowadziły znaczne ograniczenia Skarżącym w zakresie istniejących ferm drobiu, a to w sposób niebudzący wątpliwości godzi w ich prawo własności jako właścicieli działki nr "[...]", a ponadto, nie znajduje żadnego uzasadnienia w przepisach prawa. Władztwo planistyczne gminy podlega ograniczeniom, a ingerencja gminy jest wyjątkiem od zasady nienaruszalności gruntu przez władze publiczne, dlatego wyznaczenie w miejscowym planie dodatkowych ograniczeń
w wykonywaniu prawa własności musi być adekwatne, profesjonalne i wiarygodnie uzasadnione.
Istotnym w przedmiotowej sprawie, w ocenie Skarżących, jest fakt, że w czasie gdy podjęli oni decyzję o realizacji przedmiotowej inwestycji oraz poczynili w tej sprawie kroki, jak wystąpienie do organu o zgodę na realizację przedsięwzięcia, wówczas miejscowy plan dopuszczał możliwość realizacji ww. inwestycji. Na podstawie zmian ustalono maksymalną obsadę budynku inwentarskiego dla chowu drobiu – bojlera kurzego - "[...]" DJP. Planowana inwestycja stała się po zmianach planu niezgodna z tymi zmianami.
W ocenie Skarżących, ograniczenia wprowadzone zaskarżoną uchwałą, wprowadzone zostały w celu uniemożliwienia Skarżącym przeprowadzenia ww. inwestycji. Ustawodawca nie wprowadził zaś górnego limitu produkcji, co świadczy o przekroczeniu przez Gminę władztwa planistycznego oraz o dyskryminacji pewnej grupy obywateli w związku
z rodzajem prowadzonej działalności gospodarczej. Plan nie może bowiem zawierać zapisów wprowadzających dowolne ograniczenia właścicieli, zakazy lub nakazy nieprzewidziane w ustawie.
Skarżący wskazali na rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r.
w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 179, poz. 1490), które wymienia inwestycje mogące znacząco oddziaływać na środowisko. W § 2 ust. 1 pkt 7 wymienia ono jako takie przedsięwzięcie chów lub hodowlę zwierząt w liczbie nie niższej niż 240 dużych jednostek przeliczeniowych. Oznacza ono, zdaniem Skarżących, że ustawodawca chroniąc środowisko, nie wprowadza górnego limitu produkcji lecz obowiązek sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko.
Ponadto, zdaniem Skarżących, należy dokonać oceny prawidłowości formalno-prawnej całego procesu planistycznego, o którym mowa w art. 17 u.p.z.p.
Skarżący podnieśli też, że posiadają interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały, są bowiem właścicielami nieruchomości rolnej, "[...]".
Skarżący wskazali, że wezwali Gminę, pismem z dnia 15 września 2016 r. do usunięcia naruszenia prawa i zachowali termin do wniesienia skargi.
W odpowiedzi na skargę, Rada Gminy Działdowo wniosła o jej odrzucenie lub oddalenie.
Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi, Rada Gminy stwierdziła, że Skarżący wnieśli skargę przedwcześnie. Wezwanie do usunięcia naruszenia wpłynęło bowiem do organu
w dniu 20 września 2016 r., a skargę wniesiono w dniu 18 października 2016 r. Skarżący dopełnili więc obowiązku poprzedzenia wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, jednak uniemożliwili Radzie Gminy ustosunkowanie się do tego wezwania, poprzez złożenie skargi po 28 dniach od daty wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Wskazano na przepisy art. 102a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U.
w zw. z art. 52 § 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.), zwanej dalej" p.p.s.a.
Uzasadniając wniosek o oddalenie skargi, organ wskazał, że impulsem do rozpoczęcia prac nad zaskarżoną uchwałą były wcześniejsze doświadczenia Gminy związane
z lokalizacją przy granicy miasta chlewni do tuczu zwierząt. Prace nad zmianą planu zaczęły się na wiele miesięcy przed złożeniem przez Skarżących wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a mieszkańcy wsi "[...]" wielokrotnie składali protesty i brali udział w toczącym się postępowaniu o środowiskowe uwarunkowania. Istniało realne zagrożenie, że dojdzie do masowych demonstracji.
Organ nie zaprzeczył, że przyczyną wprowadzenia zaskarżonych zmian jest
w szczególności ochrona interesu społecznego, zdrowia i ochrony środowiska oraz uwzględnienie masowych protestów ludności z powodu zagrożenia elementarnego komfortu zamieszkiwania. Ponadto, zapisy uchwały podyktowane były tym, że w przypadku chorób zwierzęcych, rozprzestrzeniających się bardzo szybko w dużych skupiskach chowu zwierząt, mogłoby dojść do zablokowania wjazdu i wyjazdu z miejscowości włącznie
z miastem Działdowo, a w skrajnych przypadkach, do ewakuacji najbliższych miejscowości. Sama okoliczność, że Skarżący ponieśli szkodę z powodu zmiany planu nie może stanowić podstawy do kwestionowania jego legalności, a jedynie do wdrożenia przewidzianych prawem procedur odszkodowawczych. W ocenie Gminy, Skarżący nie wykazali naruszenia władztwa planistycznego Gminy, bowiem z istoty plan zagospodarowania przestrzennego wprowadza ograniczenia w zakresie korzystania
z własności w imię przesłanek, wskazanych w u.p.z.p.
Odnosząc się do kwestii zarzutu, iż stwierdzenie zgodności uchwały ze studium nie nastąpiło prawidłowo, organ stwierdził, że nie ma obowiązku podejmowania odrębnej takiej uchwały, a marginalne jest, czy stwierdzenie to nastąpiło na początku, czy na końcu uchwały, która podlegała badaniu przez Wojewodę "[...]".
W piśmie procesowym z dnia 28 listopada 2016 r., Skarżący odnieśli się do wniosku organu o odrzucenie uchwały, uznając go za niezasadny. Powołali się w tym zakresie na uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2016 r. sygn. akt I FPS 1/16.
W piśmie procesowym z dnia 12 grudnia 2016 r., Skarżący podnieśli zarzut naruszenia przez organ art. 15 ust. 1 pkt 2 i art. 32 u.p.z.p., poprzez brak w uzasadnieniu uchwały przedstawienia zgodności planu z wynikami przeprowadzonych analiz zmian
w zagospodarowaniu przestrzennym, które zgodnie z art. 32 u.p.z.p. muszą być zawarte w odrębnej, wydanej wcześniej uchwale. Ponadto, Skarżący zarzucili organowi brak analizy zmian w zagospodarowaniu przestrzennym gminy, oceny postępów w opracowywaniu planów miejscowych i opracowania wieloletnich programów ich sporządzania w nawiązaniu do ustaleń studium, z uwzględnieniem decyzji zamieszczonych w rejestrach, o których mowa w art. 57 ust. 1-3 i art. 67, oraz wniosków w sprawie sporządzenia lub zmiany planu miejscowego, które wymagane są przez art. 32 ust. 1 u.p.z.p. W ocenie Skarżących, brak jest również opinii gminnej lub innej właściwej w rozumieniu art. 8, komisji urbanistyczno-architektonicznej do wyników analiz, przekazywanych przez wójta co najmniej raz w czasie kadencji rady, o której mowa w art. 32 ust. 2 u.p.z.p. i brak uchwały Rady w sprawie aktualności studium i planów miejscowych, czego wymaga art. 32 ust. 2 u.p.z.p.
Odpowiadając na ww. pismo, organ zakwestionował stanowisko Skarżących. Wskazano, że analiza zmian w zagospodarowaniu przestrzennym w trybie art. 32 u.p.z.p. nie była i niej jest częścią procedury planu. Wykaz dokumentów na potrzeby planu wskazuje art. 17 u.p.z.p. oraz rozporządzenie w sprawie zakresu projektu planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego. Odwołanie się do tej analizy w uzasadnieniu do zmiany planu, zgodnie z przepisami, które weszły w życie w dniu 18 listopada 2015 r., ma nakłonić gminy do wywiązywania się z wprowadzonego ustawą o rewitalizacji obowiązku. Brak jest w ustawie o rewitalizacji przepisów przejściowych, odnoszących się do procedur planistycznych wszczętych i niezakończonych uchwaleniem planu do dnia wejścia w życie ustawy o rewitalizacji. Nie może to działać na niekorzyść gmin.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej
(§ 2).
Zakres kontroli administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3
§ 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.), powoływanej dalej jako: p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej uchwały według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że uchwała nie narusza przepisów prawa. Tym samym, skarga nie jest zasadna.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do wniosku organu o odrzucenie skargi ze względu na to, że Skarżący wnieśli skargę do Sądu przedwcześnie.
Sąd nie podziela tego stanowiska. Słusznie Skarżący powołali się na uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2016 r. sygn. akt I FPS 1/16. Sąd stwierdził w niej, że przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że
w przypadku skargi na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 tej ustawy, skargę można wnieść najwcześniej następnego dnia po dniu wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, nie czekając na doręczenie odpowiedzi organu na to wezwanie. W uchwale tej Sąd stwierdził, że użyty w art.52 § 3 p.p.s.a. zwrot: "skargę (...) można wnieść po uprzednim wezwaniu (...) do usunięcia naruszenia prawa" należy przede wszystkim rozumieć jako warunek dopuszczalności skargi, który trzeba spełnić, aby
w ogóle prawnie możliwe stało się wniesienie takiego środka ochrony sądowej. Natomiast termin do wniesienia skargi określa art. 53 p.p.s.a. Liczenie terminu do wniesienia skargi zostało w tym zakresie uzależnione od wezwania do usunięcia naruszenia prawa,
a dokładniej, zarówno od reakcji, jak i możliwego braku reakcji właściwego organu na pisemne wezwanie.
Dodatkowo Sąd uwypuklił, że ustawodawca w art. 53 § 2 p.p.s.a. wprost postanowił, iż "jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie", skargę wnosi się "w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa". Przewidział zatem nie tylko okres trwania terminu do wniesienia skargi, ale również moment rozpoczęcia biegu tego terminu określonego dniami. Takie ujęcie oznacza, że prawnie przyjęto założenie, iż wniesienie wezwania jest równoznaczne z rozpoczęciem (otwarciem) biegu terminu do wniesienia skargi. Inaczej mówiąc, termin na wniesienie skargi wynoszący sześćdziesiąt dni zaczyna biec od dnia następnego po dniu wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Uwzględniając bowiem prawidła logiki, tylko wtedy można przyjąć określoność wskazanego terminu, a tym samym jego ram czasowych wyrażonych właśnie sześćdziesięcioma dniami liczonymi od razu od dnia wniesienia rzeczonego wezwania (z pominięciem w tej liczbie dnia, w którym wniesiono wezwanie - art. 83 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 111 § 2 Kodeksu cywilnego).
Powyższe więc musi prowadzić do wniosku, że za otwarciem biegu terminu do wniesienia skargi wynoszącego sześćdziesiąt dni automatycznie podąża również możliwość wniesienia skargi. Skoro rozpoczyna się już bieg terminu do dokonania określonej czynności procesowej (w tym wypadku do wniesienia skargi), to musi występować towarzyszące mu uprawnienie do dokonania tej czynności, obwarowanej przecież przewidzianym dla niej właśnie terminem. Tym samym, ustawodawca de facto wskazał początek takiego terminu do wniesienia skargi, aczkolwiek uczynił to w sposób nieco zawoalowany, który wymaga jego odkodowania z wykorzystaniem kodeksowych reguł dotyczących liczenia terminów, a zwłaszcza odnoszących się do ustalenia początku terminu ustawowego. Stosunkowo prostym następstwem takiej konkluzji jest stwierdzenie, że ów początek biegu terminu otwiera jednocześnie drogę do zrealizowania zamierzenia, dla którego termin został oznaczony, czyli możliwość wniesienia skargi.
Pomimo, że uchwała NSA dotyczy aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a., to oczywistym jest, biorąc pod uwagę postanowienia art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a., że
ma także pełne zastosowanie do aktów prawa miejscowego, o których mowa
w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.
Tym samym, Sąd zobowiązany był rozpoznać skargę merytorycznie.
W ocenie Sądu, zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego będąca przedmiotem niniejszego postępowania, została sporządzona oraz uchwalona na zasadach i w trybie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym. Dokonując kontroli zaskarżonej uchwały w tym zakresie, Sąd nie stwierdził istotnego naruszenia zasad lub trybu sporządzania zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Jak wynika z akt administracyjnych, kwestionowana przez Skarżących uchwała została podjęta z uwzględnieniem chronologii czynności materialno-technicznych wskazanych w art. 17 u.p.z.p. Według brzmienia tego artykułu wójt, burmistrz albo prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego kolejno:
1) ogłasza w prasie miejscowej oraz przez obwieszczenie, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu, określając formę, miejsce i termin składania wniosków do planu, nie krótszy niż 21 dni od dnia ogłoszenia;
2) zawiadamia, na piśmie, o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu instytucje i organy właściwe do uzgadniania i opiniowania planu;
3) (uchylony);
4) sporządza projekt planu miejscowego rozpatrując wnioski, o których mowa
w pkt 1, wraz z prognozą oddziaływania na środowisko;
5) sporządza prognozę skutków finansowych uchwalenia planu miejscowego,
z uwzględnieniem art. 36;
6) występuje o opinie i uzgodnienia do projektu planu;
7( (uchylony);
8) (uchylony);
9) wprowadza zmiany wynikające z uzyskanych opinii i dokonanych uzgodnień oraz ogłasza, w sposób określony w pkt 1, o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu na co najmniej 7 dni przed dniem wyłożenia i wykłada ten projekt wraz z prognozą oddziaływania na środowisko do publicznego wglądu na okres co najmniej 21 dni oraz organizuje w tym czasie dyskusję publiczną nad przyjętymi w projekcie planu rozwiązaniami;
10) (uchylony);
11) wyznacza w ogłoszeniu, o którym mowa w pkt 9, termin, w którym osoby fizyczne i prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej mogą wnosić uwagi dotyczące projektu planu, nie krótszy niż 14 dni od dnia zakończenia okresu wyłożenia projektu planu;
12) rozpatruje uwagi, o których mowa w pkt 11, w terminie nie dłuższym niż 21 dni od dnia upływu terminu ich składania;
13) wprowadza zmiany do projektu planu miejscowego wynikające z rozpatrzenia uwag, o których mowa w pkt 11, a następnie w niezbędnym zakresie ponawia uzgodnienia;
14) przedstawia radzie gminy projekt planu miejscowego wraz z listą nieuwzględnionych uwag, o których mowa w pkt 11.
Zatem, w rozpoznawanej sprawie czynności wymagane przepisem art. 17 p.p.s.a. zostały dokonane w sposób prawidłowy.
W ocenie Sądu, Gmina nie przekroczyła też władztwa planistycznego.
Uchwała w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (a także zmiany takiego planu) jest wyrazem tzw. władztwa planistycznego gminy. Gmina może samodzielnie decydować o sposobie zagospodarowania terenu, wprowadzając do planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego bądź to precyzyjne zapisy, bądź też postanowienia ogólne dla poszczególnych terenów. Wszelkie jednak czynności gminy, także o charakterze publicznoprawnym, muszą odznaczać się legalnością, gdyż gmina jest obowiązana działać zgodnie z prawem.
Wbrew zarzutom skargi, wprowadzenie w zaskarżonej uchwale górnego limitu hodowli zwierząt, miało podstawę prawną. Stanowi ją przepis art. 15 ust. 2 pkt 9 u.p.z.p., zgodnie z którym w planie miejscowym określa się obowiązkowo szczególne warunki zagospodarowania terenów oraz ograniczenia w ich użytkowaniu, w tym zakaz zabudowy. Podstawę ustalenia takiego limitu stanowi również art. 1 ust. 2 u.p.z.p., , który wskazuje czynniki, które powinny być uwzględnione w planowaniu przestrzennym, w tym między innymi wymagania ochrony środowiska (pkt 3).
Z kolei art. 3 ust. 1 u.p.z.p. przewiduje, że kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy należy do zadań własnych gminy, co następnie precyzuje art. 4 ust. 1 u.p.z.p. wskazując, że ustalenie przeznaczenia terenu oraz określenie zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, którego ustalenia, w myśl art. 6 ust. 1 i 2 u.p.z.p., kształtują sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Art. 6 ust. 2 u.p.z.p. przewiduje, że każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, jeśli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego lub osób trzecich i z drugiej strony - każdy ma prawo do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Z kolei przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2016 r., poz. 672), zwanej dalej: p.o.ś. przewidują, że
w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zapewnia się warunki utrzymania równowagi przyrodniczej i racjonalną gospodarkę zasobami środowiska (art. 72 p.o.ś.) oraz że eksploatacja instalacji oraz urządzeń winna być zgodna z wymaganiami ochrony środowiska i jest obowiązkiem właściciela (art. 137, 138 i 141 p.o.ś.).
Za chybiony więc uznać należy zarzut skargi o braku podstawy prawnej dla wprowadzonego górnego limitu chowu i hodowli zwierząt, albowiem podstawę prawną dla wprowadzenia takiego ograniczenia stanowią właśnie przytoczone i zacytowane powyżej przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy Prawo ochrony środowiska.
Chybiony jest też zarzut przekroczenia granic władztwa planistycznego poprzez dowolność wprowadzonego ograniczenia. Organ planistyczny w niniejszej sprawie, mając na uwadze kolizję funkcji, ograniczył możliwość hodowli na nieruchomości skarżących do 40 dużych jednostek przeliczeniowych (DJP).
Regulacja ta nie oznacza zatem przekroczenia zakresu władztwa planistycznego, albowiem wprowadzenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ograniczeń związanych z ochroną środowiska, nie stanowi zastępowania w tym zakresie organów ochrony środowiska przez radę gminy, lecz realizację przez organ planistyczny ustawowego obowiązku zamieszczenia w planie warunków zagospodarowania terenów
i ograniczeń w ich użytkowaniu (art. 15 ust. 2 pkt 9 u.p.z.p.), spowodowanych wymogami ochrony środowiska (art. 1 ust. 2 pkt 3 u.p.z.p.).
W ramach polityki przestrzennej gminy ustalane być muszą między innymi zasady dotyczące ochrony środowiska. Intencją organu planistycznego przy ustalaniu wysokości tego wskaźnika było z jednej strony zminimalizowanie niewątpliwie niekorzystnego oddziaływania na środowisko obiektu jakim jest ferma, z drugiej strony – umożliwienie Skarżącym dalszego prowadzenia działalności hodowlanej na dotychczasowym poziomie. W ten sposób organ należycie zrealizował obowiązki wynikające z przytoczonego powyżej art. 6 ust. 1 i 2 u.p.z.p., prawidłowo wyważając interesy Skarżących oraz pozostałych mieszkańców gminy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego
2015 r., sygn. akt II OSK 2233/13).
Sąd nie podziela również zarzutu Skarżących, dotyczącego naruszenia art. 15 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 32 u.p.z.p. W ocenie Sądu, nie było zasadne stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały z powodu naruszenia tych przepisów, bowiem organ nie przeprowadził analizy aktualności, o której mowa w art. 32 ust. 1 u.p.z.p. i nie przedstawił jej wyników Radzie Gminy, która, w konsekwencji, nie miała możliwości podjęcia uchwały w sprawie aktualności studium i planów miejscowych.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. - wójt, burmistrz albo prezydent miasta sporządza projekt planu miejscowego, zawierający część tekstową i graficzną, zgodnie
z zapisami studium oraz z przepisami odrębnymi, odnoszącymi się do obszaru objętego planem, wraz z uzasadnieniem. W uzasadnieniu przedstawia się w szczególności zgodność z wynikami analizy, o której mowa w art. 32 ust. 1, wraz datą uchwały rady gminy, o której mowa w art. 32 ust. 2.
W myśl zaś art. 32 ust. 1 u.p.z.p. - w celu oceny aktualności studium i planów miejscowych wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje analizy zmian w zagospodarowaniu przestrzennym gminy, ocenia postępy w opracowywaniu planów miejscowych i opracowuje wieloletnie programy ich sporządzania w nawiązaniu do ustaleń studium,
z uwzględnieniem decyzji zamieszczonych w rejestrach, o których mowa w art. 57 ust. 1-3
i art. 67, oraz wniosków w sprawie sporządzenia lub zmiany planu miejscowego. Natomiast zgodnie z ust. 2 art. 32 - wójt, burmistrz albo prezydent miasta przekazuje radzie gminy wyniki analiz, o których mowa w ust. 1, po uzyskaniu opinii gminnej lub innej właściwej,
w rozumieniu art. 8, komisji urbanistyczno-architektonicznej, co najmniej raz w czasie kadencji rady. Rada gminy podejmuje uchwałę w sprawie aktualności studium i planów miejscowych, a w przypadku uznania ich za nieaktualne, w całości lub w części, podejmuje działania, o których mowa w art. 27.
Wskazać należy, że kwestionowana uchwała podjęta została w dniu 22 kwietnia
2016 r., a więc po zmianie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wprowadzonych ustawą z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji (Dz.U. z 2015 r., poz. 1777), która weszła w życie w dniu 18 listopada 2015 r. Ustawa ta nie zawiera przepisów przejściowych odnoszących się do uchwalanych planów zagospodarowania przestrzennego, których procedura planistyczna została rozpoczęta przed uchwalaniem ustawy wprowadzającej zmiany do ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym; stosuje się więc przepisy po nowelizacji.
Powyższe, co do zasady, przesądza o obowiązku sporządzenia uzasadnienia zgodnie
z wymogami, wynikającym z art. 15 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. również dla uchwał podjętych po dniu 17 listopada 2015 r.
Jednakże, w niniejszej sprawie wskazać należy, że procedura planistyczna wszczęta została jeszcze przed 18 listopada 2015 r., tj. w dniu 31 marca 2015 r. obwieszczeniem o przystąpieniu do sporządzenia zmiany planu, czyli przed powstaniem obowiązku prawnego, wynikającego z tego przepisu. Procedura ta została też w znacznej części przeprowadzona – łącznie z opiniami i uzgodnieniami, wymaganymi przepisami prawa. Wójt Gminy przedłożył uzasadnienie do przedmiotowej uchwały, które znajduje się w aktach sprawy. W uzasadnieniu do uchwały odniesiono się do uwarunkowań, wynikających z art. 1 ust. 2-4 u.p.z.p. u.p.z.p. i wpływu planu na finanse publiczne, do czego ustawodawca zobligował organ wykonawczy gminy w art. 15 ust. 1 pkt 1 i 3 u.p.z.p.
W uzasadnieniu stwierdzono też, że ze względu na brak uchwalonej przez Radę Gminy Działdowo analizy w sprawie oceny aktualności studium i planów miejscowych obowiązujących na terenie Gminy, nie przeanalizowano zgodności ustaleń planu
z wynikami ww. analizy.
W ocenie Sądu, uzasadnienie uchwały spełnia minimalne wymogi, określone
w art. 15 ust. 1 u.p.z.p. Przedstawiono w nim bowiem sposób realizacji wymogów wynikających z art. 1 ust. 2-4 , a także wpływ na finanse publiczne, w tym budżet Gminy.
Mając na uwadze uzasadnienie przedłożone do zaskarżonej uchwały oraz okoliczność, że procedura planistyczna została wszczęta i w znacznej części przeprowadzona przed wejściem w życie zmian art. 15 ust. 1 u.p.z.p., przyjąć należy,
że uchybienie odnośnie do warunków uzasadnienia, zawartych w art. 15 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. może mieć charakter co najwyżej nieistotny, a więc niemający wpływu na stwierdzenie nieważności kwestionowanego aktu. Nie zaistniała bowiem okoliczność,
o której mowa w art. 28 u.p.z.p. Nie jest do przyjęcia stanowisko, że działania podjęte
i przeprowadzone przez Gminę w przedmiocie uchwalenia zmiany planu w dobrej wierze
i zgodnie z obowiązującymi przepisami, należy uznać za nieważne ze względu na wejście w życie ustawy o rewitalizacji. Taki pogląd nie znajduje uzasadnienia merytorycznego, ani podstawy prawnej.
Końcowo, Sąd nie podziela stanowiska Skarżących, że stwierdzenie zgodności planu miejscowego z ustaleniami studium powinno nastąpić albo w formie odrębnej uchwały, albo w uchwale podjętej w części wstępnej uchwały w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Przepisy prawa nie stawiają bowiem takich wymogów.
Zgodnie z art. 20 ust. 1 u.p.z.p. - plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium. Ustawodawca nie stawia tu wymogu, aby podjęte to zostało w poprzedzającej, odrębnej uchwale, ani w części wstępnej uchwały dotyczącej planu zagospodarowania przestrzennego. Wymóg podjęcia przez radę gminy uchwały
o zgodności projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, określony
w art. 20 ust. 1 u.p.z.p., zostaje spełniony zarówno w sytuacji, gdy zostanie podjęta odrębna uchwała w tym przedmiocie, jak również wówczas, gdy uchwała o zgodności projektu planu miejscowego z ustaleniami studium podjęta zostanie w uchwale w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (bądź jego zmiany). Fakt, że w przedmiotowej sprawie o zgodności ze studium stwierdzono
w załączniku nr 6 do uchwały pozostaje bez znaczenia dla spełnienia wymogu, określonego w art. 20 ust. 1 u.p.z.p., a jeśli nawet przyjąć, że jest to uchybienie, to
z pewnością naruszenie to nie może być traktowane jako istotne naruszenie trybu, a tym bardziej zasad sporządzania planu, o których mowa w art. 28 ust. 1 ustawy. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia zarówno dyspozycja art. 10 ust. 1 ustawy nieprzewidująca wprost obowiązku podejmowania odrębnej uchwały w analizowanej kwestii, jak
i restrykcyjny charakter regulacji art. 28 ustawy, zastrzeżonej do przypadków najcięższych naruszeń prawa przy sporządzaniu projektu planu.
Należy więc stwierdzić, że Rada Gminy dokonała stwierdzenia zgodności przepisów projektu miejscowego planu ze studium, a więc spełniła wymóg określony w art. 20 u.p.z.p.
Reasumując, stwierdzić należy, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, będący przedmiotem niniejszego postępowania, został sporządzony
i uchwalony na zasadach i w trybie określonym w u.p.z.p. oraz w zgodzie w powszechnie obowiązującymi przepisami prawa.
Biorąc powyższe pod uwagę, nie można zgodzić się ze stanowiskiem Skarżących, że w przedmiotowej sprawie doszło do istotnego naruszenia zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i istotnego naruszenia trybu jego sporządzania (art. 28 u.p.z.p.).
Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło