II SA/Ol 1355/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędzia WSA Ewa Osipuk Protokolant st. sekretarz sądowy Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2012r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie świadczenia z pomocy społecznej oddala skargę. Pismem z dnia 19 września 2012r. W. K. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej na uregulowanie zaległości z tytułu opłat za energię elektryczną w wysokości 1 500 złotych. W uzasadnieniu wnioskodawczyni przedstawiła swoją trudną sytuację materialną oraz rodzinną. W dniu 25 września 2012 r. W. K. złożyła na przedmiotowym wniosku adnotację, iż "rezygnuje z wniosku, ponieważ ma podłączony prąd". Decyzją z dnia "[...]", wydaną z upoważnienia Prezydenta O. przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. umorzono w całości postępowanie wszczęte na wniosek W. K. dotyczące przydzielenia pomocy finansowej jako bezprzedmiotowe. Wskazano, iż zgodnie z art. 105 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego organ może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym. W niniejszej sprawie organ uznał, iż z uwagi na fakt, że wnioskodawczyni zrezygnowała z ubiegania się o pomoc, zaistniały przesłanki do umorzenia przedmiotowego postępowania. W. K. złożyła odwołanie od powyższej decyzji, wskazując, że ponosi wysokie koszty opłat za energię elektryczną i nie jest w stanie uregulować należności za prąd, dlatego nie może zrezygnować z wniosku i wnosi o pozytywne rozpatrzenie odwołania. Odwołująca podniosła, iż prowadzi gospodarstwo z dwójką niepełnosprawnych od urodzenia dzieci, a dochód rodziny stanowią jedynie świadczenia społeczne. Zaznaczyła również, iż ma bardzo złe warunki bytowe, bowiem mimo wyroku eksmisyjnego jedno z dwóch pomieszczeń lokalu mieszkalnego nadal zajmuje były mąż, który był skazany za znęcanie się. Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. uchyliło w całości decyzję będącą przedmiotem odwołania i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż postępowanie w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej, wszczęte na podstawie wniosku złożonego przez odwołującą w trybie ustawy o pomocy społecznej, oparte jest na zasadzie skargowości, której odbiciem jest zasada dyspozycyjności postępowania administracyjnego. Zapewnia ona stronie rozporządzanie sprawą administracyjną do czasu zakończenia postępowania. Strona może poszerzyć, bądź zawęzić zakres swojego żądania, w granicach określonych prawem, nad czym czuwa prowadzący postępowanie organ administracji publicznej. Jeżeli zatem strona wyraźnie w odwołaniu oświadczyła, że żąda kontynuowania postępowania administracyjnego w przedmiocie udzielania pomocy, to brak w niniejszej sprawie przesłanki bezprzedmiotowości. Stąd też z uwagi na konieczność uzupełnienia postępowania wyjaśniającego we wskazanym kierunku, w oparciu o art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego orzeczono jak na wstępie. W. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. na powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu skarżąca wyraziła swoje niezadowolenie z działań podejmowanych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w O. wobec jej osoby podnosząc, iż organ "zostawił ją z dziećmi bez prądu na 7 dni". Dodała, iż czuje się lekceważona przez organ, który w jej ocenie zmusił ją do rezygnacji ze złożonego wniosku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną. W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Należy przede wszystkim wskazać, iż zgodnie z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego organ prowadzący postępowanie jest zobligowany przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej, a więc podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Z kolei zadaniem organu rozpoznającego sprawę w drugiej instancji jest ponowne rozpatrzenie sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, iż istotą dwuinstancyjności jest dwukrotne merytoryczne rozstrzygnięcie tej samej sprawy. Zadaniem organu administracji nie jest zatem kontrola decyzji wydanej w pierwszej instancji, ale rozpatrzenie wszystkich żądań strony i ustosunkowanie się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 1999r., sygn. akt IVSA 1313/98). Analiza zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje, iż decyzja organu odwoławczego uchylająca rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania nie narusza obowiązujących przepisów prawa. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż zgodnie z art. 61 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Przy czym przepis ten musi być zawsze interpretowany w związku z przepisami prawa materialnego, które nie tylko wyznaczają rodzaj spraw załatwianych w formie decyzji administracyjnej, ale i normują inicjatywę co do powstania danej treści stosunku materialnoprawnego (por. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2012r., sygn. akt II OSK 2232/10, LEX nr 1138117). W myśl zaś art. 102 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) świadczenia z pomocy społecznej są udzielane na wniosek osoby zainteresowanej, jej przedstawiciela ustawowego albo innej osoby, za zgodą osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego. Tym samym wnioskodawca staje się gospodarzem, dysponentem tego postępowania, gdyż to od niego zależy, czy będzie zmierzał do rozpatrzenia przez organ sprawy administracyjnej, w której jest stroną. Stosownie bowiem do art. 105 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym. W niniejszej sprawie skarżąca w dniu 19 września 2012r. złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uregulowanie zaległości z tytułu opłat za energię elektryczną. Następnie w dniu 25 września 2012 r. cofnęła swój wniosek, umieszczając własnoręcznie odpowiednią adnotację na złożonym uprzednio wniosku. W związku z powyższym, organ pierwszej instancji decyzją z dnia "[...]" umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Skarżąca wniosła jednak odwołanie od powyższej decyzji, podnosząc, iż ze względu na trudną sytuację rodzinną i finansową nie jest w stanie uregulować należności za prąd, bowiem koszty opłat za energię elektryczną są bardzo wysokie. Tym samym, nie może zrezygnować z wniosku i wniosła o pozytywne rozpatrzenie odwołania. W ocenie Sądu organ odwoławczy słusznie uznał, iż w tej sytuacji skarżąca - jako dysponentka postępowania w przedmiocie złożonego przez nią wniosku o przyznanie pomocy finansowej w trybie ustawy o pomocy społecznej - może skutecznie żądać kontynuowania tego postępowania. Tym samym nie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania, która była podstawą umorzenia postępowania przez organ I instancji. Przy czym skarżącej należy wyjaśnić, iż zaskarżona decyzja Kolegium ma taki skutek, iż postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku skarżącej w przedmiocie przyznania świadczenia pieniężnego będzie prowadzone dalej. Organ I instancji - po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie wszystkich istotnych okoliczności niniejszej sprawy - podejmie stosowne orzeczenie. Zatem o tym, czy skarżąca otrzyma wnioskowaną pomoc rozstrzygnie decyzja, która zostanie podjęta po ponownym rozpoznaniu sprawy przez organy administracji. Reasumując należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja organu odwoławczego nie narusza przepisów prawa. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012 r., poz. 270) skargę oddalił. ----------------------- 5