II SA/Ol 1361/15
WyrokWSA w Olsztynie2016-01-28
Skład orzekający: Alicja Jaszczak-Sikora, Beata Grzybek, Adam Matuszak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, w tym wymóg opracowania instrukcji bezpieczeństwa pożarowego, mają zastosowanie do istniejących budynków, które zostały wybudowane przed wejściem w życie tych przepisów, jeśli zagrażają życiu ludzi?Ratio decidendi
Przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, w tym wymóg opracowania instrukcji bezpieczeństwa pożarowego, mają zastosowanie do użytkowanych budynków istniejących, które zagrażają życiu ludzi, niezależnie od daty ich budowy. Jest to zgodne z zasadą retrospektywnego działania prawa, która służy ważnemu interesowi publicznemu, jakim jest ochrona życia i zdrowia ludzkiego. Właściciel ponosi odpowiedzialność za zapewnienie bezpieczeństwa przeciwpożarowego.Stan faktyczny
Właściciel budynku gospodarczego z adaptowanymi pokojami gościnnymi został zobowiązany decyzją Komendanta Miejskiego PSP do wykonania instrukcji bezpieczeństwa pożarowego, wyposażenia strefy pożarowej w hydranty wewnętrzne oraz zapewnienia przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego. Właściciel odwołał się, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych dotyczących wymiarów budynku oraz błędną interpretację przepisów prawa. Komendant Wojewódzki utrzymał decyzję w mocy. Sąd administracyjny oddalił skargę właściciela.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie del. sędzia SO Beata Grzybek sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Protokolant referent Marta Kudła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi T. Z. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie wykonania obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej (dalej jako: organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako: k.p.a.), w związku z art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2013 r., 1340 ze zm.) oraz art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 178, poz. 1380 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania T. Z. od decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej z [...] r., Nr [...], w sprawie nałożenia obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję
Zakwestionowana decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
W dniu 1 czerwca 2015 r. funkcjonariusze z Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej przeprowadzili czynności kontrolno - rozpoznawcze z zakresu ochrony przeciwpożarowej w należącym do T. Z. budynku gospodarczym w miejscowości [...]. W oparciu o ustalenia kontroli opisane w protokole z czynności z dnia 21 czerwca 2015 r. oraz kopię dokumentacji projektowej, Komendant Miejski PSP (dalej jako: organ I instancji) wydał [...] r. decyzję administracyjną, którą zobowiązał T. Z., właściciela budynku gospodarczego, do wykonania obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej polegających na:
1. Wykonaniu instrukcji bezpieczeństwa pożarowego dla strefy pożarowej zaliczonej do kategorii zagrożenia ludzi ZL V, znajdującej się w budynku gospodarczym
z adaptowanymi pokojami gościnnymi.
2. Wyposażeniu strefy pożarowej zaliczonej do kategorii zagrożenia ludzi ZL V, znajdującej się w budynku gospodarczym z adaptowanymi pokojami gościnnymi, w hydranty wewnętrzne z wężem półsztywnym o nominalnej średnicy węża 25 mm, w sposób zapewniający ochronę całej powierzchni strefy pożarowej ww. instalacją. Obowiązek zrealizować w oparciu o projekt uzgodniony pod względem ochrony przeciwpożarowej.
3. Zapewnieniu przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru dla budynku gospodarczego z adaptowanymi pokojami gościnnymi, poprzez wykonanie punktu czerpania wody, umożliwiającego pobór wody z głębokości nie większej niż 4 m, licząc między lustrem wody, a poziomem stanowiska wody wyposażonego w studzienkę ssawną lub inne urządzenie (zabezpieczone przed zamulaniem i zamarzaniem) umożliwiające pobór wody. Punkt czerpania wody wykonać na jeziorze [...], a stanowisko czerpania wody wraz z dojazdem zrealizować w oparciu o projekt uzgodniony pod względem ochrony przeciwpożarowej.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji z dnia [...] r. T. Z. zarzucił jej:
1. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji, który miał wpływ na jej treść poprzez uznanie, że: wielkość przedmiotowego budynku wynosi 297,14 m2, podczas gdy zgodnie ze stanem faktycznym dokładna jego wielkość to 287,63 m2; piętro budynku wynosi 1665m3, co skutkuje koniecznością przyjęcia, iż pokoje mają
5,6 m wysokości, podczas gdy zgodnie ze stanem faktycznym ich wysokość to 2,6 m; kubatura budynku brutto wynosi co najmniej 2844,8 m3, podczas gdy faktyczna
kubatura wynosi 2257,34 m3.
2. Błędną interpretację przepisów prawa materialnego, tj. obrazę: § 6 ust. 1 i 8 pkt 1, § 19 ust. 1 pkt 2 lit. a i § 20 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. nr 109, poz. 719) oraz naruszenie art. 4 ust. 1 pkt. 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (t.j. Dz. U. 2013, poz. 1635 ze zm.) w zw. z § 4 ust. 5 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030), poprzez wydanie decyzji w sytuacji, gdy budynek nie jest jednostką osadniczą.
Wskazując na powyższe wniósł o zmianę decyzji w całości i orzeczenie, że budynek gospodarczy nie posiada uchybień powodujących zagrożenie przeciwpożarowe.
W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r. organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy, obejmujących kopię projektu budowlanego z kwietnia 1999 r. wynika, że dwukondygnacyjny budynek gospodarczy, z pokojami gościnnymi na I piętrze zaliczono do kategorii zagrożenia ludzi ZL Ill. Projekt w treści
opisowej nie zawiera parametrów budynku dotyczących powierzchni, kubatury oraz wysokości, określono jedynie powierzchnię w części rysunkowej, Na rzucie przyziemia, w tabeli z wykazem pomieszczeń określono jego powierzchnię ogółem na 293,76 m2. Na rzucie piętra wykazie pomieszczeń określono jego powierzchnię łącznie z tarasami razem na 429,14 m2. Organ stwierdził, że ustalono, że budynek gospodarczy z pokojami gościnnymi na I piętrze stanowi jedną strefę pożarową (projekt nie przewidywał podziału na strefy pożarowe). Mając na uwadze powyższe uznano, że powierzchnia strefy pożarowej, zgodnie przepisem § 226 ust. 1 oraz
§ 3 pkt 23 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie
warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
(Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.) stanowi sumę dwóch kondygnacji (pomniejszoną o powierzchnię 132,0 m2 tarasów) i wynosi 590,9 m2. Ponadto, ustalenia organu l instancji dotyczące kubatury budynku oraz jej wielkość podana przez
stronę w odwołaniu, w jednym i drugim przypadku jest większa od 1000 m3. Zgodnie z przepisami § 6 ust. 8 pkt 1 w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów instrukcja bezpieczeństwa pożarowego nie jest wymagana dla obiektów lub ich części, jeżeli nie występuje w nich strefa zagrożenia wybuchem, a ponadto kubatura brutto budynku lub jego część stanowiąca odrębną strefę pożarową, nie przekracza 1000 m3. Dlatego też uznano, że przedmiotowy obiekt spełnia w całości przesłanki do realizacji obowiązku opracowania instrukcji bezpieczeństwa pożarowego. Zaznaczono, że przepisy rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów mają charakter samoistny. Dotyczą zatem wszystkich budynków istniejących, niezależnie od zgodności wykonania z przepisami obowiązującymi przy ich wznoszeniu.
Odnosząc się do zarzutu błędnej interpretacji przepisów prawa, tj. § 19 ust. 1 pkt 2 lit. a i § 20 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów organ wskazał, że strefa pożarowa budynku z pokojami gościnnymi posiada powierzchnię przekraczającą 200 m2. Ponieważ projektowana i rzeczywista funkcja obiektu nie uległa zmianie, organ kontrolujący miał podstawy do powołania się na aktualnie obowiązujący przepis kwalifikacyjny dotyczący kategorii zagrożenia ludzi. Dodatkowo wskazał, że skarżący błędnie interpretuje treść art. 8 ustawy o ochronie przeciwpożarowej.
W skardze wywiedzionej do tut. Sądu na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] r. T. Z. wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu przytoczył w całości argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Dodatkowo zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie:
- § 330 pkt. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez oparcie decyzji o przepis art. 226 ust. 1 oraz § 3 pkt. 23 powyższego rozporządzenia, podczas gdy zgodnie § 330 pkt. 1 przepisów rozporządzenia nie stosuje się, z zastrzeżeniem § 2 ust. 1 i § 207 ust. 2, jeżeli przed dniem wejścia w życie rozporządzenia został złożony wniosek o pozwolenie na budowę lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wnioski te zostały opracowane na podstawie dotychczasowych przepisów;
- § 44 pkt. 2 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów w sytuacji gdy ww. rozporządzenie nie nakłada na właściciela obowiązków, których domaga się organ w decyzji, albowiem w stosunku
do obiektów wzniesionych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia wymagania
określone w § 19 ust. 1 obowiązują przy przebudowie i rozbudowie instalacji
wodociągowej przeciwpożarowej, a także przy nadbudowie, rozbudowie, przebudowie
i zmianie sposobu użytkowania obiektu;
- art. 6, 7 i 8 k.p.a. poprzez nie dokonanie pomiarów rozmiarów nieruchomości
skarżącego i przez to nie ustalenie jej rzeczywistych rozmiarów, a następnie wydanie
decyzji w oparciu o niewłaściwe pomiary, co miało wpływ na treść decyzji oraz art. 85 § 1 k.p.a. w zw. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie zebranie i nie rozpatrzenie w sposób
wyczerpujący materiału dowodowego, poprzez nie dokonanie pomiarów i oparcie
decyzji o niewłaściwe pomiary, co miało wpływ na treść decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga powinna zostać oddalona, gdyż zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.
Poddaną kontroli Sądu decyzją z dnia [...] r. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji nakładającą na skarżącego obowiązki z zakresu ochrony przeciwpożarowej.
Podstawę wydania zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1340), zwanej dalej ustawą o P.S.P. i ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009 r., nr 178, poz. 1380 ze zm.), zwanej dalej u.o.p., a także przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 sierpnia 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030) i rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. (Dz. U. z 2010 r. Nr 109, poz. 719) w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719).
Ustawowo uprawnionym do nadzorowania przestrzegania przepisów przeciwpożarowych z mocy art. 13 ust. 6 pkt 11 ustawy o P.S.P. jest komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej. Zgodnie z art. 26 ust.1 pkt 1 i 2 ustawy o P.S.P. komendant powiatowy Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do:
1) nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie;
2) wstrzymania robót (prac), zakazania używania maszyn, urządzeń lub środków transportowych oraz eksploatacji pomieszczeń, obiektów lub ich części, jeżeli stwierdzone uchybienia mogą powodować zagrożenie życia ludzi lub bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru.
Zgodnie z art. 1 u.o.p. ochrona przeciwpożarowa polega na realizacji przedsięwzięć mających na celu ochronę życia, zdrowia, mienia lub środowiska przed pożarem, klęską żywiołową lub innym miejscowym zagrożeniem poprzez zapobieganie powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia, zapewnienie sił i środków do zwalczania pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia oraz prowadzenie działań ratowniczych.
Organy przyjęły (co jest z resztą bezsporne), że ustalenia w toku postępowania wyjaśniającego dają podstawę do uznania budynku za zagrażający życiu ludzi, a to obliguje w sposób oczywisty do wyeliminowania nieprawidłowości w zakresie ochrony przeciwpożarowej, w zakresie zwartym w sentencji decyzji organu I instancji. Stosownie do treści art. 3 ust. 1 u.o.p. osoba fizyczna, osoba prawna, organizacja lub instytucja korzystające ze środowiska, budynku, obiektu lub terenu, są obowiązane zabezpieczyć je przed zagrożeniem pożarowym lub innym miejscowym zagrożeniem. Ust. 2 wskazanego przepisu stanowi zaś, że właściciel, zarządca lub użytkownik budynku, obiektu lub terenu, a także podmioty, o których mowa w ust. 1, ponoszą odpowiedzialność za naruszenie przepisów przeciwpożarowych, w trybie i na zasadach określonych w innych przepisach. Zgodnie z art. 4 tej ustawy właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest zobowiązany przestrzegać przeciwpożarowych wymagań techniczno – budowlanych, instalacyjnych i technologicznych, wyposażyć budynek, obiekt budowlany lub teren w wymagane urządzenia przeciwpożarowe i gaśnice; zapewnić konserwację oraz naprawy urządzeń przeciwpożarowych i gaśnic w sposób gwarantujący ich sprawne i niezawodne funkcjonowanie; zapewnić osobom przebywającym w budynku, obiekcie budowlanym lub na terenie, bezpieczeństwo i możliwość ewakuacji; przygotować budynek, obiekt budowlany lub teren do prowadzenia akcji ratowniczej; zapoznać pracowników z przepisami przeciwpożarowymi; ustalić sposoby postępowania na wypadek powstania pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia.
Przeciwpożarowe wymagania techniczno – budowlane dla budynków określone zostały m.in. w dziale VI rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1422) – zatytułowanym "Bezpieczeństwo pożarowe". Rozporządzenie to, choć zgodnie z § 2 ust. 1 ma zastosowanie przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych – miało zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, z uwagi na unormowanie § 207 ust. 2 tego rozporządzenia.
Jak wynika z ustalonych przez organy i niespornych okoliczności sprawy, budynek powinien spełniać wymagania dotyczące bezpieczeństwa pożarowego wskazane w tym rozporządzeniu. Mowa o tym właśnie w § 207 ust. 2 rozporządzenia z 2002 r., w brzmieniu obowiązującym w dniu ostatecznego rozstrzygnięcia, zgodnie z którym przepisy rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego stosuje się, z uwzględnieniem § 2 ust. 2 i 3a, również do użytkowanych budynków istniejących, które na podstawie przepisów odrębnych uznaje się za zagrażające życiu ludzi. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela zaprezentowane w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że w § 207 ust. 2 rozporządzenia z 2002 r. zawarte zostało jednoznaczne wskazanie, że przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego stosuje się również do użytkowanych budynków już istniejących, jeżeli zagrażają życiu ludzi (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 745/06). Przepisy rozporządzenia z 2002 r. mają zatem zastosowanie nie tylko do budynków nowoprojektowanych, ale także do budynków powstałych przed dniem jego wejścia w życie i gdy ustalenia kompetentnych organów potwierdzą, że nie spełniają one wymogów, niezbędne jest nałożenie obowiązków zmierzających do dostosowania istniejącej sytuacji do wymogów prawnych. Retrospektywny charakter tych przepisów, powoduje, że mają one za zadanie doprowadzenia "starych" budynków do aktualnych unormowań, dotyczących ochrony przeciwpożarowej, gwarantujących skuteczniejszą ochronę życia ludzkiego i mienia o znacznej wartości (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 816/11). Również z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, które sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela wynika, że przepisy rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego znajdują zastosowanie do budynków wybudowanych w dniu wejścia w życie tego rozporządzenia (to jest w dniu 16 grudnia 2002 r.), bez względu na datę ich budowy. Jak wcześniej powiedziano, jedynym normatywnym warunkiem jego zastosowania jest stwierdzenie, że budynek będąc użytkowanym zagraża życiu ludzi. Warto w tym miejscu przytoczyć treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2007 r. sygn. akt II OSK 1144/06, w którym wyrażono pogląd całkowicie akceptowany przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie, że akty prawne wydane w wykonaniu delegacji zawartych w odpowiednich przepisach ustawy o ochronie przeciwpożarowej mogą być też przez organy administracji publicznej stosowane do budynku, który został wybudowany zanim weszło w życie rozporządzenie oraz powołana ustawa. W związku z faktem, że ustawa o ochronie przeciwpożarowej nie reguluje stosowania jej do budynków wybudowanych przed wejściem ustawy w życie, należy stosować zasadę bezpośredniego działania nowego prawa. Takie regulacje w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie naruszają zasady niedziałania prawa wstecz lecz wiążą się z tzw. retrospektywnym działaniem prawa (a nie retroaktywnym) i zasadą bezpośredniego stosowania prawa. Jak podniósł Naczelny Sąd Administracyjny (w ślad za uzasadnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 18 października 2006 r. sygn. akt P 27/05, publ. OTK-A nr 9 z 2006 r., poz. 124) ustawodawca może stanowić normy retrospektywne, jeżeli przemawia za tym ważny interes publiczny, a takim interesem jest bez wątpienia ochrona życia i zdrowia ludzkiego oraz mienia przed niebezpieczeństwem pożaru. To na właścicielu budynku obiektu budowlanego lub terenu - zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej - ciąży obowiązek realizacji wymogów ochrony przeciwpożarowej, co polega m.in. na zapewnieniu osobom przebywającym w budynku, obiekcie budowlanym lub na terenie, bezpieczeństwa i możliwości ewakuacji. W związku z powyższym niezasadny jest zarzut naruszenia art. 4 u.o.p., jak też przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Wydane na podstawie upoważnienia ustawowego, zawartego w art. 13 ust. 1 u.o.p., rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów w rozdziale 2 zatytułowanym "Czynności zabronione i obowiązki w zakresie ochrony przeciwpożarowej" w § 6 ust. 1 stanowi, że właściciele, zarządcy lub użytkownicy obiektów bądź ich części stanowiących odrębne strefy pożarowe, przeznaczonych do wykonywania funkcji użyteczności publicznej, zamieszkania zbiorowego, produkcyjnych, magazynowych oraz inwentarskich, zapewniają i wdrażają instrukcję bezpieczeństwa pożarowego, o szczegółowo określonej w tym przepisie treści. Kontrolowany w sprawie budynek jest obiektem spełniającym warunki do obligatoryjnego wprowadzenia instrukcji bezpieczeństwa pożarowego, którego spod tego obowiązku nie wyłącza przepis § 6 ust. 8 pkt 1 powołanego rozporządzenia, albowiem kubatura wskazanego budynku przekracza 1000 m3 (czego skarżący nie kwestionuje). Niezapewnienie i niewdrożenie instrukcji bezpieczeństwa pożarowego stanowiło zatem istotne uchybienie obowiązkom ochrony przeciwpożarowej.
W tej kwestii wyjaśnić należy, że uzyskanie przez skarżącego pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu nie zwalniało go ze spełniania wymogów stawianych przez przepisy prawa, w tym przepisy prawa budowlanego i przepisy przeciwpożarowe obowiązujące na dzień rozstrzygania sprawy. Pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego oznacza jedynie zakończenie procesu inwestycyjnego związanego z jego wybudowaniem, natomiast istnienie obiektu kreuje nowe obowiązki publicznoprawne związane z jego utrzymaniem i użytkowaniem. Zapewnienie ochrony przeciwpożarowej budynku, obiektu budowlanego lub terenu z woli ustawodawcy zostało potraktowane wyjątkowo, jako obowiązek, który pomimo jego dochowania na etapie projektowania bądź przystąpienia do użytkowania trwa nadal przez cały okres istnienia obiektu. Tym samym niezasadny jest zarzut naruszenia § 44 pkt. 2 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, jak i pozostałych przepisów tego aktu wymienionych w skardze.
Wobec stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, dotyczących bezpieczeństwa pożarowego, stosownie do treści art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o P.S.P. organ I instancji zobowiązany był do wydania decyzji nakazującej właścicielowi/zarządcy budynku usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie, tym bardziej, że bezpieczeństwo ludzi jest celem nadrzędnym, a temu celowi służą przepisy z zakresu szeroko pojętej ochrony przeciwpożarowej, w tym również przepisy normujące wymogi dla zapewnienia możliwości sprawnego prowadzenia akcji ratowniczych w razie zaistnienia pożaru.
Sąd zwraca także uwagę na trafność nałożonych obowiązków. Wynika bowiem z decyzji organu obu instancji, że nałożone obowiązki znajdują pełne uzasadnienie w konkretnych, przywołanych w skarżonych orzeczeniach, przepisach prawa materialnego. Nałożenie określonych obowiązków na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej w związku z naruszeniem przepisów przeciwpożarowych następuje niezależnie od tego kiedy został wybudowany obiekt, którego obowiązek ten dotyczy. Do istniejących budynków mają zastosowanie przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, co wynika z przedstawionej wykładni § 207 ust. 2 omawianego rozporządzenia z 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Sąd nie dopatrzył się naruszenia zaskarżoną decyzją przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Wbrew zarzutom skargi, zdaniem sądu, w toku kontrolowanego postępowania nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy, a tylko w takim wypadku sąd administracyjny może wyeliminować zakwestionowane rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Ustalenia zostały dokonane z uwzględnieniem przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Uzasadnienie decyzji organu drugiej instancji wprawdzie wprost nie omawia zarzutów odwołania dotyczących trafności pomiarów, nie mniej (zdaniem sądu) jest wystarczające dla rozpoznania sprawy w jej całokształcie. Pamiętać bowiem należy, że zgodnie z przepisem art. 138 § 1 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Najistotniejsze bowiem w sprawie jest, że kubatura budynku należącego do strony skarżącej (również podana przez stronę w odwołaniu) jest większa od 1000 m3, co uzasadniało zastosowanie przez organ zakwestionowanych norm materialno prawnych.
Reasumując, obowiązujące regulacje prawne dotyczące ochrony przeciwpożarowej związane są z zapewnieniem szeroko rozumianego bezpieczeństwa publicznego (bezpieczeństwa obywateli), a więc jednej z najistotniejszych wartości chronionych konstytucyjnie (art. 5 Konstytucji RP). Wykładnia obowiązujących w zakresie ochrony przeciwpożarowej przepisów prawa, jako mieszczącej się w granicach chronionego bezpieczeństwa publicznego, powinna być dokonywana w sposób zapewniający realizację wskazanych celów konstytucyjnych. W tej sytuacji zarzuty skargi również nie mogły mieć wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji.
Biorąc pod uwagę, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło