II SA/Ol 134/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Osipuk po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg M. B., E.B., M.B., Stowarzyszenia "[...]", J. K. oraz Z. W. na uchwałę Rady Gminy B. z dnia 26 października 2012 r., nr "[...]" w przedmiocie sposobu rozstrzygnięcia uwag do studium i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy postanawia 1) odrzucić skargi, 2) zwrócić uiszczony wpis od skarg skarżącym: M. i E. B. solidarnie w kwocie 300 zł (słownie: trzysta złotych) , M.B. w kwocie 300 zł (słownie: trzysta złotych) i Stowarzyszeniu "[...]" w kwocie 300 zł (słownie: trzysta złotych). Rada Gminy B. w dniu 26 października 2012 r. podjęła uchwałę nr x w sprawie rozstrzygnięcia o sposobie rozpatrzenia uwag do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy B. Pismem z dnia 9 listopada 2012 r., (data wpływu do Urzędu Gminy B.– 13 listopada 2013 r.), radca prawny – O.B., powołując się na art. 101 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, wezwała Radę Gminy B. do uchylenia powyższej uchwały, zarzucając, że rażąco narusza interes prawny mocodawców. Jednocześnie pełnomocnik wskazała, że działa w imieniu: M. B., E.B., M.B., Z.W.., J.K. i Stowarzyszenia "[...]", natomiast szczegółowe uzasadnienie wniosku i pełnomocnictwa zostaną doręczone w terminie 7 dni. Pismo to nie zostało podpisane przez pełnomocnika. W dniu 19 listopada 2012 r. pełnomocnik O.B. złożyła do Rady Gminy B. pismo z dnia 16 listopada 2012 r., jako uzupełnienie wniosku o uchylenie uchwały Rady Gminy B. z dnia 26 października 2012 r. Nr x, w którym podniosła, że powyższa uchwała w sposób rażący narusza przepisy prawa i interes prawny mocodawców. Do pisma pełnomocnik dołączyła między innymi pełnomocnictwa z dnia 9 listopada 2012 r., udzielone jej przez: M. i E.B. i M.B. do występowania przed wszystkimi sądami i organami we wszelkich sprawach, związanych powyższą uchwałą Rady Gminy, w tym także do usunięcia naruszenia prawa na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, składania wszelkich środków odwoławczych w tej sprawie. W dniu 18 stycznia 2013 r. M.B., E.B., M.B. i Stowarzyszenie "[...]", J. K. oraz Z.W. - działając poprzez pełnomocnika O.B. - wnieśli skargi na powyższą uchwałę. Zarzucili, że narusza art. 64 ust. 3 Konstytucji przez naruszenie prawa własności przysługującego niektórym członkom Stowarzyszenia i jego nieuprawnione ograniczenie; art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych przez zmianę w studium przeznaczenia ich gruntów rolnych i leśnych oraz gruntów położonych bezpośrednim sąsiedztwie, które doprowadzą do ich degradacji i jednocześnie uchwalenie zmiany przeznaczenia dla działek, dla których konieczne jest uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego; art. 71 i art. 72 ustawy o ochronie środowiska poprzez uchwalenie studium, którego zapisy nie uwzględniają ochrony środowiska naturalnego wsi R. i okolic, w tym obszaru Natura 2000, art. 3 i art. 4 ustawy o ochronie przyrody, gdyż zapisy studium nie uwzględniają ochrony środowiska naturalnego wsi R. i okolic, w tym obszaru Natura 2000. Następnie, pełnomocnik skarżących złożyła trzy "uzupełnienia skargi" o jednakowej treści, odpowiednio w imieniu skarżących: J.K., Z.W i Stowarzyszenia "[...]", załączając do każdego z nich pełnomocnictwo datowane na dzień 17 stycznia 2013 r., do występowania przed wszystkimi sądami i organami we wszelkich sprawach, związanych powyższą uchwałą Rady Gminy, w tym także do usunięcia naruszenia prawa na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, składania wszelkich środków odwoławczych w tej sprawie. W odpowiedzi na skargę, Rada Gminy B. wniosła o jej oddalenie. Wskazała, że skarga jest spóźniona, gdyż poprzedzona została wnioskiem z dnia 9 listopada 2012 r. o uchylenie wskazanych uchwał, który należy zakwalifikować jako wezwanie do usunięcia naruszenia. Rada Gminy nie udzieliła odpowiedzi na to wezwanie. Wniesienie wezwania otworzyło sześćdziesięciodniowy termin na wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Skarżący uchybili terminowi, gdyż skarga została wniesiona dopiero 18 stycznia 2013 r. (data nadania pisma). Ponadto, Rada wskazała na brak interesu prawnego po stronie skarżących we wniesieniu skargi. Uchwalenie zmiany studium czy sposób rozstrzygnięcia uwag do studium pozostaje bowiem bez jakiegokolwiek wpływu na sytuację prawną skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji sądu administracyjnego jest możliwe jedynie wówczas, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniósł uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została wniesiona w terminie. Przed przystąpieniem do rozpoznawania sprawy co do meritum, należało zatem zbadać dopuszczalność skargi. Przeprowadzona w tym zakresie kontrola sądowa wykazała, że wniesiona skarga jest niedopuszczalna. W rozpoznawanej sprawie skarżący kwestionują prawidłowość uchwały Rady Gminy Braniewo z dnia 26 października 20012 r. podjętej w sprawie rozstrzygnięcia o sposobie rozpatrzenia uwag do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy B. Podstawą prawną wniesienia skargi na uchwałę rady gminy jest art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591, z późn. zm.). Stanowi on, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Termin do wniesienia przedmiotowej skargi do sądu administracyjnego określony został w art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270, z późn. zm., powoływanej dalej jako: "p.p.s.a."). Stanowi on, że skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Jak wynika z art. 101 u.s.g., wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest niezbędne do otwarcia drogi do sądu administracyjnego w celu zaskarżenia uchwały. Wezwanie z dnia 9 listopada 2012 r., wniesione przez pełnomocnika skarżących nie zostało podpisane, przez co nie wywołuje skutku prawnego. Skutku tego nie może też wywołać pismo pełnomocnika skarżących z dnia 16 listopada 2012 r., stanowiące – jak wynika z samej jego treści – uzupełnienie wniosku z dnia 9 listopada 2012 r. Nie jest to bowiem samodzielne pismo, zawierające żądanie usunięcia naruszenia, o którym mowa w art. 101 u.s.g. Jest to wyłącznie uzupełnienie pisma z dnia 9 listopada 2012 r., które to pismo nie wywołało skutków prawnych ze względu na brak podpisu. Tym samym, skutków prawnych nie może wywołać uzupełnienie tego pisma. Biorąc bowiem pod uwagę zarówno cel przepisu art. 101 u.s.g., jak i jego systemową wykładnię, nie można przyjąć, że pełnomocnik skarżących dokonała skutecznego wezwania do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 101 u.s.g. pismem z dnia 16 listopada 2012 r. Dla prawidłowej oceny działań skarżących należy dokonać oceny obu pism, które do organu wpłynęły. Gdyby bowiem pismo z 9 listopada 2012 r. zostało podpisane przez pełnomocnika, a więc wywołało skutki prawne, to skarga do Sądu z dnia 18 stycznia 2013 r. złożona zostałaby z przekroczeniem terminu do jej wniesienia, natomiast przy przyjęciu za wezwanie wyłącznie pisma z dnia 16 listopada 2012 r., termin do wniesienia skargi należałoby uznać za zachowany. Błędne działanie pełnomocnika nie może zaś prowadzić do faktycznego wydłużenia terminu do złożenia skargi. Całościowa ocena składanych pism i wniosków jest więc niezbędna dla końcowego, prawidłowego załatwienia sprawy. Z tego względu, zasadne jest - w stanie faktycznym niniejszej sprawy - przyjęcie, że skarżący nie wezwali skutecznie Rady Gminy B. do usunięcia naruszenia w trybie art. 101 u.s.g. Wskazać także należy, że z załączonych dokumentów nie wynika, aby – wbrew twierdzeniom uzupełnień skarg - skarżący: Stowarzyszenie "[...]", J.K. i Z.W. w piśmie z dnia 19 listopada 2012 r. wzywali organ do usunięcia naruszenia w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Pełnomocnictwa, dołączone przez pełnomocnika do tego pisma udzielone zostały w dniu 9 listopada 2012 r. wyłącznie przez E.B., M.B. i M.B., natomiast pełnomocnictwa, dołączone do uzupełnień skargi, obejmujące wezwanie Rady Gminy do usunięcia naruszenia prawa na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym przez Stowarzyszenie "[....]", J.K. i Z.W., noszą datę 17 stycznia 2013 r., a po tej dacie pełnomocnik nie wzywała Rady Gminy B. do usunięcia naruszenia prawa uchwałą Rady Gminy B. nr x. Takiego wezwania nie dokonali też sami skarżący. Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić należy, że skarżący, przed złożeniem do Sądu skarg na powyższą uchwałę nie dokonali skutecznego wezwania Rady Gminy B. do usunięcia naruszenia w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Skarga, o której mowa w art. 101 ustawy samorządowej, wniesiona do sądu administracyjnego z pominięciem warunku uprzedniego "bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia" jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA we Wrocławiu z dnia 25 maja 1992 r. SA/Wr 545/93). Jednocześnie, stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., z uwagi na odrzucenie skarg, skarżącym przysługuje zwrot uiszczonego wpisu.