II SA/Ol 1355/12
PostanowienieWSA w Olsztynie2013-04-18
Skład orzekający: Beata Jezielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie pełnomocnika ustanowionego z urzędu o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, które błędnie odnosi się do sporządzenia skargi i reprezentowania przed NSA, zamiast do sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, spełnia wymogi § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, umożliwiając przyznanie wynagrodzenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że mimo błędnego sformułowania przez pełnomocnika z urzędu oświadczenia dotyczącego czynności podjętych w sprawie, nie można tego traktować jako braku stosownego oświadczenia o nieuiszczeniu opłat w całości lub w części. Skoro pełnomocnik złożył oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone, a z akt sprawy wynika, że nie sporządził skargi kasacyjnej, lecz opinię o braku podstaw do jej wniesienia, można przyjąć, że oświadczenie to dotyczyło nieuiszczenia kosztów sporządzenia tej opinii. Tym samym spełnione zostały przesłanki do przyznania wynagrodzenia.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał sprzeciw adwokata R. P. od postanowienia referendarza sądowego odmawiającego przyznania wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Adwokat został ustanowiony z urzędu dla skarżącej W. K. w sprawie dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej. Referendarz odmówił przyznania wynagrodzenia, uznając, że oświadczenie adwokata o nieuiszczeniu opłat nie spełnia wymogów formalnych. Adwokat wniósł sprzeciw, argumentując, że jego intencją było potwierdzenie nieuiszczenia wynagrodzenia za żadną z możliwych czynności, w tym za sporządzoną opinię.Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi R. P. wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w kwocie 180 zł netto powiększonej o należny podatek VAT.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 kwietnia 2013 r. sprzeciwu adwokata R. P. od postanowienia Referendarza Sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 3 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Ol 1355/12 w przedmiocie przyznania wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie świadczenia z pomocy społecznej postanawia przyznać adwokatowi R. P. wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w kwocie 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych netto powiększonej o należny podatek VAT. WSA/post.1 - sentencja postanowienia
Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2012r. (sygn. akt II SA/Ol 1355/12) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia "[...]" w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie świadczenia z pomocy społecznej.
Prawomocnym postanowieniem z dnia 18 lutego 2013r. (sygn. akt II SA/Ol 1355/12) referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie ustanowiła dla skarżącej adwokata. Na podstawie tego postanowienia Okręgowa Rada Adwokacka w O. wyznaczyła dla skarżącej jako pełnomocnika z urzędu adwokata – R.P.
W dniu 25 marca 2013r. do tut. Sądu wpłynęła opinia wyznaczonego adwokata o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 18 grudnia 2012r. wraz z wnioskiem o zasądzenie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącej w związku z faktem sporządzenia niniejszej opinii. Jednocześnie pełnomocnik oświadczył, że skarżąca nie uiściła w całości ani w części opłaty z tytułu sporządzenia skargi i reprezentowania jej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie.
Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2013r. (sygn. akt II SA/Ol 1355/12) referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odmówiła przyznania wnioskodawcy wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej uznając, że adwokat nie złożył wymaganego oświadczenia, że opłaty z tego tytułu nie zostały zapłacone w całości lub w części. Podniesiono, że oświadczenie zawarte w złożonym przez adwokata wniosku nie spełnia wymogów § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, bowiem w niniejszej sprawie wyznaczony adwokat nie sporządził skargi kasacyjnej i nie reprezentował skarżącej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, lecz sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Wniosek o przyznanie wynagrodzenia za jej sporządzenie powinien zatem zawierać oświadczenie, z którego jednoznacznie wynika, że opłaty za tą czynność nie zostały zapłacone w całości lub w części. Tymczasem wniosek wyznaczonego adwokata nie zawiera takiego oświadczenia.
Adwokat R.P. wniósł sprzeciw od powyższego rozstrzygnięcia, podnosząc, iż jego intencją było potwierdzenie, że skarżąca nie uiściła wynagrodzenia w ogóle. Wskazał, że zadaniem pełnomocnika w niniejszej sprawie było w pierwszej kolejności zważyć możliwość sporządzenia i popierania skargi kasacyjnej albo sporządzenia opinii o bezzasadności wniesienia środka odwoławczego. Obie czynności co do istoty stanowiły alternatywę rozłączną, były równoważnymi. Natomiast cyzelowanie słów w treści oświadczenia staje się zbędne przy założeniu, że oczywistym i dorozumianym oświadczeniem było oświadczenie o tym, że pełnomocnik nie pobrał od skarżącej wynagrodzenia za żadną z możliwych alternatyw działania. Adwokat podkreślił, że pisma procesowe, w tym wnioski, należy odczytywać zgodnie z kontekstem w jakim zostały złożone, a w niniejszej sprawie oczywistym jest, że nie została złożona skarga kasacyjna, a zatem jego wniosek dotyczył wynagrodzenia za sporządzenie opinii.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej w dalszej części p.p.s.a, w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do treści art. 250 p.p.s.a. adwokat wyznaczony z urzędu otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zgodnie z § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5 oraz niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. Zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. W sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, przedmiotową opłatę sąd podwyższa ponadto o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach (§ 2 ust. 1 i 3 powołanego rozporządzenia).
Należy podkreślić, iż w myśl § 20 powołanego rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Przedmiotowe oświadczenie jest elementem konstrukcyjnym wniosku o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego i zawarcie tego oświadczenia w treści wniosku warunkuje pozytywne jego rozpatrzenie (por. postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2009r., sygn. akt II GZ 273/09, LEX nr 582846). Stanowi ono bowiem podstawę do ustalenia, że opłaty za czynności adwokata nie zostały zapłacone w całości lub w części, pozwalając tym samym określić zakres, w jakim wynagrodzenie za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy powinno zostać pokryte przez Skarb Państwa. Zatem niezłożenie przedmiotowego oświadczenia wyklucza możliwość przyznania wynagrodzenia.
Zważyć należy, iż adwokat R. P. (wyznaczony jako pełnomocnik z urzędu dla skarżącej) wraz z wnioskiem o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w związku ze sporządzeniem opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - złożył oświadczenie, iż skarżąca nie uiściła w całości ani w części opłaty z tytułu sporządzenia skargi i reprezentowania jej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie. W niniejszej sprawie zaś adwokat ustanowiony z urzędu nie sporządzał skargi kasacyjnej, ani nie reprezentował skarżącej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, a jedynie sporządził opinię prawną o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W ocenie Sądu jednak faktu, iż pełnomocnik skarżącej (przy składaniu oświadczenia) błędnie określił czynności, jakie podjął - nie można traktować na równi z brakiem stosownego oświadczenia o nieuiszczeniu opłat w całości lub w części. Z treści § 20 powołanego rozporządzenia wynika bowiem jedynie, iż wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, iż opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Takie oświadczenie pełnomocnik ustanowiony z urzędu złożył. Skoro zaś z akt sprawy wynika, iż nie znalazł podstaw do wywiedzenia skargi kasacyjnej, a swoje stanowisko przedstawił w przedłożonej opinii prawnej, to mimo iż wskazane oświadczenie odnosi się w swej treści do sporządzenia skargi i reprezentowania skarżącej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie, można przyjąć iż w istocie dotyczy nieuiszczenia przez skarżącą kosztów sporządzenia opinii prawnej. Zostały zatem spełnione przesłanki do przyznania przedmiotowego wynagrodzenia.
Zgodnie zaś z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) powoływanego rozporządzenia stawka minimalna za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przez adwokata, który nie prowadził sprawy w pierwszej instancji, wynosi 75 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, nie mniej niż 120 zł. Z uwagi na przedmiot niniejszej sprawy zastosowanie ma stawka minimalna, określona w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia. W związku z tym wysokość wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi stanowi kwota 180 zł netto powiększona o należny podatek VAT.
Mając na uwadze powyższe przyznano wyznaczonemu adwokatowi wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w kwocie 180 zł netto, powiększonej o należny podatek VAT.
Z tych względów na podstawie art. 250 w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło